China Electric Plane: इलेक्ट्रिक वाहनांनंतर आता जगाचे लक्ष इलेक्ट्रिक विमानांकडे (China Electric Aircraft0) लागले आहे. चीनने CE-25A या पूर्णपणे इलेक्ट्रिक व्यावसायिक विमानाची पहिली मानवी चाचणी उड्डाण यशस्वी केली आहे. विशेष म्हणजे या विमानातून एकावेळी १९ प्रवासी प्रवास करू शकतात. त्यामुळे भविष्यात कमी अंतराच्या विमान प्रवासात मोठा बदल घडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
चीनच्या सरकारी विमान उत्पादक कंपनी Commercial Aircraft Corporation of China (COMAC) ने हे विमान विकसित केले आहे. १४ नोव्हेंबर रोजी चीनमधील शानडोंग प्रांतातील बिनझोऊ येथे या विमानाचे पहिले मानवी चाचणी उड्डाण पार पडले. या उड्डाणात दोन वैमानिक आणि एक फ्लाइट टेस्ट इंजिनिअर सहभागी झाले होते.
चीनच्या CE-25A इलेक्ट्रिक विमानाची पहिली चाचणी कशी झाली?
CE-25A विमानाने पहिल्या मानवी चाचणीदरम्यान १६ मिनिटे ३८ सेकंद हवेत राहून सुमारे ६०.४ किलोमीटर अंतर पार केले. या चाचणीदरम्यान विमानाची कामगिरी सामान्य राहिली आणि सर्व महत्त्वाचे निकष अपेक्षेनुसार असल्याचे COMAC ने सांगितले.
यापूर्वी २ फेब्रुवारी २०२६ रोजी या विमानाने मानवरहित स्वयंचलित उड्डाण केले होते. त्यानंतर विमानाच्या १९ मानवरहित चाचण्या पूर्ण झाल्या. आता मानवी चाचणी उड्डाण यशस्वी झाल्यामुळे या प्रकल्पातील पुढील टप्प्याचा मार्ग खुला झाला आहे.
हेही वाचा : भारतात सॅटेलाइट इंटरनेटची मोठी लढाई! मुकेश अंबानींची १,६०० उपग्रहांची तयारी; एलॉन मस्क यांना मिळणार टक्कर?
CE-25A इलेक्ट्रिक विमानाची खास वैशिष्ट्ये काय? (China Electric Plane)
चीनच्या या इलेक्ट्रिक विमानाची रचना मुख्यतः कमी अंतराच्या शहरांदरम्यानच्या प्रवासासाठी करण्यात आली आहे.
- प्रवासी क्षमता: १९ प्रवासी
- कमाल टेकऑफ वजन: १० टन
- क्रूझ वेग: ताशी ३०० किलोमीटर
- डिझाइननुसार कमाल रेंज: ४०० किलोमीटर
- क्रूझ उंची: २,४०० मीटर
- इंजिन प्रणाली: इलेक्ट्रिक डक्टेड-फॅन प्रोपल्शन
- निर्माता: COMAC
या विमानाच्या पंखांवर इलेक्ट्रिक मोटर्सच्या साहाय्याने चालणारे डक्टेड फॅन्स बसवण्यात आले आहेत. पारंपरिक इंधनावर चालणाऱ्या विमानांपेक्षा ही प्रणाली वेगळी आहे.
कोणत्या कंपन्यांनी तयार केले हे विमान?
CE-25A विमानाच्या विकासात चीनमधील अनेक संस्थांचा सहभाग आहे. COMAC सोबत CATL ही बॅटरी उत्पादक कंपनी, Shanghai Jiao Tong University आणि इतर भागीदारांनी या प्रकल्पात योगदान दिले आहे.
CATL ही जगातील मोठ्या बॅटरी उत्पादक कंपन्यांपैकी एक आहे. त्यामुळे इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी विकसित झालेल्या बॅटरी तंत्रज्ञानाचा विमान क्षेत्रात वापर करण्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प महत्त्वाचा मानला जात आहे.
हे विमान प्रवाशांसाठी कधी सुरू होणार? (Electric Passenger Aircraft)
पहिले मानवी चाचणी उड्डाण यशस्वी झाले असले तरी CE-25A विमानाला व्यावसायिक प्रवासी सेवा सुरू करण्यासाठी आवश्यक प्रमाणपत्र मिळणे बाकी आहे.
चीनच्या Civil Aviation Administration ने या विमानाच्या Type Certificate साठी COMAC चा अर्ज स्वीकारला आहे. मात्र अर्ज स्वीकारणे आणि अंतिम प्रमाणपत्र मिळणे या दोन वेगळ्या प्रक्रिया आहेत. त्यामुळे हे विमान सामान्य प्रवाशांसाठी नेमके कधी उपलब्ध होईल, याची अधिकृत तारीख अद्याप जाहीर झालेली नाही.
भारतातही इलेक्ट्रिक विमान तंत्रज्ञानावर काम सुरू
इलेक्ट्रिक विमान वाहतुकीच्या क्षेत्रात भारतातही नव्या तंत्रज्ञानाच्या शक्यता तपासल्या जात आहेत. Air India ने जपानमधील SkyDrive आणि Suzuki Motor Corporation यांच्यासोबत वैद्यकीय लॉजिस्टिक्ससाठी इलेक्ट्रिक व्हर्टिकल टेक-ऑफ अँड लँडिंग (eVTOL) विमानांच्या संभाव्य वापराचा अभ्यास करण्यासाठी भागीदारी केली आहे.
मात्र चीनचे CE-25A हे १९ प्रवासी क्षमतेचे फिक्स्ड-विंग इलेक्ट्रिक विमान आहे, तर eVTOL विमानांची रचना उभ्या दिशेने उड्डाण आणि लँडिंग करण्यासाठी असते. त्यामुळे दोन्ही तंत्रज्ञानांमध्ये फरक आहे.
इलेक्ट्रिक विमानांमुळे विमान प्रवासाचे भविष्य बदलणार? (China Electric Aircraft)
इलेक्ट्रिक विमानांमुळे भविष्यात कमी अंतराच्या प्रवासासाठी पर्यायी तंत्रज्ञान उपलब्ध होऊ शकते. मात्र बॅटरीची क्षमता, उड्डाणाचा पल्ला, प्रवासी सुरक्षा, चार्जिंग व्यवस्था आणि विमानाचे प्रमाणपत्र या महत्त्वाच्या बाबी आहेत.
चीनच्या CE-25A च्या यशस्वी मानवी चाचणीमुळे इलेक्ट्रिक विमान वाहतुकीच्या विकासाला गती मिळू शकते. आता या विमानाला व्यावसायिक प्रमाणपत्र कधी मिळते आणि प्रत्यक्ष प्रवासी सेवा कधी सुरू होते, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
हेही वाचा : जगातील मोठ्या टेक कंपनीच्या CEO चा राजीनामा! अफेअरच्या आरोपांनी Nvidia मध्ये भूकंप!
FAQ – महत्त्वाचे प्रश्न
1. चीनच्या इलेक्ट्रिक विमानाचे नाव काय आहे?
या विमानाचे नाव CE-25A असून ते COMAC कंपनीने विकसित केले आहे.
2. CE-25A विमानात किती प्रवासी बसू शकतात?
या विमानात जास्तीत जास्त १९ प्रवासी प्रवास करू शकतात.
3. CE-25A विमानाचा वेग किती आहे?
या विमानाचा सांगितलेला क्रूझ वेग ताशी ३०० किलोमीटर आहे.
4. या इलेक्ट्रिक विमानाची रेंज किती आहे?
विमानाची डिझाइननुसार रेंज ४०० किलोमीटर असल्याचे सांगण्यात आले आहे. पहिल्या मानवी चाचणीदरम्यान मात्र विमानाने ६०.४ किलोमीटर अंतर पार केले.
5. चीनचे इलेक्ट्रिक विमान व्यावसायिक सेवेत आले आहे का?
नाही. विमानाच्या Type Certificate साठी अर्ज स्वीकारण्यात आला आहे; मात्र अंतिम प्रमाणपत्र आणि व्यावसायिक सेवा सुरू होण्याची अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नाही.



