Old Chequebook Rules: डिजिटल पेमेंटचा जमाना असला तरी अनेक जण अजूनही चेकचा वापर करतात. त्यामुळे तुमच्या ड्रॉवरमध्ये जुनं चेकबुक असेल, तर ते वापरण्याआधी ‘अल्फान्यूमेरिक कोड’ आणि चेकच्या नव्या सुरक्षा नियमांबाबत ही महत्त्वाची माहिती नक्की जाणून घ्या.

आजच्या डिजिटल पेमेन्टच्या युगात UPI, कार्ड आणि नेट बँकिंगचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. तरीही घर, व्यवसाय किंवा मोठ्या आर्थिक व्यवहारांसाठी अनेक जण अजूनही चेकचा वापर करतात. त्यामुळे तुमच्या ड्रॉवरमध्ये अनेक महिन्यांपासून पडून असलेलं चेकबुक असेल, तर ते वापरण्यापूर्वी त्यातील सुरक्षा वैशिष्ट्यांकडे लक्ष देणं महत्वाचं आहे. (Old chequebook rules)

चेकबुकमध्ये ‘अल्फान्यूमेरिक कोड’ काय असतो? ( Cheque Alphanumeric Code)

अल्फान्यूमेरिक कोड म्हणजे अक्षर आणि अंक यांचं मिश्रण असलेला कोड. चेकची ओळख आणि पडताळणी अधिक सुरक्षित करण्यासाठी बँका अशा सुरक्षा वैशिष्ट्यांचा वापर करतात.

उदाहरणार्थ, बँक ऑफ इंडियाने आपल्या अधिकृत धोरणानुसार सप्टेंबर २०२२ पासून चेकमध्ये अल्फान्यूमेरिक कोडचा समावेश अतिरिक्त सुरक्षा वैशिट्य म्हणून केला आहे. बँकेने ग्राहकांना नवीन सिरीजचं चेकबुक वापरण्याचा सल्लाही दिला आहे.

जुनं चेकबुक बंद होणार का? (cheque book latest rules)

इथेच ग्राहकांनी सावध राहणं गरजेचं आहे. “1 जानेवारी 2027 पासून देशभरातील सर्व जुनी चेकबुक रद्द होतील” असा सार्वत्रिक RBI नियम असल्याची अधिकृत पुष्टी उपलब्ध नाही.

त्यामुळे सोशल मीडियावरील मेसेज किंवा फॉरवर्डवर विश्वास ठेवून चेकबुक बदलण्याची घाई करू नका. तुमच्या बँकेकडून आलेली अधिकृत सूचना तपासा. संबंधित बँकेच्या वेबसाइटवर किंवा ग्राहक सेवेमार्फतही माहिती मिळवता येते.

चेक व्यवहारात आणखी एक महत्त्वाची सुरक्षा

चेक फसवणूक रोखण्यासाठी बँकिंग व्यवस्थेत Positive Pay System सारख्या सुविधा वापरल्या जातात. मोठ्या रकमेच्या चेकची माहिती बँकेला आधी देऊन त्याची पडताळणी करण्यास या प्रणालीमुळे मदत होते.

आता ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?

चेक देताना रक्कम, तारीख आणि लाभार्थ्याचं नाव काळजीपूर्वक तपासा. रिकामा चेक स्वाक्षरी करून ठेवू नका आणि चेकबुक हरवल्यास तातडीने बँकेला कळवा.

थोडक्यात, जुनं चेकबुक दिसलं म्हणून ते लगेच रद्द झालं असं समजू नका. तुमच्या बँकेची अधिकृत सूचना तपासा आणि चेक वापरताना उपलब्ध सुरक्षा सुविधांचा योग्य वापर करा.