S-400 ची डिलिव्हरी नोव्हेंबरपर्यंत
दरम्यान, अंतिम S-400 ची डिलिव्हरी नोव्हेंबरपर्यंत होऊ शकते. या प्रकरणाशी संबंधित एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की वेळेवर डिलिव्हरी सुनिश्चित करण्यासाठी भारत रशियाशी सतत संपर्कात आहे.सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे Pantsir शॉर्ट-रेंज एअर डिफेन्स सिस्टमचा प्रस्ताव. याला S-400 चा ‘बॉडीगार्ड’ म्हटले जाते.
ऑपरेशन सिंदूरमध्ये महत्वपूर्ण कामगिरी
ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान S-400 एअर डिफेन्स सिस्टमने आपली क्षमता दाखवून दिली होती. त्याने 314 किमी अंतरावर असलेल्या पाकिस्तानच्या AWACS विमानाला अचूक लक्ष्य करून पाडले होते. तसेच पाकिस्तानी क्षेपणास्त्रांना अडवण्यातही S-400 ने महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.
रशियाने S-400 सोबतच Pantsir-S1M चा प्रस्तावही दिला आहे. हे सिस्टम ड्रोन आणि क्रूझ मिसाइल हल्ल्यांपासून S-400 चे संरक्षण करते.
भारताला याच वर्षी मिळतील उर्वरित S-400 सिस्टम
रक्षा मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, उर्वरित दोन S-400 सिस्टमपैकी एकाची डिलिव्हरी एप्रिलमध्ये होईल आणि अंतिम सिस्टम नोव्हेंबरपर्यंत दिले जाईल. युक्रेन युद्धामुळे या डिलिव्हरीत वारंवार विलंब होत होता आणि पूर्वी 2027 पर्यंत विलंब होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती. भारताने 2018 मध्ये रशियासोबत 5 S-400 स्क्वॉड्रनसाठी 5.43 अब्ज डॉलरचा करार केला होता. त्यापैकी 3 सिस्टम आधीच भारताला मिळाले आहेत, तर उर्वरित 2 मध्ये विलंब झाला आहे. भारताने S-400 ला ‘सुदर्शन चक्र’ असे नाव दिले आहे. भारत रशियाकडून आणखी S-400 सिस्टम खरेदी करण्याच्या तयारीत आहे. अलीकडेच संरक्षण अधिग्रहण परिषद (DAC) ने सुमारे 10,000 कोटी रुपयांच्या 288 S-400 क्षेपणास्त्र खरेदीसाठी मंजुरी दिली आहे.
रशियाचा आणखी एक प्रस्ताव
रशियाची सरकारी न्यूज एजन्सी RT इंडिया नुसार, मॉस्को भारताला Pantsir-S1M शॉर्ट-रेंज एअर डिफेन्स सिस्टम देण्याचा विचार करत आहे. हे S-400 चे संरक्षण करणारे सिस्टम आहे. शत्रू सहसा S-400 नष्ट करण्यासाठी ड्रोन आणि क्रूझ मिसाइल्स वापरतो, तर Pantsir असे हल्ले निष्फळ करते. Pantsir-S1M सर्व प्रकारच्या एरोडायनामिक लक्ष्यांवर प्रभावीपणे हल्ला करू शकते, ज्यात UAV (मानवरहित विमान) देखील समाविष्ट आहेत.
S-400 एअर डिफेन्स सिस्टमचे मुख्य वैशिष्ट्ये:
क्षमता: हे क्षेपणास्त्र, लढाऊ विमाने, ड्रोन्स आणि क्रूझ मिसाइल्सना हवेतच नष्ट करू शकते.
रेंज: याची मारक क्षमता 400 किमी पर्यंत आहे.
स्ट्राइक: एकाच वेळी 100 पेक्षा जास्त हवाई लक्ष्यांचा मागोवा घेऊ शकते आणि
36 लक्ष्यांवर एकाच वेळी हल्ला करू शकते.
