प्लास्टिकचा वापर कमी करण्यासाठी रोजच्या जीवनात पर्यावरणपूरक आणि पुन्हा वापरता येणाऱ्या वस्तूंचा पर्याय निवडता येतो.
कापडी पिशव्या, स्टीलच्या बाटल्या, काचेचे डबे आणि बांबूच्या वस्तू प्लास्टिकला उपयुक्त पर्याय ठरू शकतात.
दैनंदिन वापरातील छोट्या सवयी बदलून प्लास्टिक कचरा कमी करण्यास आणि पर्यावरण संरक्षणास हातभार लावता येतो.
Plastic Free Lifestyle : प्लास्टिकचा वाढता वापर पर्यावरणासाठी मोठे आव्हान ठरत आहे. बाजारात खरेदीसाठी जाण्यापासून ते घरातील दैनंदिन कामांपर्यंत अनेक ठिकाणी प्लास्टिकचा वापर केला जातो. मात्र, काही छोट्या सवयी बदलून प्लास्टिकवरील अवलंबित्व कमी करता येऊ शकते.
प्लास्टिकचा वापर आपल्या दैनंदिन जीवनाचा भाग बनला आहे. भाजीपाला आणण्यापासून ते पाणी साठवण्यापर्यंत अनेक कामांसाठी आपण प्लास्टिकच्या वस्तू वापरतो. मात्र, प्लास्टिकचा अतिवापर पर्यावरणासाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे. प्लास्टिकचा कचरा सहज विघटित होत नाही. त्यामुळे तो माती, पाणी आणि सागरी परिसंस्थेवर परिणाम करू शकतो. अशा परिस्थितीत रोजच्या वापरातील काही सवयी बदलून प्लास्टिकचा वापर कमी करणे शक्य आहे. त्यासाठी महागड्या वस्तू खरेदी करण्याची गरज नाही. घरात सहज वापरता येतील अशा पर्यावरणपूरक पर्यायांची निवड करता येते. (Alternative Option)
प्लास्टिकऐवजी वापरा या ७ पर्यावरणपूरक वस्तू
१. कापडी पिशव्या
बाजारात भाजीपाला, किराणा किंवा इतर वस्तू खरेदी करताना प्लास्टिकच्या पिशव्यांऐवजी कापडी पिशव्यांचा वापर करा. या पिशव्या वारंवार वापरता येतात. वापरल्यानंतर त्या धुऊन पुन्हा वापरता येत असल्याने प्लास्टिकच्या पिशव्यांचा कचरा कमी करण्यास मदत होते. घरातून बाहेर पडताना एक कापडी पिशवी सोबत ठेवण्याची सवय लावा. (Eco-Friendly Products)
२. स्टील किंवा काचेच्या पाण्याच्या बाटल्या
पाणी पिण्यासाठी वारंवार डिस्पोजेबल प्लास्टिकच्या बाटल्या खरेदी करण्याऐवजी स्टील किंवा काचेच्या बाटल्यांचा वापर करा. या बाटल्या दीर्घकाळ वापरता येतात आणि स्वच्छ ठेवणेही सोपे असते. ऑफिस, प्रवास किंवा व्यायामासाठी जाताना स्वतःची पाण्याची बाटली सोबत ठेवा. (Bye Bye Plastic)
३. स्टीलचे डबे आणि डब्बे
अन्न साठवण्यासाठी किंवा ऑफिसमध्ये जेवण नेण्यासाठी प्लास्टिकच्या डब्यांऐवजी स्टीलचे डबे वापरता येतात. स्टीलचे डबे टिकाऊ असतात आणि त्यांचा वारंवार वापर करता येतो. घरातील स्वयंपाकघरातही धान्य, डाळी आणि इतर खाद्यपदार्थ साठवण्यासाठी स्टील किंवा काचेच्या बरण्यांचा पर्याय निवडू शकता.
४. कागदी किंवा कापडी गिफ्ट रॅप
भेटवस्तू पॅक करण्यासाठी प्लास्टिकचे चमकदार रॅप किंवा प्लास्टिकच्या पिशव्यांचा वापर करण्याऐवजी कागद, जुनी वर्तमानपत्रे किंवा कापडाचा वापर करा. यामुळे अनावश्यक प्लास्टिकचा वापर टाळता येतो. भेटवस्तू आकर्षक दिसण्यासाठी कापडी रिबीन किंवा नैसर्गिक सजावटीच्या वस्तू वापरता येतील. (Reusable Bags)
५. बांबूचे टूथब्रश
दैनंदिन वापरातील प्लास्टिकच्या टूथब्रशला पर्याय म्हणून बांबूच्या हँडलचा टूथब्रश वापरता येतो. मात्र, अशा टूथब्रशचे हँडल बांबूचे असले तरी ब्रिसल्स कोणत्या साहित्याचे आहेत, हे तपासणे महत्त्वाचे आहे. वापरानंतर योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावल्यास प्लास्टिकचा कचरा कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
६. स्टीलचे स्ट्रॉ आणि चमचे
प्लास्टिकचे स्ट्रॉ, चमचे आणि काटे वापरण्याऐवजी स्टीलचे पर्याय निवडा. हे धुऊन पुन्हा वापरता येतात. बाहेरून खाद्यपदार्थ मागवताना डिस्पोजेबल कटलरी नको असल्याचे सांगू शकता. छोटा स्टीलचा चमचा किंवा स्ट्रॉ सोबत ठेवणेही उपयोगी ठरू शकते.
७. काचेच्या बरण्या आणि पुन्हा वापरता येणारे कंटेनर
घरात लोणचे, मसाले, सुका मेवा किंवा इतर खाद्यपदार्थ साठवण्यासाठी काचेच्या बरण्यांचा वापर करा. बाजारातून खरेदी केलेल्या काचेच्या बरण्या स्वच्छ करून पुन्हा वापरता येतात. यामुळे नवीन प्लास्टिक कंटेनर खरेदी करण्याची गरज कमी होते.
घरात प्लास्टिकचा वापर कसा कमी करावा? (Sustainable Living)
घरात प्लास्टिकचा वापर कमी करण्यासाठी सर्वप्रथम दैनंदिन सवयींमध्ये छोटे बदल करणे गरजेचे आहे. किराणा किंवा भाजीपाला आणताना स्वतःची कापडी पिशवी सोबत ठेवा. पाणी साठवण्यासाठी प्लास्टिकच्या बाटल्यांऐवजी स्टील किंवा काचेच्या बाटल्यांचा वापर करा. स्वयंपाकघरात प्लास्टिकच्या डब्यांऐवजी स्टील आणि काचेचे डबे वापरण्याला प्राधान्य द्या. ऑनलाइन किंवा बाहेरून वस्तू मागवताना अनावश्यक प्लास्टिक पॅकिंग टाळण्याची विनंती करा. घरात आधीपासून असलेल्या प्लास्टिकच्या वस्तू लगेच फेकून देण्याऐवजी त्यांचा सुरक्षितपणे आणि शक्य तितका पुनर्वापर करा. तसेच प्लास्टिकचा कचरा ओला कचरा आणि इतर कचऱ्यापासून वेगळा ठेवा आणि स्थानिक पुनर्वापर व्यवस्थेकडे द्या.
प्लास्टिकचा वापर कमी करण्यासाठी छोट्या सवयी ठरतील महत्त्वाच्या (Reduce Plastic Waste)
पर्यावरणपूरक जीवनशैली स्वीकारण्यासाठी एकाच वेळी घरातील सर्व प्लास्टिकच्या वस्तू बदलण्याची आवश्यकता नाही. सुरुवात कापडी पिशवी, स्टीलची बाटली आणि पुन्हा वापरता येणाऱ्या डब्यांपासून करता येईल. एकदा वापरून फेकून देण्याच्या वस्तू टाळून टिकाऊ पर्याय निवडल्यास प्लास्टिक कचरा कमी करण्याच्या प्रयत्नांना हातभार लागू शकतो. आपल्या छोट्या सवयींमधील बदल पर्यावरणाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरू शकतो.
