School Bus Safety: शाळकरी मुलांच्या सुरक्षित प्रवासाचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. शहर आणि ग्रामीण भागात दररोज हजारो विद्यार्थी स्कूल बस, व्हॅन आणि रिक्षांमधून शाळेत जातात. मात्र मुंबईतील चेंबूर येथे शाळेच्या बसवर झाड कोसळल्याच्या दुर्घटनेमुळे शाळकरी मुलांच्या सुरक्षित वाहतुकीचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.

मुंबईतील चेंबूर येथे शाळेच्या बसवर झाड कोसळल्याच्या दुर्घटनेत अनेक विद्यार्थी जखमी झाले आणि एका विद्यार्थ्याचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. या घटनेनंतर शाळकरी मुलांच्या सुरक्षित वाहतुकीचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. दररोज हजारो विद्यार्थी बस, व्हॅन आणि रिक्षांमधून शाळेत जात असले तरी अनेक ठिकाणी वाहतुकीच्या नियमांकडे दुर्लक्ष होत असल्याचे चित्र दिसत आहे.

राज्यातील अनेक शहरांमध्ये आणि ग्रामीण भागात विद्यार्थ्यांची ने- आण करणाऱ्या वाहनांमध्ये क्षमतेपेक्षा जास्त मुले बसवली जात असल्याच्या तक्रारी सातत्याने समोर येत आहेत. काही ठिकाणी मुलांना उभे राहून प्रवास करावा लागतो, तर काही वाहनांमध्ये मुलांना अक्षरशः कोंबून बसवले जाते. अशा प्रकारची वाहतूक अपघाताच्या वेळी गंभीर धोका निर्माण करू शकते.

हेही वाचा: ‘महायुतीचा प्रस्ताव आल्यास विचार करु’ शरद पवारही सत्तेत जाणार? कोल्हेंनी दिले संकेत

शाळेत पोहोचण्याची घाई, वाहनांची अपुरी उपलब्धता आणि वाढती विद्यार्थी संख्या या कारणांमुळे अनेक वाहनचालक नियमांकडे दुर्लक्ष करत असल्याचे दिसून येते. मात्र, मुलांच्या सुरक्षेची कोणतीही तडजोड होऊ नये, अशी मागणी पालकांकडून वारंवार केली जात आहे. वाहतूक विभाग आणि संबंधित यंत्रणांनी अशा वाहनांवर नियमित कारवाई करून नियमांची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, अशीही अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

विद्यार्थी वाहतुकीसाठी आरटीओचे महत्त्वाचे नियम

1. वैध परवाना आवश्यक

विद्यार्थ्यांची वाहतूक करणाऱ्या प्रत्येक वाहनाकडे आवश्यक परवाने आणि वैध कागदपत्रे असणे बंधनकारक आहे.

2. आसनक्षमतेचे पालन

वाहनाच्या नोंदणीत नमूद केलेल्या आसनक्षमतेपेक्षा अधिक विद्यार्थी बसवता येत नाहीत. विद्यार्थ्यांना उभे राहून प्रवास करण्यास परवानगी नाही.

3. सुरक्षा उपकरणे अनिवार्य

प्रत्येक शालेय वाहनात अग्निशामक यंत्र, प्रथमोपचार पेटी आणि इतर आवश्यक सुरक्षा साधने उपलब्ध असावीत.

4. खिडक्यांची सुरक्षित रचना

वाहनांच्या खिडक्यांवर सुरक्षिततेसाठी स्टीलचे बार किंवा अन्य संरक्षक व्यवस्था असणे आवश्यक आहे, जेणेकरून अपघाताचा धोका कमी होईल.

5. अनुभवी चालक

शालेय वाहन चालवणाऱ्या चालकाकडे आवश्यक परवाना आणि पुरेसा वाहन चालवण्याचा अनुभव असणे गरजेचे आहे. विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेबाबत त्याला प्रशिक्षणही दिलेले असावे.

6. नियमित तपासणी

शाळा, वाहनमालक आणि चालक यांनी वाहनांची नियमित तांत्रिक तपासणी करून फिटनेस प्रमाणपत्र, ब्रेक, टायर आणि इतर सुरक्षा बाबींची खात्री करणे आवश्यक आहे.

पालकांनी कोणती काळजी घ्यावी?

मुलाला कोणत्या वाहनातून ने-आण केली जाते, याची माहिती ठेवा.
वाहनात क्षमतेपेक्षा जास्त विद्यार्थी असल्यास शाळा किंवा संबंधित अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करा.
वाहनचालकाकडे आवश्यक परवाने आणि वाहनाची कागदपत्रे आहेत का, याची खात्री नक्की करा.
मुलांना प्रवासादरम्यान सुरक्षिततेचे नियम समजावून सांगा.

विद्यार्थ्यांची सुरक्षितता ही केवळ शाळा किंवा वाहनचालकांचीच नव्हे, तर पालक, प्रशासन आणि समाजाचीही संयुक्त जबाबदारी आहे. नियमांचे काटेकोर पालन आणि नियमित तपासणी यामुळे अनेक अपघात टाळता येऊ शकतात.