७ डिसेंबरपासून नागपुरात हिवाळी अधिवेशनाला सुरुवात
महिला आरक्षणाचा मुद्दा चर्चेत येण्याची शक्यता
- मतदारसंघ फेररचनेच्या प्रस्तावाकडेही लक्ष
Maharashtra Legislative Assembly : महाराष्ट्र विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन ७ ते १८ डिसेंबरदरम्यान नागपुरात होणार; दुसरीकडे महिला आरक्षण आणि मतदारसंघ फेररचनेच्या प्रस्तावामुळे संसदेच्या आगामी अधिवेशनाकडेही देशाचे लक्ष्य.
महाराष्ट्र विधिमंडळाच्या यंदाच्या हिवाळी अधिवेशनाची तारीख निश्चित झाली असून ७ डिसेंबरपासून नागपुरात अधिवेशनाला सुरुवात होणार आहे. १८ डिसेंबरपर्यंत चालणाऱ्या या अधिवेशनात विदर्भासह राज्यातील विविध प्रश्नांवर चर्चा होणार आहे. दरम्यान, राष्ट्रीय पातळीवर महिला आरक्षण आणि मतदारसंघ फेररचना हे मुद्दे चर्चेत असल्याने आगामी संसदीय घडामोडींकडेही राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे. (Nagpur Winter Session 2026)
७ डिसेंबरपासून नागपुरात हिवाळी अधिवेशन
महाराष्ट्र विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन यंदा ७ ते १८ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत नागपूर येथे होणार आहे. विधिमंडळ कामकाज सल्लागार समितीच्या बैठकीत याबाबत निर्णय घेण्यात आला. नागपूर येथे होणाऱ्या या अधिवेशनात शेतकरी प्रश्न, सिंचन, रोजगार, उद्योग, आरोग्य, शिक्षण आणि विदर्भाच्या विकासाशी संबंधित मुद्दे उपस्थित होण्याची अपेक्षा आहे. (Women Reservation Bill)
महिला आरक्षण आणि मतदारसंघ फेररचनेचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत
महिलांना लोकसभा आणि विधानसभांमध्ये ३३ टक्के आरक्षण देण्यासाठी २०२३ मध्ये १०६ वी घटनादुरुस्ती करण्यात आली होती. मात्र, या आरक्षणाच्या अंमलबजावणीसाठी जनगणना आणि मतदारसंघ फेररचणीची प्रक्रिया महत्त्वाची ठरणार आहे. दरम्यान, केंद्र सरकारने एप्रिल २०२६ मध्ये महिला आरक्षणाची अंमलबजावणी लवकर करण्याच्या उद्देशाने १३१ वी घटनादुरुस्ती विधेयक आणि मतदारसंघ फेररचनेशी संबंधित विधेयके लोकसभेत मांडली होती. मात्र, आवश्यक विशेष बहुमत न मिळाल्याने १३१ वी घटनादुरुस्ती मंजूर होऊ शकली नाही. (Nagpur Assembly Session)
आता नोव्हेंबरमध्ये केंद्र सरकार पुन्हा नव्याने घटनादुरुस्ती विधेयक आणण्याच्या तयारीत आहे. यासाठी संसदेचे विशेष अधिवेशन बोलावण्याचाही विचार सुरू असल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे महिला आरक्षणाची अंमलबजावणी, लोकसभेतील जागांची संभाव्य वाढ आणि मतदारसंघ फेररचनेच्या प्रक्रियेवर आगामी काळात राजकीय चर्चा रंगण्याची शक्यता आहे. (Constituency Delimitation)
विरोधकांची भूमिका काय असणार?
महिला आरक्षणाला पाठिंबा असला तरी त्याच्या अंमलबजावणीची प्रक्रिया आणि मतदारसंघ फेररचनेचे सूत्र यावर विरोधी पक्षांकडून प्रश्न उपस्थित होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः लोकसभेतील जागांचे राज्यनिहाय वाटप, दक्षिणेकडील राज्यांचे प्रतिनिधित्व आणि जनगणनेचा आधार यासारखे मुद्दे चर्चेत आहेत. या घटनादुरुस्तीला संसदेत मंजुरी मिळवण्यासाठी विशेष बहुमत आवश्यक आहे. त्यामुळे केंद्र सरकारला विरोधी पक्षांचे समर्थन मिळवण्याचे आव्हान असणार आहे. (Role of opponent)
महाराष्ट्राच्या अधिवेशनात कोणते मुद्दे महत्त्वाचे?
नागपूरमधील हिवाळी अधिवेशनात राज्यातील शेतकरी, बेरोजगारी, कर्जमाफी, पीक नुकसान भरपाई, सिंचन प्रकल्प आणि विदर्भाच्या विकासाचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरू शकतो. विरोधकांकडून या प्रश्नांवर सरकारला जाब विचारला जाण्याची शक्यता आहे. दरम्यान, महिला आरक्षण आणि मतदारसंघ फेररचनेबाबतच्या राष्ट्रीय पातळीवरील विधेयकाची चर्चा संसदेच्या अधिवेशनाशी संबंधित आहे. त्यामुळे नागपूरच्या महाराष्ट्र विधिमंडळ अधिवेशनात हे विधेयक सादर होणार असल्याचे सध्या निश्चित झालेले नाही. एकूणच, डिसेंबर महिन्यात महाराष्ट्र विधिमंडळाचे नागपूरमधील अधिवेशन आणि संसदेतील महिला आरक्षणासंबंधीच्या संभाव्य घडामोडी या दोन्हींकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष राहणार आहे. (Winter Parliament)
1. महाराष्ट्राचे हिवाळी अधिवेशन २०२६ कधी सुरू होणार आहे?
महाराष्ट्र विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन ७ डिसेंबर २०२६ पासून सुरू होणार आहे.
2. महाराष्ट्राचे हिवाळी अधिवेशन कुठे होणार आहे?
यंदाचे हिवाळी अधिवेशन नागपूर येथे आयोजित करण्यात येणार आहे.
3. हिवाळी अधिवेशनात महिला आरक्षणाचा मुद्दा चर्चेत येणार का?
महिला आरक्षण आणि त्याच्या अंमलबजावणीशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. मात्र, अधिकृत कामकाज पत्रिकेनंतरच याबाबत स्पष्टता येईल.
4. महिला आरक्षण कायदा म्हणजे काय?
महिला आरक्षण कायद्यानुसार लोकसभा आणि राज्यांच्या विधानसभांमध्ये महिलांसाठी ३३ टक्के जागा आरक्षित करण्याची तरतूद करण्यात आली आहे. त्याची अंमलबजावणी जनगणना आणि मतदारसंघ पुनर्रचनेशी जोडलेली आहे.
5. मतदारसंघ फेररचना म्हणजे काय?
लोकसंख्येतील बदल आणि संबंधित घटनात्मक तरतुदी लक्षात घेऊन लोकसभा व विधानसभा मतदारसंघांच्या सीमा आणि जागांची पुनर्रचना करण्याच्या प्रक्रियेला मतदारसंघ फेररचना म्हणतात.
6. नागपूर हिवाळी अधिवेशनात कोणते मुद्दे महत्त्वाचे ठरू शकतात?
महिला आरक्षण, मतदारसंघ फेररचना, शेतकरी प्रश्न, राज्यातील विकासकामे, कायदा-सुव्यवस्था आणि विविध जनहिताच्या मुद्द्यांवर लक्ष राहण्याची शक्यता आहे. (LS Marathi)








