Amravati Flying Academy: महाराष्ट्रातील अमरावती येथे सुरू झालेली एअर इंडिया फ्लाइंग अकॅडमी (AIFA) वैमानिक होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या तरुणांसाठी महत्त्वाचे प्रशिक्षण केंद्र ठरत आहे. येथे विद्यार्थ्यांना कमर्शियल पायलट लायसन्स (CPL) मिळवण्यासाठी प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. या अकॅडमीमध्ये प्रवेशासाठी वयाची अट काय आहे, बारावीला किती गुण आवश्यक आहेत, प्रशिक्षण किती महिन्यांचे आहे आणि त्यासाठी किती खर्च येतो, असे प्रश्न अनेक विद्यार्थ्यांना पडले आहेत.
अमरावतीतील एअर इंडिया फ्लाइंग अकॅडमीला DGCA ची मंजुरी
अमरावतीच्या बेलोरा विमानतळावर एअर इंडिया आणि महाराष्ट्र विमानतळ विकास कंपनीच्या (MADC) सहकार्याने ही अकॅडमी विकसित करण्यात आली आहे. ३० ऑक्टोबर २०२६ रोजी एअर इंडियाने या अकॅडमीला नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाची (DGCA) मंजुरी मिळाल्याची अधिकृत घोषणा केली.
ही अकॅडमी सुमारे १० एकर परिसरात उभारण्यात आली आहे. येथे विद्यार्थ्यांसाठी आधुनिक वर्गखोल्या, प्रशिक्षणासाठी हँगर, डिजिटल ऑपरेशन्स सेंटर, वसतिगृह आणि इतर सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. अकॅडमीमध्ये एकूण ३४ प्रशिक्षण विमाने आणि तीन फ्लाइट सिम्युलेटर असल्याची माहिती एअर इंडियाने (Air India Flying Academy) दिली आहे.
हेही वाचा : IND vs NZ 4th ODI: न्यूझीलंडकडून भारताचा २४४ धावांनी पराभव! रोहित, विराट आणि श्रेयस शून्यावर बाद
पायलट होण्यासाठी शैक्षणिक पात्रता काय? (Air India Flying Academy)
एअर इंडिया फ्लाइंग अकॅडमीच्या अधिकृत माहितीनुसार, कॅडेट पायलट कार्यक्रमासाठी विद्यार्थ्यांना पुढील अटी पूर्ण कराव्या लागतात.
- नागरिकत्व: उमेदवार भारतीय नागरिक किंवा OCI कार्डधारक असावा.
- वयोमर्यादा: प्रवेशासाठी वय १८ ते ३० वर्षे असावे.
- शैक्षणिक पात्रता: बारावीमध्ये किमान ६० टक्के गुण आवश्यक.
- विषयांची अट: इंग्रजी, गणित आणि भौतिकशास्त्र या तिन्ही विषयांत स्वतंत्रपणे किमान ६० टक्के गुण आवश्यक.
- इंग्रजीचे ज्ञान: इंग्रजी बोलता आणि लिहिता येणे आवश्यक.
- वैद्यकीय पात्रता: उमेदवार शारीरिक व मानसिकदृष्ट्या सक्षम असावा. उड्डाण प्रशिक्षण सुरू करण्यापूर्वी DGCA Class 1 Medical चाचणी उत्तीर्ण होणे आवश्यक आहे.
नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ओपन स्कूलिंग (NIOS) मधून बारावी पूर्ण केलेले विद्यार्थीही शैक्षणिक अटी पूर्ण करत असल्यास पात्र ठरू शकतात.
एअर इंडिया अकॅडमीमध्ये प्रवेश कसा मिळणार? (Amravati Flying Academy)
या कार्यक्रमासाठी इच्छुक विद्यार्थ्यांना ऑनलाइन अर्ज करावा लागतो. त्यानंतर निवड प्रक्रियेत विविध टप्पे असतात.
- ऑनलाइन अर्ज: अधिकृत पोर्टलवर अर्ज आणि आवश्यक माहिती सादर करणे.
- तांत्रिक मूल्यांकन: गणिती विचारशक्ती, तार्किक क्षमता, दबावाखाली निर्णय घेण्याची क्षमता, मोटर स्किल्स आणि अवकाशीय आकलन तपासले जाते.
- नॉन-टेक्निकल मूल्यांकन: गटामध्ये काम करण्याची क्षमता, संवादकौशल्य आणि मुलाखतीद्वारे व्यक्तिमत्त्वाचे मूल्यांकन केले जाते.
- निवड: सर्व टप्प्यांत यशस्वी ठरलेल्या उमेदवारांना कार्यक्रमात प्रवेशाची संधी मिळते.
पूर्वी विमान वाहतुकीचा अनुभव असणे अनिवार्य नाही, असे एअर इंडियाच्या अधिकृत माहितीत नमूद आहे.
प्रशिक्षण किती महिन्यांचे असते?
एअर इंडिया फ्लाइंग अकॅडमीच्या अभ्यासक्रमानुसार CPL प्रशिक्षणाचा अंदाजे कालावधी १८ महिने आहे. संपूर्ण प्रक्रियेत पुढील टप्प्यांचा समावेश आहे.
१. सहा महिने ग्राउंड स्कूल
या टप्प्यात विद्यार्थ्यांना विमान वाहतुकीशी संबंधित सैद्धांतिक विषय शिकवले जातात. यामध्ये एअर नेव्हिगेशन, हवामानशास्त्र, एअर लॉ, रेडिओ टेलिफोनी आणि विमानाची तांत्रिक माहिती यांचा समावेश होतो. ही ग्राउंड स्कूल ट्रेनिंग गुरुग्राम येथे नियुक्त प्रशिक्षण संस्थेमार्फत दिली जाते.
२. बारा महिने फ्लाइट ट्रेनिंग
यानंतर विद्यार्थ्यांना अमरावती येथील अकॅडमीमध्ये प्रत्यक्ष विमान उड्डाणाचे प्रशिक्षण दिले जाते. अभ्यासक्रमात एकूण २०० तासांचे फ्लाइंग ट्रेनिंग आहे. त्यापैकी १८५ तास सिंगल इंजिन आणि १५ तास मल्टी इंजिन विमानांवर प्रशिक्षण दिले जाते.
३. परवाना आणि पुढील प्रशिक्षण
यानंतर CPL परवाना जारी होण्याची प्रक्रिया, ATPL ग्राउंड स्कूल आणि Type Rating यांसारखे पुढील टप्पे असतात. एअर इंडियाच्या माहितीनुसार, व्यावसायिक पायलट म्हणून एअर इंडिया ग्रुपमध्ये सहभागी होण्याच्या तयारीपर्यंतची संपूर्ण प्रक्रिया अंदाजे २६ महिन्यांची असू शकते.
पायलट प्रशिक्षणासाठी किती फी भरावी लागते? (Pilot Course Fees in India)
वैमानिक प्रशिक्षणासाठी मोठा खर्च येतो. एअर इंडियाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेल्या २०२५ च्या अंदाजित शुल्काच्या माहितीनुसार पुढील रक्कम नमूद आहे.
- ग्राउंड स्कूल: ३ लाख २७ हजार रुपये (GST वगळून)
- फ्लाइट ट्रेनिंगसाठी शुल्काच्या तक्त्यात नमूद रक्कम: ७६ लाख रुपये
- ATPL ग्राउंड स्कूल: १ लाख २५ हजार रुपये (अंदाजित, GST वगळून)
- Type Rating: ३० लाख रुपये (अंदाजित, GST वगळून)
महत्त्वाचे: एअर इंडियाच्या शुल्क पानावर ७६ लाख रुपयांच्या नोंदीचे लेबल स्पष्ट नसल्याने, या रकमेचा नेमका समावेश आणि एकूण देय शुल्क प्रवेशापूर्वी अकॅडमीकडून लेखी स्वरूपात तपासावे. शुल्काची रक्कम २०२५ ची अंदाजित माहिती असून ती बदलू शकते. GST, निवास, भोजन आणि इतर खर्चांबाबतही अधिकृत पुष्टी घ्यावी.
अकॅडमीच्या FAQ नुसार ७६ लाख रुपयांच्या शुल्कासाठी प्रशिक्षण करारावर स्वाक्षरी करताना आणि त्यानंतर कार्यक्रम सुरू झाल्यापासून प्रत्येक तीन महिन्यांनी अशा पाच टप्प्यांत १५ लाख २० हजार रुपयांचे हप्ते नमूद आहेत.
हेही वाचा : WhatsApp वापरणाऱ्यांनो सावधान! Digital Arrest Scam रोखण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयाचे कडक निर्देश
अमरावती अकॅडमीमध्ये कोणत्या सुविधा आहेत?
अकॅडमीमध्ये ३१ सिंगल इंजिन Piper Archer आणि तीन ट्विन इंजिन Diamond DA42 NG अशी एकूण ३४ प्रशिक्षण विमाने आहेत. याशिवाय दोन सिंगल इंजिन आणि एक मल्टी इंजिन असे तीन फ्लाइट सिम्युलेटर उपलब्ध आहेत. विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृह, भोजन सुविधा, डिजिटल वर्गखोल्या आणि विमान देखभालीसाठी हँगरची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
वैमानिक होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची संधी
महाराष्ट्रातच आधुनिक विमान प्रशिक्षणाची सुविधा उपलब्ध झाल्यामुळे अमरावतीची ही अकॅडमी वैमानिक होऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाचा पर्याय ठरू शकते. मात्र, प्रवेश घेण्यापूर्वी पात्रता, वैद्यकीय चाचणी, निवड प्रक्रिया, शुल्क आणि नोकरीसंबंधी अटी अधिकृत संकेतस्थळावर तपासणे आवश्यक आहे. प्रशिक्षण पूर्ण केल्याने एअर इंडियामध्ये नोकरीची हमी मिळते असे नाही; त्यासाठी कंपनीच्या निवड आणि भरती प्रक्रियेतील अटी लागू असतात.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
अमरावतीतील एअर इंडिया फ्लाइंग अकॅडमी कुठे आहे?
ही अकॅडमी महाराष्ट्रातील अमरावती येथील बेलोरा विमानतळावर आहे.
पायलट प्रशिक्षणासाठी बारावीला किती टक्के गुण आवश्यक आहेत?
बारावीमध्ये किमान ६० टक्के गुण आणि इंग्रजी, गणित व भौतिकशास्त्र या प्रत्येक विषयात स्वतंत्रपणे ६० टक्के गुण आवश्यक आहेत.
प्रवेशासाठी वयोमर्यादा किती आहे?
अधिकृत माहितीनुसार उमेदवाराचे वय १८ ते ३० वर्षे असावे.
प्रशिक्षणाचा कालावधी किती आहे?
CPL प्रशिक्षणाचा अंदाजे कालावधी १८ महिने असून, पुढील परवाना आणि Type Rating प्रक्रियेसह एकूण कालावधी सुमारे २६ महिने असू शकतो









