Dussehra 2026 : हिंदू धर्मात दसरा म्हणजेच विजयादशमी या सणाला विशेष महत्त्व आहे. नवरात्रोत्सवाची सांगता झाल्यानंतर येणारा हा सण वाईटावर चांगल्याचा विजय आणि सत्याच्या मार्गाने मिळवलेले यश यांचे प्रतीक मानला जातो. देशभरात हा उत्सव वेगवेगळ्या परंपरांनुसार साजरा केला जातो. महाराष्ट्रात या दिवशी आपट्याची पाने सोनं म्हणून वाटण्याची, शस्त्रपूजा करण्याची आणि सीमोल्लंघनाची परंपरा आहे.
२०२६ मध्ये दसरा नेमका कोणत्या दिवशी आहे, विजय मुहूर्त किती वाजता आहे आणि या दिवशी कोणते धार्मिक विधी केले जातात, हे जाणून घेऊया.
दसरा २०२६ ची तारीख काय? ( Dussehra 2026 )
२०२६ मध्ये दसरा मंगळवार, २० ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जाणार आहे. हिंदू पंचांगातील आश्विन शुक्ल पक्षातील दशमी तिथीला विजयादशमी म्हणतात. या दिवशी भगवान श्रीरामांनी रावणावर मिळवलेल्या विजयाचे स्मरण केले जाते. तसेच देवी दुर्गेने महिषासुराचा पराभव केल्याच्या परंपरेशीही या सणाचा संबंध आहे.
विजयादशमीचा शुभमुहूर्त किती वाजता? ( Vijayadashami 2026 )
पुण्यासाठी उपलब्ध पंचांगानुसार, २० ऑक्टोबर रोजी विजय मुहूर्त दुपारी २ वाजून १६ मिनिटांपासून ३ वाजून २ मिनिटांपर्यंत आहे. या काळात पूजा, नवीन कामाचा शुभारंभ किंवा परंपरेनुसार महत्त्वाचे कार्य करण्याला विशेष महत्त्व दिले जाते.
हेही वाचा : Kanya Pujan 2026 : नवरात्रीत कन्या पूजन कधी करावे?
दसरा २०२६ — महत्त्वाची माहिती
- वार: मंगळवार
- तारीख: २० ऑक्टोबर २०२६
- विजय मुहूर्त (पुणे): दुपारी २:१६ ते ३:०२
- दशमी तिथी सुरू: २० ऑक्टोबर रोजी दुपारी सुमारे १२:५०
- दशमी तिथी समाप्त: २१ ऑक्टोबर रोजी दुपारी सुमारे २:११
शुभमुहूर्त शहरानुसार काही मिनिटांनी बदलू शकतो. त्यामुळे आपल्या भागातील पंचांग किंवा स्थानिक पुरोहितांकडून वेळ निश्चित करून घेणे योग्य ठरेल.
दसऱ्याला आपट्याची पाने सोनं म्हणून का वाटतात? ( Apta Leaves Tradition )
महाराष्ट्रात दसऱ्याच्या दिवशी आपट्याची पाने एकमेकांना देऊन शुभेच्छा देण्याची परंपरा आहे. या पानांना प्रतीकात्मकरीत्या सोन्याचे स्थान दिले जाते. या प्रथेमागे समृद्धी, सौभाग्य, परस्परांतील स्नेह आणि शुभेच्छा व्यक्त करण्याची भावना आहे. अनेक कुटुंबांमध्ये लहान मुले मोठ्यांचे आशीर्वाद घेतात आणि नातेवाईक, मित्रमंडळी यांच्यात आपट्याची पाने वाटली जातात.
दसऱ्याला शस्त्रपूजा आणि सीमोल्लंघनाचे महत्त्व
दसऱ्याच्या दिवशी शस्त्रपूजा, वाहनपूजा आणि कामासाठी वापरल्या जाणाऱ्या साधनांची पूजा करण्याची प्रथा आहे. शेतकरी शेतीच्या अवजारांची पूजा करतात, तर काही व्यावसायिक आपल्या कामातील साधनांना वंदन करतात. सीमोल्लंघन ही महाराष्ट्रातील पारंपरिक प्रथा असून, तिचा संबंध नवीन संकल्प, विजय आणि प्रगतीच्या शुभेच्छांशी जोडला जातो.
हेही वाचा : Maharashtra Weather Update: महाराष्ट्रातील १० जिल्ह्यांना पावसाचा यलो अलर्ट; विजांसह वादळी पावसाची शक्यता
दसरा साजरा करताना काय लक्षात ठेवावे?
दसऱ्याच्या दिवशी घरातील पूजा, आपट्याची पाने वाटणे, ज्येष्ठांचे आशीर्वाद घेणे आणि सामाजिक सलोखा जपणे यांना महत्त्व दिले जाते. रावणदहनाचे कार्यक्रम पाहण्यासाठी जाताना गर्दीच्या ठिकाणी सुरक्षिततेचे नियम पाळावेत. फटाके किंवा ज्वलनशील वस्तू वापरताना विशेष काळजी घ्यावी.
दसरा हा केवळ धार्मिक उत्सव नसून चांगल्या विचारांचा स्वीकार करून नव्या कामाची सुरुवात करण्याची प्रेरणा देणारा दिवस मानला जातो. त्यामुळे विजयादशमीच्या निमित्ताने कुटुंबीयांसोबत आनंद साजरा करत सकारात्मक संकल्प करण्याची संधीही मिळते.
