दिवाळीत प्लास्टिकच्या सजावटीऐवजी मातीचे दिवे, नैसर्गिक फुले आणि पुनर्वापर करता येणाऱ्या वस्तूंचा वापर करा.
फराळासाठी प्लास्टिक पॅकिंग टाळून स्टील किंवा काचेचे डबे आणि पर्यावरणपूरक पॅकेजिंग निवडा.
फटाक्यांचा वापर कमी करणे, स्थानिक वस्तूंची खरेदी आणि पर्यावरणपूरक भेटवस्तू देणे अशा छोट्या सवयींमधून हरित दिवाळी साजरी करा.
Eco Diwali 2026 : दिवाळी म्हणजे रोषणाई, फराळ, खरेदी आणि उत्साहाचा सण! मात्र, या उत्सवात प्लास्टिकचा वापर, कचरा, फटाक्यांचा धूर आणि अन्नाची नासाडीही वाढते. यंदा दिवाळी साजरी करताना काही छोट्या सवयी बदलल्या, तर सणाचा आनंद कायम ठेवून पर्यावरणाचे संरक्षणही करता येईल. घराच्या सजावटीपासून फराळाच्या तयारीपर्यंत या ७ गोष्टी नक्की करून पाहा.
१. प्लास्टिकच्या सजावटीऐवजी नैसर्गिक सजावट करा
दिवाळीत घर सजवण्यासाठी प्लास्टिकची फुले, थर्माकोल आणि कृत्रिम सजावटीच्या वस्तू खरेदी करण्याऐवजी झेंडूची फुले, आंब्याची पाने, रांगोळी आणि मातीच्या वस्तू वापरा. यामुळे घराला पारंपरिक आणि आकर्षक लुक मिळेल. सजावटीसाठी मागील वर्षीच्या वस्तू पुन्हा वापरण्याचाही पर्याय निवडा. (Diwali Decoration Ideas)
२. मातीच्या पणत्यांना द्या प्राधान्य
रंगीत इलेक्ट्रिक दिव्यांसोबतच मातीच्या पणत्या वापरा. स्थानिक कुंभारांकडून पणत्या खरेदी केल्यास पारंपरिक व्यवसायालाही हातभार लागेल. शक्यतो कमी धूर निर्माण करणारे दिवे आणि सुरक्षित पद्धतीने त्यांचा वापर करा. (Eco Friendly Diwali)
३. प्लास्टिक गिफ्ट रॅपिंगऐवजी कागदी पॅकिंग
दिवाळीत भेटवस्तू देताना प्लास्टिकचे चमकदार रॅपिंग, थर्माकोल आणि अनावश्यक पॅकिंग टाळा. त्याऐवजी कापडी पिशव्या, पुनर्वापर करता येणारे बॉक्स, वर्तमानपत्र किंवा सजवलेले कागदी पॅकिंग वापरा. भेटवस्तू अधिक आकर्षक आणि पर्यावरणपूरक बनतील. (Environment Care)
४. घरगुती फराळ तयार करताना अन्नाची नासाडी टाळा
दिवाळीच्या फराळात चकली, करंजी, लाडू, शंकरपाळे आणि चिवडा असे विविध पदार्थ बनवले जातात. मात्र, गरजेपेक्षा जास्त फराळ तयार केल्याने अन्न वाया जाण्याची शक्यता असते. कुटुंबातील सदस्यांच्या गरजेनुसार प्रमाण ठरवा. उरलेले पदार्थ योग्य पद्धतीने साठवा आणि गरजूंसोबत वाटून घ्या. (Homemade Diwali Faral)
५. फटाक्यांऐवजी शांत आणि आनंदी दिवाळी
फटाक्यांमुळे ध्वनी आणि वायुप्रदूषण वाढू शकते. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि पाळीव प्राण्यांनाही त्याचा त्रास होऊ शकतो. त्यामुळे फटाके टाळून दिव्यांची रोषणाई, कुटुंबासोबत खेळ, संगीत आणि एकत्र सण साजरा करण्याला प्राधान्य द्या. (Sustainable Diwali)
६. स्थानिक आणि पर्यावरणपूरक वस्तूंची खरेदी करा
दिवाळीच्या खरेदीसाठी स्थानिक दुकानदार, कुंभार, कारागीर आणि लघुउद्योजकांना प्राधान्य द्या. टिकाऊ वस्तू, हाताने तयार केलेल्या सजावटीच्या वस्तू आणि पुन्हा वापरता येणाऱ्या वस्तू खरेदी करा. यामुळे स्थानिक व्यवसायांना प्रोत्साहन मिळेल आणि अनावश्यक खरेदीही कमी होईल. (Green Diwali)
७. ओल्या-सुक्या कचऱ्याचे योग्य वर्गीकरण करा
दिवाळीत घरात सजावटीचे साहित्य, फराळाचे पॅकिंग, फुलांचा कचरा आणि इतर वस्तू मोठ्या प्रमाणात जमा होतात. हा सर्व कचरा एकत्र न टाकता ओला आणि सुका कचरा वेगळा करा. फुलांचा आणि इतर ओल्या कचऱ्याचा कंपोस्ट तयार करता येईल. प्लास्टिक आणि कागद पुनर्वापरासाठी वेगळे ठेवा.
छोटी सुरुवात, मोठा बदल!
पर्यावरणपूरक दिवाळी साजरी करण्यासाठी मोठा खर्च किंवा मोठे बदल करण्याची गरज नाही. सजावटीत नैसर्गिक वस्तू वापरणे, स्थानिक वस्तू खरेदी करणे, अन्नाची नासाडी टाळणे आणि कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे अशा छोट्या सवयींमधूनही सकारात्मक बदल घडू शकतो. यंदा दिवाळीचा आनंद साजरा करताना निसर्गाची काळजी घेण्याचा संकल्प करूया! (Pollution Free Diwali)
