Strait of Hormuz : एका इराणी मंत्र्यानं म्हटलं आहे की, जर अमेरिकेनं आपले हल्ले थांबवले तर होर्मुझची सामुद्रधुनी पुन्हा उघडली जाईल. वरिष्ठ इराणी राजनैतिक अधिकारी सईद खतीबझादेह यांनी एका कार्यक्रमात सांगितलं की, इराण होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित करेल. त्यांनी सांगितलं की, अमेरिकेनं इराणसोबत युद्ध सुरू करण्यापूर्वी शतकानुशतकं होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली होती. मात्र, त्यांनी पुढं म्हटलं की, जर अमेरिकेनं आपले हल्ले खरोखरच थांबवले तरच होर्मुझ पुन्हा उघडली जाईल; कदाचित त्यांचा रोख इस्रायलच्या लेबनॉनवरील हल्ल्यांकडे होता.

सामुद्रधुनीचा गैरवापर इराण स्वीकारणार नाही :

खतीबझादेह यांनी सांगितलं की, इराण आंतरराष्ट्रीय नियम आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्याचं पालन करेल. मात्र, त्यांनी पुढं म्हटलं की होर्मुझची सामुद्रधुनी हे आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्र नाही आणि ती ओलांडणं व त्यातून सुरक्षित मार्गक्रमण करणं हे इराण आणि ओमानच्या सद्भावनेवर अवलंबून आहे. सुरक्षित मार्गक्रमणाचा अर्थ असा आहे का की इराण प्रत्येक जहाजावर हल्ला करणार नाही किंवा ते उडवून देण्याची धमकी देणार नाही? यावर उत्तर देताना मंत्री म्हणाले की, इराणला होर्मुझची सामुद्रधुनी शांततापूर्ण राहावी असं वाटतं, परंतु सुरक्षित मार्गक्रमण दोन्ही बाजूंसाठी आवश्यक आहे आणि युद्धनौकांकडून सामुद्रधुनीचा गैरवापर इराण स्वीकारणार नाही.

हेही वाचा : इस्रायली हल्ल्यात हिजबुल्लाह प्रमुख नईम कासिम यांचा खाजगी सचिव ठार, इस्रायलचा मोठा दावा

होर्मुझची सामुद्रधुनी म्हणजे काय? :

होर्मुझची सामुद्रधुनी हा इराण, संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि ओमान यांच्या दरम्यान असलेला एक अरुंद जलमार्ग आहे. हा जलमार्ग, जो त्याच्या सर्वात अरुंद ठिकाणी अंदाजे 21 मैल (33 किमी) लांब आहे, आखाताला ओमानच्या आखाताशी जोडतो, ज्यामुळं तो एक महत्त्वाचा जागतिक जलवाहतूक मार्ग बनतो. त्याचा आकार ड्रमसारखा आहे, आणि कदाचित म्हणूनच त्याला सामुद्रधुनी म्हटलं जातं.

होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचा वापर कोण करतात? :

जगातील सुमारे 20% तेल आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायू सामान्यतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जातो. हे तेल केवळ इराणमधूनच नाही, तर इराक, कुवेत, कतार, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती यांसारख्या आखाती देशांमधूनही येतं. यूएस एनर्जी इन्फॉर्मेशन ॲडमिनिस्ट्रेशन (EIA) च्या अंदाजानुसार, 2025 मध्ये दररोज अंदाजे 20 दशलक्ष बॅरल तेल या जलमार्गातून जाईल, ज्यामुळं अंदाजे 600 अब्ज डॉलर्स इतका वार्षिक ऊर्जा व्यापार होईल. इराणवर इस्रायल आणि अमेरिकेनं केलेल्या हल्ल्यांनंतर आखाती युद्ध सुरू झाल्यापासून सागरी वाहतुकीत लक्षणीय घट झाली आहे.

होर्मुझमधील तेल कुठं जाते? :

ईआयएच्या (EIA) अंदाजानुसार, 2022 मध्ये होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून वाहणाऱ्या कच्च्या तेलापैकी आणि इतर जीवाश्म इंधनांपैकी सुमारे 82% आशियाई देशांकडे जात होतं. इराणकडून निर्यात होणाऱ्या तेलापैकी सुमारे 90% तेल एकटा चीन खरेदी करतो असा अंदाज आहे.