Ladki Bahin Yojana: महिन्याला मिळणारे 1,500 रुपये अनेक महिलांसाठी केवळ सरकारी मदत नव्हती, तर घरातील किराणा, भाजीपाला, तेल आणि रोजच्या गरजा भागवण्याचा आधार होता. मात्र मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेतील ई-केवायसी (Ladki Bahin Yojana eKYC) आणि पात्रता पडताळणीनंतर अनेक महिलांचे हप्ते बंद झाले. आता दुष्काळ, शेतीतील कामांची कमतरता आणि अनियमित उत्पन्न अशा अडचणींमध्ये या महिलांसमोर घरखर्चाचे गणित जुळवण्याचे नवे आव्हान उभे राहिले आहे.
लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता बंद; महिलांच्या रोजच्या खर्चावर परिणाम
महाराष्ट्र सरकारची मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना (Ladki Bahin Yojana) सुरू झाल्यानंतर अनेक महिलांना दरमहा 1,500 रुपयांची आर्थिक मदत मिळत होती. या पैशांचा उपयोग अनेक महिला घरातील किराणा, भाजीपाला, स्वयंपाकाचे तेल, मुलांच्या गरजा आणि इतर छोट्या खर्चांसाठी करत होत्या. मात्र योजनेतील लाभार्थ्यांची पडताळणी आणि अनिवार्य ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण न झाल्यामुळे अनेक महिलांची नावे लाभार्थी यादीतून वगळण्यात आली. त्यामुळे नियमित मिळणारी आर्थिक मदत अचानक थांबल्याचा परिणाम त्यांच्या घरगुती बजेटवर झाला.
12 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, दुष्काळग्रस्त भागातील काही महिलांनी मुंबईतील आझाद मैदान येथे योजनेचा हप्ता पुन्हा सुरू करण्याच्या मागणीसाठी आंदोलन केले. या महिलांनी आपली आर्थिक परिस्थिती आणि शेतीतील कामे कमी झाल्यामुळे निर्माण झालेल्या अडचणी मांडल्या.
हेही वाचा : महाराष्ट्रातील आणखी 10 तालुके दुष्काळग्रस्त होणार? आज महत्त्वाच्या निर्णयाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
पालघरमधील तानुजा बाराप यांची परिस्थिती; घरात रोजच्या जेवणाचीही चिंता
या आंदोलनात सहभागी झालेल्या पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड येथील तानुजा बाराप यांच्या कुटुंबाची परिस्थिती लक्ष वेधून घेणारी आहे.
दुष्काळामुळे गावातील भातशेतीचे नुकसान झाले. त्यामुळे त्यांना महिनाभरापेक्षा जास्त काळ शेतमजुरीचे नियमित काम मिळाले नाही. कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करण्यासाठी त्यांना अत्यंत मर्यादित अन्नसामग्रीवर दिवस काढावे लागत असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
तानुजा यांना यापूर्वी लाडकी बहीण योजनेचा लाभ मिळत होता. मात्र ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण न झाल्यामुळे त्यांचा हप्ता बंद झाला. या मदतीची गरज असताना लाभ थांबल्याने त्यांनी सरकारकडे तो पुन्हा सुरू करण्याची मागणी केली. ही परिस्थिती केवळ एका कुटुंबापुरती मर्यादित नसून ग्रामीण भागात शेतीवर अवलंबून असलेल्या महिलांच्या आर्थिक असुरक्षिततेकडे लक्ष वेधते.
नाशिकमधील महिलांसमोरही रोजगाराचे संकट
नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी येथील शेतमजूर लता लहू केदारे यांनीही योजनेचा हप्ता बंद झाल्याने घरखर्चावर परिणाम झाल्याचे सांगितले.
त्यांच्यासारख्या अनेक महिला शेतमजुरीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नासोबत सरकारी आर्थिक मदतीचा वापर घरातील दैनंदिन खर्चासाठी करत होत्या. मात्र दुष्काळामुळे शेतीतील कामे कमी झाली आणि दुसरीकडे योजनेचा लाभही बंद झाल्याने आर्थिक अडचणी वाढल्या.
नाशिकमधील चांदवड येथील मंगल माळी यांच्यासमोरही रोजगाराचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. सोयाबीन काढणी, टोमॅटो पिकातील कामे आणि कांदा लागवड अशा हंगामी कामांनंतर आता दुसऱ्या गावात किंवा बांधकाम क्षेत्रात काम शोधण्याची वेळ येऊ शकते, अशी परिस्थिती असल्याचे वृत्तात नमूद आहे.
लाडकी बहीण योजनेतून 92 लाख महिलांची नावे का वगळली?
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेतून मोठ्या प्रमाणावर लाभार्थ्यांची नावे वगळण्यात आल्याचा मुद्दा यापूर्वीही चर्चेत आला होता.
13 जुलै 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, सरकारी नोंदींच्या पडताळणीत 92 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांची नावे योजनेतून वगळण्यात आली (Ladki Bahin Beneficiary List) होती.
या पडताळणीतील प्रमुख कारणे अशी होती:
- सुमारे 62 लाख लाभार्थ्यांची अनिवार्य ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाली नव्हती.
- जवळपास 16 लाख लाभार्थी कुटुंबांचे वार्षिक उत्पन्न 2.5 लाख रुपयांच्या निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त होते.
- काही लाभार्थ्यांच्या कुटुंबातील सदस्य सरकारी सेवेत असल्याचे आढळले.
- काही महिला अन्य सरकारी योजनांचा लाभ घेत असल्याचे आढळले.
- वयोमर्यादा आणि इतर पात्रता निकष पूर्ण न करणाऱ्या लाभार्थ्यांची नावेही वगळण्यात आली.
हे आकडे पडताळणीच्या अहवालातील आहेत. योजनेतून नाव वगळलेल्या प्रत्येक महिलेचे कारण ई-केवायसी अपूर्ण असणे असे नाही.
लाडकी बहीण योजनेसाठी पात्रता काय आहे? (Ladki Bahin Yojana)
मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही आर्थिकदृष्ट्या पात्र महिलांना थेट आर्थिक मदत देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे.
योजनेच्या जाहीर निकषांनुसार:
- महिला महाराष्ट्राची रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
- वय 21 ते 65 वर्षे असावे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न 2.5 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
- पात्र महिलेला दरमहा 1,500 रुपयांची मदत दिली जाते.
- इतर अपात्रता आणि वगळण्याचे निकषही लागू होतात.
अंतिम पात्रता शासनाच्या अद्ययावत नियमांनुसार तपासली जाते.
लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता बंद झाला असेल तर काय करावे? (Ladki Bahin Payment)
तुम्हाला योजनेचा लाभ मिळत होता आणि अचानक पैसे जमा होणे बंद झाले असतील, तर सर्वप्रथम आपल्या अर्जाची आणि लाभार्थी स्थितीची माहिती तपासणे आवश्यक आहे.
- योजनेच्या अधिकृत पोर्टलवर अर्जाची स्थिती तपासा.
- ई-केवायसी पूर्ण झाली आहे का, याची खात्री करा.
- आधार आणि बँक खात्याशी संबंधित माहिती योग्य आहे का ते तपासा.
- लाभार्थी यादीत नाव आहे का ते पाहा.
- अडचण कायम असल्यास जवळच्या अंगणवाडी सेविका, महिला व बालविकास विभागाच्या कार्यालयात किंवा संबंधित अधिकृत यंत्रणेकडे चौकशी करा.
महत्त्वाचे: ई-केवायसी पूर्ण केल्याने बंद झालेला हप्ता आपोआप पुन्हा सुरू होईलच असे नाही. लाभार्थ्याची पात्रता आणि अर्जाची स्थिती तपासल्यानंतरच पुढील निर्णय घेतला जातो.
हेही वाचा : हिवाळ्यात फिरायचंय? महाराष्ट्रातील ही १० ठिकाणं आहेत बेस्ट; निसर्ग, थंडी आणि भन्नाट अनुभव!
महिलांच्या आर्थिक स्वावलंबनाचा प्रश्न पुन्हा चर्चेत
लाडकी बहीण योजनेचा मुद्दा केवळ दरमहा मिळणाऱ्या 1,500 रुपयांपुरता मर्यादित नाही. ग्रामीण भागातील महिलांसाठी शेतीमजुरी, हंगामी रोजगार आणि घरगुती जबाबदाऱ्या यांचे गणित आधीच कठीण असते.
अशा परिस्थितीत नियमित आर्थिक मदत थांबली तर घरातील छोट्या-मोठ्या गरजांवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे योजनेच्या लाभार्थ्यांची पडताळणी करताना पात्र महिलांना तांत्रिक अडचणींमुळे लाभापासून वंचित राहावे लागू नये, अशी मागणी पुढे येत आहे.
आता सरकार या महिलांच्या मागणीवर काय भूमिका घेते आणि लाभ बंद झालेल्या पात्र महिलांसाठी कोणता मार्ग काढते, याकडे राज्यातील महिलांचे लक्ष लागले आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Maharashtra Women Scheme)
1. लाडकी बहीण योजनेत महिलांना किती पैसे मिळतात?
पात्र महिलांना दरमहा 1,500 रुपये थेट बँक खात्यात दिले जातात.
2. लाडकी बहीण योजनेतून किती महिलांची नावे वगळण्यात आली?
13 जुलै 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, पडताळणीनंतर 92 लाखांहून अधिक लाभार्थ्यांची नावे वगळण्यात आली.
3. किती महिलांची ई-केवायसी अपूर्ण होती?
त्याच वृत्तानुसार, सुमारे 62 लाख लाभार्थ्यांची अनिवार्य ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाली नव्हती.
4. लाडकी बहीण योजनेसाठी वयोमर्यादा किती आहे?
जाहीर पात्रता निकषांनुसार महिलांचे वय 21 ते 65 वर्षे असणे आवश्यक आहे.
5. लाडकी बहीण योजनेचा हप्ता बंद झाल्यास काय करावे?
अधिकृत पोर्टलवर अर्जाची स्थिती तपासा आणि ई-केवायसी, आधार व बँक खात्याची माहिती पडताळा. गरज असल्यास महिला व बालविकास विभागाच्या कार्यालयाशी संपर्क साधा.
6. ई-केवायसी पूर्ण केल्यावर बंद झालेला हप्ता पुन्हा मिळेल का?
हप्ता पुन्हा सुरू होणे हे लाभार्थ्याची पात्रता, अर्जाची स्थिती आणि शासनाच्या निर्णयावर अवलंबून असते.









