Z-10 vs Apache attack helicopter comparison : गेल्या काही दिवसांपासून सोशल मीडिया आणि काही आंतरराष्ट्रीय रिपोर्ट्समध्ये चीनच्या Z-10 अटॅक हेलिकॉप्टरबाबत मोठे दावे केले जात आहेत. काही पोस्ट्समध्ये Z-10 हे जगातील सर्वात प्रगत अटॅक हेलिकॉप्टर असून ते अमेरिकेच्या AH-64E अपाचेपेक्षा अधिक सक्षम असल्याचं सांगितलं जात आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), सर्व्हिलन्स आणि लक्ष्य ओळख प्रणालीत Z-10 आघाडीवर असल्याचा दावा केला जात असला, तरी संरक्षण तज्ज्ञ या मताशी पूर्णपणे सहमत नाहीत.

Z-10 हेलिकॉप्टरची पार्श्वभूमी काय? :

Z-10 हे चीनच्या लष्करासाठी विकसित करण्यात आलेलं मुख्य अटॅक हेलिकॉप्टर आहे. याचं पहिलं प्रोटोटाइप 2003 मध्ये उड्डाणासाठी सज्ज झालं होतं आणि 2010 नंतर ते सक्रिय सेवेत दाखल झालं. नंतरच्या काळात त्यात अनेक तांत्रिक सुधारणा करण्यात आल्या. Z-10ME हा त्याचा सुधारित प्रकार असून तो निर्यातीसाठी तयार करण्यात आला आहे आणि पाकिस्तानकडे तो सुपूर्द करण्यात आला आहे.

Z-10च्या क्षमतेत नेमकं काय आहे? :

नवीन आवृत्तीत अधिक शक्तिशाली इंजिन वापरण्यात आलं असून त्यामुळे उंच पर्वतीय भागात Z-10 अधिक प्रभावी ठरतो. तिबेट किंवा काराकोरमसारख्या भागातही हा हेलिकॉप्टर तुलनेने कमी पॉवर लॉससह काम करू शकतो. शस्त्रसज्जतेच्या बाबतीत Z-10 मध्ये चेन गन, टँकविरोधी क्षेपणास्त्रे, रॉकेट्स आणि हवाई लक्ष्यांवर मारा करण्याची क्षमता आहे. तसेच हेल्मेट-माउंटेड साईट, इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल सेन्सर आणि दिवसरात्र कार्यक्षमता यामुळे त्याची ताकद वाढते.

हे ही वाचा : दक्षिण आफ्रिकेच्या जोहान्सबर्ग मध्ये अंदाधुंद गोळीबार, 20 जणांना लागल्या गोळ्या; 3 लहान मुलांसह 11 जणांचा मृत्यू

अपाचेशी तुलना केली तर Z-10 कुठे मागे पडतो? :

अमेरिकन अपाचे हे जगातील सर्वाधिक युद्धात वापरले गेलेले अटॅक हेलिकॉप्टर मानले जाते. इराक आणि अफगाणिस्तानसारख्या संघर्षांमध्ये अपाचेनं आपली क्षमता सिद्ध केली आहे. अपाचेकडे असलेलं प्रगत लॉन्गबो रडार, अत्याधुनिक सेन्सर फ्यूजन आणि नेटवर्क-आधारित युद्ध प्रणाली यामुळे तो एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांवर नजर ठेवू शकतो. Z-10 कडे अशी व्यापक युद्धानुभवाची पार्श्वभूमी अजून नाही, हीच त्याची मोठी मर्यादा मानली जाते.

AI बाबतचे दावे कितपत खरे? :

Z-10 मध्ये आधुनिक एव्हियोनिक्स आणि ऑटोमेशन नक्कीच आहेत, पण “सर्वात प्रगत AI” वापरल्याचा कोणताही अधिकृत पुरावा उपलब्ध नाही. संरक्षण विश्लेषकांच्या मते, हा दावा प्रामुख्याने प्रचारावर आधारित आहे. अपाचेमध्येही आधुनिक ऑटोमेशन आहे, पण दोन्ही हेलिकॉप्टरमध्ये जनरेटिव AI सारखी अत्याधुनिक प्रणाली सध्या वापरात नाही.

दावे मोठे, पण वास्तव वेगळे :

Z-10 हा नक्कीच चीनसाठी महत्त्वाचा आणि सतत सुधारित केला जाणारा अटॅक हेलिकॉप्टर आहे. उंच भागात त्याची कामगिरी प्रभावी असू शकते. मात्र, युद्धात कसोटीला उतरलेला अनुभव, तंत्रज्ञानाची परिपक्वता आणि जागतिक विश्वासार्हता या बाबतीत अपाचे अजूनही पुढे आहे. त्यामुळे Z-10 ला जगातील सर्वोत्तम अटॅक हेलिकॉप्टर म्हणणं सध्या तरी घाईचं ठरेल.