Devendra Fadnavis: महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची राष्ट्रीय राजकारणात एंट्री होणार असल्याची चर्चा पुन्हा एकदा सुरू झाली आहे.
शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे खासदार संजय राऊत यांनी फडणवीस (Devendra Fadnavis) यांना लवकरच दिल्लीत महत्त्वाची जबाबदारी मिळू शकते, असा दावा केला आहे. या दाव्यानंतर फडणवीस उपपंतप्रधान (Devendra Fadnavis Deputy PM ) होणार का आणि भविष्यात ते पंतप्रधानपदाच्या शर्यतीत असतील का, याबाबत राजकीय चर्चांना उधाण आले आहे.
मात्र, या चर्चांना सध्या कोणतीही अधिकृत पुष्टी मिळालेली नाही. उलट फडणवीस यांनी सप्टेंबर 2026 मध्ये राष्ट्रीय राजकारणात जाण्याच्या चर्चांवर बोलताना 2029 पर्यंत महाराष्ट्रातच राहण्याची भूमिका स्पष्ट केली होती. त्यामुळे सध्या उपलब्ध सार्वजनिक वक्तव्यांच्या आधारे त्यांना उपपंतप्रधान करण्याचा निर्णय झाल्याचे म्हणता येत नाही.
संजय राऊत नेमकं काय म्हणाले?
संजय राऊत यांनी फडणवीस यांच्या संभाव्य दिल्लीतील भूमिकेबाबत दावा केला. केंद्रात फेरबदल झाल्यास फडणवीस यांना राष्ट्रीय राजकारणात पाठवले जाऊ शकते, असे त्यांनी यापूर्वीही म्हटले होते. जुलै 2026 मध्ये राऊत यांनी केंद्रातील संभाव्य फेरबदलाचा उल्लेख करत फडणवीस दिल्लीला जाऊ शकतात, असा दावा केला होता.
सप्टेंबरमध्येही राऊत यांनी फडणवीस यांना उपपंतप्रधानपदाची जबाबदारी मिळू शकते आणि राष्ट्रीय पातळीवर त्यांची भूमिका वाढू शकते, असा दावा केल्याचे वृत्त आहे. मात्र हा दावा राऊत यांचा राजकीय अंदाज आहे; भाजपकडून किंवा केंद्र सरकारकडून अशी अधिकृत घोषणा झालेली नाही.
फडणवीसांनी काय सांगितले?
राऊतांच्या दाव्यानंतर फडणवीस यांनी राष्ट्रीय राजकारणात जाण्याच्या चर्चेवर प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी स्पष्ट केले की, पक्ष आणि नेतृत्वाने भविष्यात जो निर्णय घेतला तो मान्य असेल; मात्र सध्या 2029 पर्यंत महाराष्ट्रात राहण्याचा त्यांचा मानस आहे.
फडणवीस यांनी महाराष्ट्राला 2030 पर्यंत 1 ट्रिलियन डॉलरची अर्थव्यवस्था बनवण्याच्या उद्दिष्टाचाही उल्लेख केला आहे. त्यामुळे त्यांच्या सध्याच्या सार्वजनिक भूमिकेवरून महाराष्ट्रातील जबाबदारीवरच त्यांचा भर असल्याचे दिसते.
मग फडणवीसांच्या नावाची चर्चा का?
फडणवीस हे महाराष्ट्रातील प्रमुख भाजप नेत्यांपैकी एक आहेत आणि त्यांनी राज्यात मुख्यमंत्री म्हणून यापूर्वीही काम केले आहे. त्यामुळे त्यांची राष्ट्रीय राजकारणातील संभाव्य भूमिका हा राजकीय चर्चेचा विषय असणे नवीन नाही.
मात्र एखाद्या नेत्याचे नाव संभाव्य राष्ट्रीय भूमिकेसाठी चर्चेत येणे आणि पक्षाने प्रत्यक्ष पदासाठी निर्णय घेणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. सध्या फडणवीसांना उपपंतप्रधान करण्याबाबत भाजपकडून अधिकृत निर्णय जाहीर झालेला नाही.
मोदींच्या उत्तराधिकाऱ्याची चर्चा कुठून आली?
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या भविष्यातील उत्तराधिकाऱ्याबाबत राजकीय वर्तुळात वेळोवेळी चर्चा होत असते. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह, उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ आणि इतर वरिष्ठ भाजप नेत्यांची नावेही राजकीय चर्चांमध्ये घेतली जातात.
मात्र भाजपने नरेंद्र मोदींचा अधिकृत उत्तराधिकारी जाहीर केलेला नाही. त्यामुळे फडणवीस हे मोदींचे पुढील उत्तराधिकारी ठरले आहेत, असा निष्कर्ष सध्या काढता येत नाही.
याशिवाय, फडणवीस यांनी एप्रिल 2025 मध्येही मोदी 2029 मध्ये पंतप्रधान राहतील आणि त्यांच्या उत्तराधिकाऱ्याबाबत चर्चा करण्याची वेळ आलेली नाही, असे म्हटले होते.
उपपंतप्रधानपदाबाबत एक महत्त्वाचा मुद्दा
भारताच्या विद्यमान केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या अधिकृत यादीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली केंद्रीय मंत्र्यांची पदे नमूद आहेत; त्यात सध्या उपपंतप्रधान पदावर कोणाचीही नियुक्ती दाखवलेली नाही. अमित शाह हे केंद्रीय गृहमंत्री आणि सहकार मंत्री आहेत.
त्यामुळे “लवकरच भारताला उपपंतप्रधान मिळणार” किंवा “फडणवीस उपपंतप्रधान होणार” या दोन्ही गोष्टी सध्या चर्चेच्या आणि राजकीय दाव्यांच्या पातळीवर आहेत.
फडणवीस पंतप्रधान झाले तर महाराष्ट्राला काय फायदा?
फडणवीस भविष्यात राष्ट्रीय पातळीवर गेले तर महाराष्ट्राला त्याचा फायदा होईल का, हा वेगळा राजकीय प्रश्न आहे. त्यांच्या समर्थकांकडून राज्यातील पायाभूत सुविधा, गुंतवणूक, उद्योग आणि केंद्र-राज्य समन्वयाच्या मुद्द्यांचा उल्लेख केला जातो.
मात्र एखाद्या राज्यातील नेता पंतप्रधान झाल्यामुळे त्या राज्याला आपोआप अतिरिक्त निधी किंवा विशेष मंजुरी मिळेल, असे निश्चितपणे म्हणता येत नाही. केंद्राचा निधी आणि प्रकल्पांच्या मंजुरीसाठी अर्थसंकल्पीय तरतुदी, धोरणे, प्रशासकीय प्रक्रिया आणि केंद्र-राज्य समन्वय यांसारखे अनेक घटक महत्त्वाचे असतात.
महाराष्ट्र सरकार सध्या मोठ्या गुंतवणुकीवरही भर देत आहे. 2026 मध्ये राज्याने विविध क्षेत्रांमध्ये मोठ्या गुंतवणुकीचे सामंजस्य करार केले असून 2030 पर्यंत 1 ट्रिलियन डॉलरची अर्थव्यवस्था बनण्याचे लक्ष्य मांडले आहे.
महाराष्ट्राला पहिला पंतप्रधान मिळणार?
स्वातंत्र्यानंतर महाराष्ट्रातून अनेक राष्ट्रीय पातळीवरील दिग्गज नेते झाले. यशवंतराव चव्हाण आणि शरद पवार यांच्यासारख्या नेत्यांची पंतप्रधानपदासाठी राजकीय चर्चांमध्ये नावे आली होती. मात्र महाराष्ट्रातून आतापर्यंत कोणीही भारताचे पंतप्रधान झालेले नाही.
देवेंद्र फडणवीस भविष्यात पंतप्रधान होतील का, हा मात्र सध्या खुला प्रश्न आहे. त्यासाठी पक्षातील नेतृत्वाचा निर्णय, राष्ट्रीय राजकारणातील समीकरणे आणि भविष्यातील निवडणूक परिस्थिती महत्त्वाची ठरेल. सध्याच्या घडीला फडणवीस यांनी स्वतः महाराष्ट्रात राहण्याची भूमिका मांडली आहे.
चर्चेचा निष्कर्ष काय?
संजय राऊत यांच्या दाव्यामुळे फडणवीसांच्या दिल्लीतील संभाव्य भूमिकेची चर्चा पुन्हा सुरू झाली आहे. पण फडणवीस उपपंतप्रधान होणार किंवा ते नरेंद्र मोदींचे उत्तराधिकारी ठरणार, याची सध्या कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नाही.
दुसरीकडे, फडणवीस यांनी 2029 पर्यंत महाराष्ट्रात राहण्याचे स्पष्ट वक्तव्य केले आहे. त्यामुळे सध्या उपलब्ध माहितीनुसार ही चर्चा राजकीय दावा आणि संभाव्यतेपुरतीच मर्यादित आहे. पुढील काळात भाजपचे केंद्रीय नेतृत्व याबाबत काही निर्णय घेते का, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष असेल.
