Jobs Abroad for Indians : चांगली नोकरी, जास्त पगार आणि वेगवान करिअरच्या संधींच्या शोधात भारतीय तरुण मोठ्या प्रमाणावर परदेशाकडे वळताना दिसत आहेत. अमेरिका, ब्रिटन, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, जपान आणि आखाती देशांमध्ये भारतीय कामगार आणि कुशल व्यावसायिकांची मागणी कायम आहे. मात्र, परदेशात जाण्यामागे केवळ जास्त पगार हेच कारण नसून करिअरची वाढ, कौशल्याला मिळणारे मूल्य, रोजगाराच्या संधी आणि चांगल्या जीवनशैलीची अपेक्षा यांचाही मोठा वाटा आहे.

NITI Aayogच्या 2026 च्या अहवालानुसार, भारतातून होणाऱ्या skilled आणि semi-skilled workersच्या स्थलांतरामध्ये भारत आणि परदेशातील उत्पन्नातील फरक हा महत्त्वाचा आकर्षणाचा घटक आहे. दुसरीकडे रोजगाराची कमतरता, आर्थिक अडचणी आणि कर्जाचा दबाव हे देश सोडण्यामागचे काही push factors असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

भारतातून परदेशात जाणाऱ्यांची संख्या किती? ( Jobs Abroad for Indians )

NITI Aayogच्या अहवालानुसार, 2024 मध्ये भारताचे 18.5 दशलक्ष म्हणजेच सुमारे 1.85 कोटी नागरिक परदेशात राहत होते. त्यामुळे भारत हा जगातील सर्वात मोठ्या overseas migrant populations असलेला देश आहे.

यामध्ये फक्त IT professionalsच नाहीत. आरोग्यसेवा, इंजिनिअरिंग, टेक्नॉलॉजी, बांधकाम, केअर सर्व्हिसेस आणि इतर skilled तसेच semi-skilled क्षेत्रांमध्येही भारतीयांची मागणी आहे.

हेही वाचा : सरकारी नोकरीच्या शोधात असाल तर ही बातमी चुकवू नका! 3,600+ जागा;

मग भारतीय तरुण परदेशात नोकरीसाठी का जातात?

1. पगारातील मोठा फरक

समान कौशल्य आणि अनुभव असतानाही काही देशांमध्ये मिळणारे वेतन भारतापेक्षा जास्त असू शकते. त्यामुळे काही तरुणांसाठी परदेशातील नोकरी आर्थिकदृष्ट्या आकर्षक ठरते.

2. विशिष्ट कौशल्यांना जागतिक मागणी

AI, IT, engineering, healthcare, construction आणि technical rolesमध्ये अनेक देशांना मनुष्यबळाची गरज आहे.

NITI Aayogने नमूद केलेल्या प्रमुख बाजारपेठांमध्ये जपान, ब्रिटन, कॅनडा आणि ऑस्ट्रेलिया यांसारख्या देशांमध्ये विविध क्षेत्रांतील रिक्त पदांची मागणी आहे.

3. करिअरमध्ये वेगाने पुढे जाण्याची संधी

काही professionals साठी परदेशातील multinational companiesमध्ये काम केल्याने international experience, नवीन technology आणि global exposure मिळू शकतो.

4. Work-Life Balance आणि सुविधा

परदेशात जाणारे अनेक professionals केवळ पगारासाठी जात नाहीत. कामाचे तास, flexible working, career development आणि इतर benefits हेही निर्णयामध्ये महत्त्वाचे ठरू शकतात.

5. भारतात शिक्षण, परदेशात नोकरी

अनेक विद्यार्थी आधी higher educationसाठी परदेशात जातात आणि त्यानंतर त्याच देशात नोकरी शोधतात. त्यामुळे education-to-employment migration हाही भारतीय तरुणांच्या परदेशगमनाचा महत्त्वाचा मार्ग बनला आहे.

भारतात नोकऱ्या नाहीत का? ( International Jobs )

असं सरसकट म्हणणं चुकीचं ठरेल.

भारतामध्ये IT, manufacturing, finance, healthcare, infrastructure, digital services आणि इतर अनेक क्षेत्रांत रोजगाराच्या संधी निर्माण होत आहेत. मात्र, दरवर्षी मोठ्या संख्येने तरुण workforceमध्ये प्रवेश करत असल्याने योग्य कौशल्याला योग्य पगाराची नोकरी मिळणे हे मोठे आव्हान राहते.

अलीकडील एका विश्लेषणानुसार, भारतात दरवर्षी लाखो graduates तयार होतात आणि दर महिन्याला सुमारे 10 लाख लोक workforceमध्ये प्रवेश करतात; त्यामुळे उपलब्ध रोजगार आणि अपेक्षित रोजगार यांच्यातील gap हा चर्चेचा विषय बनला आहे.

परदेशात जाणं म्हणजे कायमचं भारत सोडणं नाही!

महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे परदेशात गेलेला प्रत्येक भारतीय कायमचा तिथेच राहतो असं नाही. Visa rules, sponsorshipची वाढती किंमत आणि immigration policiesमुळे काही भारतीय professionals पुन्हा भारतात परतत असल्याचेही अलीकडील अहवाल सांगतात.

म्हणजेच आता चित्र “भारत सोडा आणि परदेशात जा” किंवा “परदेश सोडा आणि भारतात या” एवढं सरळ राहिलेलं नाही. तरुण उपलब्ध संधी, पगार, visa rules आणि career growth पाहून निर्णय घेत आहेत.

हेही वाचा : पुण्यात IT Jobsची संधी! Accenture, Capgemini, TCSसह ‘या’ कंपन्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात भरती; कोणत्या पदांसाठी संधी?

भारतासाठी ही संधी की चिंता? ( International Jobs )

भारतीय नागरिक परदेशात काम करत असल्यामुळे भारताला मोठ्या प्रमाणात remittances मिळतात. NITI Aayogच्या अहवालानुसार, 2024 मध्ये भारताला सुमारे USD 137.67 billion remittances मिळाले, जे GDPच्या सुमारे 3.5% इतके होते.

पण दुसरीकडे skilled professionals मोठ्या प्रमाणावर बाहेर गेल्यास brain drainचा प्रश्नही निर्माण होतो. त्यामुळे भारतासमोर आव्हान आहे ते म्हणजे देशातच अशी रोजगारव्यवस्था निर्माण करणे, जिथे तरुणांना चांगला पगार, career growth आणि global-level opportunities मिळू शकतील.

थोडक्यात

भारतीय तरुण परदेशात नोकरीसाठी जाण्यामागे अनेक कारणं आहेत—

• जास्त पगार
• Global career opportunities
• IT आणि technology jobs
• Healthcare आणि nursingची मागणी
• Engineering आणि technical jobs
• Career growth
• Work-life balance
• Educationनंतर employment opportunity

त्यामुळे “भारतात नोकऱ्या नाहीत म्हणून भारतीय देश सोडत आहेत” एवढंच कारण सांगण्यापेक्षा, भारतातील रोजगाराच्या संधी आणि परदेशातील पगार/कौशल्याच्या मागणीतील फरक समजून घेणं अधिक योग्य ठरेल.