यंदा कपाशीला बाजारात अपेक्षित दर न मिळाल्याने अनेक शेतकऱ्यांनी मका या पर्यायी पिकाकडे वळण्याचा निर्णय घेतला होता. परंतु धुळे तालुक्यातील काही गावांमध्ये मका पिकावर लष्करी अळी (Fall Armyworm) याचा प्रचंड प्रादुर्भाव झाल्याची माहिती समोर येत आहे.

पाऊस आणि अळी यांची दुहेरी झळ

धुळे तालुक्यात गेल्या काही आठवड्यांपासून अतिवृष्टीचे प्रमाण वाढले आहे. यामुळे पेरलेली मका लवकरच उगवली खरी, परंतु दमट हवामानात लष्करी अळीने संधी साधली. या अळीने मक्याची कोवळी पाने, गडी आणि कणसे खाऊन टाकण्यास सुरुवात केली आहे.

मक्याचे उत्पादन घटण्याची भीती

लष्करी अळीचा वेग आणि नाशकारक प्रवृत्ती पाहता, मक्याचे उत्पादन ३० ते ५० टक्क्यांपर्यंत घटण्याचा धोका आहे. अळी सुरुवातीला कोवळ्या पानांवर आढळते आणि नंतर संपूर्ण झाड व्यापते. त्यामुळे वेळेत उपाय न केल्यास संपूर्ण शेत उद्ध्वस्त होऊ शकते.

शेतकरी वर्गात चिंता आणि अस्वस्थता

या परिस्थितीमुळे शेतकरी वर्गात चिंतेचं वातावरण आहे. आधीच खते, बी-बियाणे यांचे दर वाढले आहेत. त्यात उत्पादन घटल्यास खर्च सुद्धा वसूल होणार नाही, ही भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे.

कृषी विभागाकडून मार्गदर्शन सुरू

धुळे तालुक्यातील कृषी विभागाने याबाबत खबरदारी घेतली आहे. सेंद्रिय कीटकनाशकांचा वापर, फेरोमोन ट्रॅप, प्रकाश सापळा यांसारखे उपाय शेतकऱ्यांना सुचवले जात आहेत. काही ठिकाणी शासकीय कीटकनाशक मोफत वाटपाची मोहिम सुद्धा हाती घेण्यात आली आहे.

तज्ज्ञांचा सल्ला

कृषी तज्ज्ञ सांगतात की, “लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव थांबवण्यासाठी वेळेत निरीक्षण व नियंत्रण गरजेचं आहे. दररोज सकाळी झाडांच्या पानांची तपासणी करावी आणि गरज असल्यास शिफारसीनुसार कीटकनाशक फवारणी करावी.”

निष्कर्ष:

मक्याच्या पिकावर लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव हा नैसर्गिक संकट आणि व्यवस्थापनातील अपयश यांचा संगम आहे. शेतकऱ्यांना यावर्षी चांगले उत्पन्न मिळावे यासाठी कृषी विभाग आणि प्रशासनाने तातडीने उपाय योजना राबवणे गरजेचे आहे.

सामान्य नागरिक आणि शेतकरी दोघांनी मिळून सतत निरीक्षण, नियंत्रण आणि सहकार्याच्या माध्यमातून या संकटावर मात करणे आवश्यक आहे.