US-Iran War | नुकताच संपूर्ण जगाला मोठा दिलासा मिळाला आहे. कारण अमेरिका (US) आणि इराणने (Iran) युद्धविरामाची घोषणा केली आहे. 40 दिवसांच्या भीषण युद्धानंतर अमेरिका आणि इराण या देशांनी अखेर युद्धविराम जाहीर केला आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी इराणसोबत दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामाची मोठी घोषणा केली आहे. इराणने होर्मुझ सामुद्रधुनी (Hormuz Strait) सुरक्षितपणे खुली करण्याचे आश्वासन इराणने दिल्यानंतर ट्रम्प यांनी युद्धविरामावर शिक्कामोर्तब केलं. तर दुसरीकडे इराणने त्यांच्या 10 अटी अमेरिकेसमोर मांडल्या असून त्या अमेरिकेने स्वीकारल्या आहेत. त्यामुळे अमेरिकेविरूद्धचा हा आपला मोठा विजय आहे, असे इराणने म्हटले आहे.

हेही वाचा – “…तर पाकिस्तानचे तुकडे होतील”; राजनाथ सिंह आक्रमक, दिला गंभीर इशारा

युद्धविरामाबाबत काय म्हणाले डोनाल्ड ट्रम्प?

युद्धविरामाबाबत डोनाल्ड ट्रम्प यांनी त्यांच्या ‘ट्रुथआउट’ या सोशल मीडियावर एक पोस्ट केली आहे. या पोस्टमध्ये त्यांनी लिहिले आहे की, “पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ आणि फील्ड मार्शल आसिम मुनीर यांनी मला इराणकडे पाठवण्यात येणारी विनाशकारी शक्ती थांबवण्याची विनंती केली. कारण इराणचे इस्लामिक प्रजासत्ताक होर्मुझची सामुद्रधुनी तात्काळ आणि सुरक्षितपणे पूर्णपणे पुन्हा उघडण्यास सहमत झाले आहेत. त्यांच्याशी झालेल्या या चर्चेच्या आधारावर, मी दोन आठवड्यांच्या कालावधीसाठी इराणवरील बॉम्बहल्ला आणि हल्ले स्थगित करण्यास सहमती दर्शवली आहे, असे डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले.

पुढे ते म्हणाले की, आम्ही आमची सर्व लष्करी उद्दीष्टे आधीच साध्य केली आहेत आणि त्याहूनही पुढे गेलो आहोत. इराणसोबत दीर्घकालीन शांतता आणि मध्य-पूर्वेतील शांततेसाठी निश्चित कराराच्या दिशेने आम्ही लक्षणीय प्रगती केली आहे. आम्हाला इराणकडून 10 कलमी प्रस्ताव मिळाला आहे आणि आमचा विश्वास आहे की तो वाटाघाटींसाठी एक व्यवहार्य आधार प्रदान करतो. अमेरिका आणि इराण भूतकाळातील जवळपास सर्व विवादास्पद मुद्द्यांवर सहमत झाले आहेत, मात्र दोन आठवड्यांचा कालावधी या कराराला अंतिम रूप देण्यास आणि पूर्ण करण्यास अनुमती देईल. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आणि मध्य-पूर्वेचे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून पूर्वेकडील राष्ट्रांचे प्रतिनिधित्व करताना, ही दीर्घकाळ चाललेली समस्या निराकरणाच्या इतकी जवळ आलेली पाहून मला सन्मान वाटतो, असंही डोनाल्ड ट्रम्प यांनी म्हटलं आहे.

दुसरीकडे इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी ‘एक्स’वर पोस्ट करत म्हटलं आहे की, “इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराणच्या वतीने मी आमचे प्रिय बंधू पाकिस्तानचे माननीय पंतप्रधान शरीफ आणि माननीय फील्ड मार्शल मुनीर यांनी या प्रदेशातील युद्ध संपवण्यासाठी केलेल्या अथक प्रयत्नांबद्दल मनःपूर्वक कृतज्ञता व्यक्त करतो. पंतप्रधान शरीफ यांनी त्यांच्या ट्विटमध्ये केलेल्या बंधुत्वाच्या विनंतीला प्रतिसाद म्हणून आणि अमेरिकेच्या 15 कलमी प्रस्तावावर आधारित चर्चेच्या विनंतीचा तसेच इराणच्या 10 कलमी प्रस्तावाची सर्वसाधारण चौकट वाटाघाटींचा आधार मानली जाईल. या राष्ट्राध्यक्षांच्या घोषणेचा विचार करून, मी इराणच्या सर्वोच्च राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेच्या वतीने जाहीर करतो की, जर इराणवरील हल्ले थांबवले गेले तर आमचे शक्तिशाली सशस्त्र दल आपली बचावात्मक कारवाई थांबवतील. पुढील दोन आठवड्यांसाठी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षित मार्गक्रमण शक्य होईल, जे इराणी सशस्त्र दलांच्या समन्वयाने आणि तांत्रिक मर्यादा लक्षात घेऊन केले जाऊ शकते”, असं अब्बास अराघची म्हणाले.

युद्ध थांबवण्यासाठी इराणने अमेरिकेसमोर कोणत्या 10 अटी ठेवल्या?

1. यापुढे इराणवर कोणताही हल्ला होणार नाही याची हमी देणे.
2. इराण होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर नियंत्रण कायम ठेवेल पाहिजे.
3. इराणच्या युरेनियम संवर्धनाला मंजुरी दिली पाहिजे.
4. सर्व प्राथमिक निर्बंध काढून टाकणे.
5. सर्व दुय्यम निर्बंध काढून टाकणे.
6. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेचे सर्व ठराव रद्द करणे.
7. आयएईए नियामक मंडळाच्या सर्व ठरावांची समाप्ती.
8. हल्ल्यामुळे झालेल्या नुकसानीबद्दल अमेरिका इराणला नुकसान भरपाई देईल अशी अपेक्षा आहे.
9. मध्य पूर्वेतून अमेरिकेच्या लढाऊ सैनिकांनी माघार घेणे.
10. लेबनॉनच्या शूर इस्लामी प्रतिकाराविरुद्धच्या युद्धासह सर्व आघाड्यांवरील युद्ध संपवा.