NCERT Class 9 Social Science: NCERTने इयत्ता ९वीच्या सामाजिक शास्त्राच्या नव्या पुस्तकाचा दुसरा भाग जारी केला आहे. ‘Understanding Society: India and Beyond – Part 2’ या पुस्तकात इतिहास आणि समाजाशी संबंधित विविध विषयांचा समावेश करण्यात आला आहे.

इयत्ता ९ वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी सामाजिक शास्त्राचे नवे पाठ्यपुस्तक आता उपलब्ध झाले आहे. राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद अर्थात NCERTकडून नवीन शैक्षणिक धोरणाच्या (NCERT Class 9 textbook) अनुषंगाने अभ्यासक्रम आणि पाठ्यपुस्तकांमध्ये बदल केले जात आहेत. याच प्रक्रियेचा भाग म्हणून सामाजिक शास्त्राच्या नव्या पुस्तकाचा दुसरा भाग प्रकाशित करण्यात आला आहे.

‘Understanding Society: India and Beyond – Part 2’ या पुस्तकात इतिहास, समाज आणि भारतातील विविध परंपरांशी संबंधित काही नवीन विषयांचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यापैकी युद्ध आणि धार्मिक श्रद्धांमधील संबंधांवर आधारित मजकुरामुळे या पुस्तकाकडे विशेष लक्ष वेधले गेले आहे.

हेही वाचा: गर्भाशयातील फायब्रॉइड्स नेमके काय? ‘ही’ लक्षणं दिसत असतील तर वेळीच व्हा सावध

युद्ध आणि धार्मिक श्रद्धांचा संबंध काय होता?

नव्या पुस्तकातील एका प्रकरणात भारताच्या इतिहासातील संघर्ष आणि त्या काळातील धार्मिक परंपराचा संदर्भ देण्यात आला आहे. प्राचीन आणि मध्ययुगीन काळात अनेक शासक युद्धाकडे केवळ राजकीय किंवा लष्करी संघर्ष म्हणून पाहत नसत. त्यांच्या धार्मिक श्रद्धा आणि परंपराचाही त्यांच्या विचारांवर प्रभाव असल्याचे विविध ऐतिहासिक संदर्भांतून स्पष्ट होते. (Understanding Society India and Beyond)

पुस्तकात विशेषतः सातव्या शतकानंतरच्या भारतीय उपखंडातील संघर्षांचा संदर्भ देताना देवीच्या उपासनेशी संबंधित काही परंपरांचा उल्लेख करण्यात आला आहे.

देवीला रक्षणकर्त्या शक्तीचे स्थान

पुस्तकातील ‘Resistance and Resilience’ या प्रकरणात युद्धाच्या काळात काही शासकांकडून देवीच्या विविध रूपांची उपासना केली जात असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

काली, दुर्गा, भवानी आणि शक्तीची इतर रूपे यांचा या संदर्भात उल्लेख करण्यात आला आहे. काही ऐतिहासिक परंपरांमध्ये शासक देवीला आपल्या संरक्षणाची आणि सामर्थ्याची प्रतीकात्मक शक्ती मानत असल्याचे सांगण्यात आले आहे. ls marathi news channel

शस्त्रांशी जोडलेल्या धार्मिक परंपरांचा उल्लेख

नव्या पाठ्यपुस्तकात (Class 9 Social Science Part 2) काही शासक आणि योद्ध्यांशी संबंधित अशा परंपरांचाही उल्लेख आहे, ज्यामध्ये युद्धासाठी वापरली जाणारी शस्त्रे देवीकडून प्राप्त झाल्याची मान्यता आढळते.

यासाठी पुस्तकात छत्रपती शिवाजी महाराज, बस्तरचे राजे आणि विजयनगरच्या राजपुत्राशी संबंधित परंपरांचा संदर्भ देण्यात आला आहे. या कथांमध्ये देवीकडून मिळालेली तलवार किंवा शस्त्र आणि संबंधित शासकांच्या संघर्षांचा संबंध मांडण्यात आला आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराजांशी संबंधित परंपरेचा संदर्भ

छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या संदर्भात देवी भवानी आणि तलवारीशी संबंधित ऐतिहासिक परंपरेचा उल्लेख पुस्तकात करण्यात आला आहे. त्याच धर्तीवर बस्तर आणि विजयनगरशी संबंधित काही परंपरांचाही संदर्भ देण्यात आला आहे. (NCERT new textbook )

हे उल्लेख त्या काळातील धार्मिक श्रद्धा आणि राजकीय-सामाजिक जीवन यांच्यातील संबंध समजून घेण्यासाठी उदाहरणे म्हणून मांडण्यात आले आहेत.

इतिहास समजून घेण्याचा वेगळा दृष्टिकोन

या प्रकरणातून विद्यार्थ्यांना त्या काळातील समाजव्यवस्था, धार्मिक श्रद्धा आणि युद्धसंस्कृती यांचा परस्पर संबंध समजून घेण्याची संधी मिळणार आहे. युद्धाच्या घटनांकडे केवळ राजकीय किंवा लष्करी दृष्टिकोनातून न पाहता, त्या काळातील लोकांच्या श्रद्धा आणि सामाजिक संदर्भांच्या चौकटीतूनही इतिहास समजून घेण्याचा प्रयत्न या पुस्तकात करण्यात आला आहे.

नवीन पुस्तकाचा पहिला भाग यापूर्वी जूनमध्ये प्रकाशित (social science new book) करण्यात आला होता. आता दुसरा भाग उपलब्ध झाल्याने इयत्ता ९वीच्या सामाजिक शास्त्राच्या अभ्यासक्रमातील नवीन विषय विद्यार्थ्यांना शिकता येणार आहेत.