Republic Day 2026 : भारत 26 जानेवारी 2026 रोजी 77वा प्रजासत्ताक दिन साजरा करणार आहे. 1950 मध्ये या तारखेला भारताचे संविधान लागू झाल्यापासून, भारताच्या लोकशाहीकडे संक्रमणाची सुरुवात झाल्यापासून, 26 जानेवारी हा प्रजासत्ताक दिन म्हणून साजरा केला जातो. या दिवशी, राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीमध्ये एक परेड आयोजित केली जाते, ज्यामध्ये देशाचा इतिहास, संस्कृती, वारसा आणि कामगिरीचं प्रदर्शन केलं जातं.

परेडमध्ये असतात झांकी थीम असतात :

प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडमध्ये सहभागी होणाऱ्या झांकी देखील थीम असतात. या वर्षी, 2026 च्या झांकींचे विषय “वंदे मातरम – स्वावलंबनाचा मंत्र” आणि “आत्मनिर्भर भारत – समृद्धीचा मंत्र” आहेत. 2025 ची थीम “सुवर्ण भारत: वारसा आणि विकास” होती, तर 2024 ची थीम “विकसित भारत” आणि “भारत – लोकशाहीची जननी” होती. झांकींचे विषय राष्ट्रीय महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर आधारित आहेत आणि राष्ट्रीय सण किंवा प्रमुख कार्यक्रमांपासून प्रेरित आहेत.

सर्व राज्यांच्या झांकी होत नाहीत :

हे लक्षात घेतलं पाहिजे की भारतात 28 राज्ये आणि 8 केंद्रशासित प्रदेश आहेत, परंतु सर्व राज्यांच्या झांकी प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडमध्ये समाविष्ट नाहीत. जरी सर्व राज्यांकडून थीम-आधारित झांकींसाठी प्रस्ताव मागवले जातात, तरी सर्वोत्तम मॉडेल आणि डिझाइनच्या आधारे झांकी निवडल्या जातात. वेळेच्या कमतरतेमुळं सर्व राज्यांमधून झांकी परेडमध्ये समाविष्ट करणं शक्य नसल्यानं, 2025 मध्ये एक रोटेशन सिस्टम लागू करण्यात आली, ज्या अंतर्गत प्रत्येक राज्याला दर तीन वर्षांनी संधी मिळेल.

झांकी कशी प्रकारे निवडली जाते :

प्रजासत्ताक दिनाच्या परेडमध्ये सहभागी होण्यासाठी झांकी सहा महिन्यांआधीच अंतिम केली जातात. थीम अंतिम केल्यानंतर, संरक्षण मंत्रालय सर्व राज्यांकडून झांकी प्रस्ताव मागवते. दरम्यान, संरक्षण मंत्रालय कला, संस्कृती, संगीत, शिल्पकला, वास्तुकला इत्यादी क्षेत्रातील तज्ञांची एक समिती तयार करते. ही समिती थीमसह प्रस्ताव परत करते आणि संबंधित राज्यांना त्यांच्या थीम-आधारित झांकीचे रेखाचित्र आणि ब्लूप्रिंट सादर करण्यास सांगते. राज्यांना निर्धारित वेळेत रेखाचित्र आणि ब्लूप्रिंट सादर करणं आवश्यक आहे.

स्केचिंगनंतर 3D मॉडेल तपासणी :

झाकीचे स्केच आणि ब्लूप्रिंट तपासल्यानंतर, समिती त्यांना पुनरावृत्तीसाठी परत करते. पुनरावृत्तीनंतर, अंतिम प्रस्तावांचे 3D मॉडेल ऑर्डर केले जातात. समिती झांकी दृश्यमानपणे किती आकर्षक आणि प्रभावी आहेत याचे मूल्यांकन करते. मॉडेल थीमवर आधारित आहे का? मॉडेल प्रत्येक कोनातून थीम पूर्णपणे दर्शवते का? झांकी लोकांशी संवाद साधेल का? संगीत, कला आणि कलाकारांचा योग्य वापर केला जातो का? 3D मॉडेल अंतिम झाल्यानंतर, संबंधित राज्ये त्यांचे झांकी तयार करण्यास सुरुवात करतात. समिती शेवटी ठरवते की परेडमध्ये कोणते झांकी सहभागी होतील आणि कोणते सहभागी होणार नाहीत.