भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) आता आपलं दुसरं सर्वात मोठं आणि अत्याधुनिक स्पेस स्टेशन गुजरातमध्ये उभारणार आहे. या प्रकल्पासाठी सुमारे ₹10,000 कोटींचा खर्च अपेक्षित असून, भारताच्या अंतराळ क्षेत्रात एक नवं पर्व सुरू होण्याची चिन्हं आहेत.

गगनभरारीचं केंद्र गुजरातमध्ये

ISROच्या स्पेस अ‍ॅप्लिकेशन सेंटरचे संचालक निलेश देसाई यांनी ही माहिती दिली. त्यांनी सांगितलं की,

“हा प्रकल्प केवळ गुजरातसाठीच नव्हे तर संपूर्ण देशासाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. अंतराळ संशोधन, सॅटेलाईट लाँचिंग, डेटा संकलन आणि प्रशिक्षणासाठी हे केंद्र कार्यरत असेल.”

 

गुजरात सरकारची स्पेस मिशन पॉलिसी

या प्रकल्पाच्या पार्श्वभूमीवर गुजरात सरकारने “स्पेस मिशन पॉलिसी” जाहीर केली आहे. यामध्ये अंतराळ तंत्रज्ञानाशी संबंधित स्टार्टअप्सना प्रोत्साहन, संशोधनासाठी निधी, आणि उद्योगांना कर सवलती यांचा समावेश आहे. या धोरणामुळे गुजरातचं अंतराळ तंत्रज्ञान क्षेत्रातलं महत्त्व वाढण्याची शक्यता आहे.

रोजगार आणि उद्योगांसाठी नवे दरवाजे

या प्रकल्पामुळे स्थानिक तरुणांना मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील. तसंच, उच्च तंत्रज्ञान, रोबोटिक्स, सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट आणि डेटा सायन्स सारख्या क्षेत्रांत कार्यरत कंपन्यांनाही याचा मोठा फायदा होणार आहे.

भारताच्या अंतराळ कार्यक्रमाला गती

सध्या ISROचे मुख्य केंद्र बेंगळुरूमध्ये आहे. मात्र, आगामी प्रकल्पांच्या वाढत्या गरजांमुळे देशात एकाहून अधिक प्रगत स्पेस सेंटर्स असण्याची गरज भासत होती. या पार्श्वभूमीवर गुजरातमधील नवीन केंद्र हे ISROच्या मिशन्सना गती देणारं ठरेल.

भविष्यातील योजना

ISRO आगामी काळात मानव अंतराळ मोहीम (Gaganyaan), चंद्रयान-4, शुक्रयान यांसारख्या मोठ्या प्रकल्पांवर काम करत आहे. या सर्व प्रकल्पांसाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, संशोधन केंद्रे, आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळाची गरज आहे. गुजरातमधील हे नवीन केंद्र ही गरज भागवण्यात मोलाची भूमिका बजावेल.

निष्कर्ष

गुजरातमध्ये उभारलं जाणारं ISROचं हे स्पेस स्टेशन केवळ राज्याचाच नव्हे, तर संपूर्ण भारताच्या वैज्ञानिक विकासाचा महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. सरकार आणि ISROच्या सहकार्याने भारताची गगनभरारी आणखी वेगाने आकाशाला गवसणी घालेल, यात शंका नाही.