US Fed Rate Decision : अमेरिकेतील व्याजदर ३.७५ ते ४ टक्क्यांवर स्थिर; महागाई आणि पुढील दरवाढीच्या शक्यतेमुळे भारतीय शेअर बाजार, सोने आणि चांदीच्या दरांवर गुंतवणूकदारांचे लक्ष. फेडच्या निर्णयाचा डॉलर, रुपया आणि परदेशी गुंतवणुकीवरही परिणाम होण्याची शक्यता असून, आगामी आर्थिक आकडेवारीवर बाजाराची पुढील दिशा अवलंबून असेल.

अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हने (Federal Reserve) व्याजदरात कपात किंवा वाढ न करता ते ३.७५ ते ४ टक्क्यांच्या दरम्यान कायम ठेवले आहेत. मात्र, महागाई अजूनही अपेक्षित पातळीवर आलेली नसल्याने भविष्यात व्याजदर वाढवले जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. या निर्णयानंतर जागतिक बाजारपेठांसह भारतीय शेअर बाजार आणि सोने-चांदीच्या दरांमध्ये चढ-उतार दिसत आहेत. गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता अमेरिकेतील महागाईच्या आकडेवारीकडे आणि फेडच्या पुढील निर्णयाकडे लागले आहे.

अमेरिकन फेडचा नेमका निर्णय काय?

२८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी झालेल्या बैठकीत फेडरल ओपन मार्केट कमिटीने (FOMC) प्रमुख व्याजदर ३.७५ ते ४ टक्क्यांवर कायम ठेवण्याचा निर्णय १० विरुद्ध २ मतांनी घेतला. दोन सदस्यांनी मात्र व्याजदरात ०.२५ टक्क्यांची वाढ करण्याच्या बाजूने मत दिले. अमेरिकेतील आर्थिक घडामोडी मजबूत असल्याचे फेडने नमूद केले, पण महागाई अजूनही वाढीव पातळीवर असल्याचेही स्पष्ट केले. याचा अर्थ, सध्या व्याजदरात बदल झालेला नाही; मात्र पुढील निर्णयासाठी महागाई, रोजगार आणि आर्थिक वाढीशी संबंधित आकडेवारी महत्त्वाची ठरणार आहे.

शेअर बाजारावर काय परिणाम होऊ शकतो?

फेडने व्याजदर कायम ठेवल्याने अमेरिकेतील शेअर बाजारात सुरुवातीला मर्यादित तेजी दिसली. भारतातही २९ ऑक्टोबर रोजी सुरुवातीच्या व्यवहारात सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये संमिश्र हालचाल दिसली; त्यानंतर बाजारात तेजी आल्याचे वृत्त आहे. फेडचे व्याजदर जास्त काळ उंच पातळीवर राहिल्यास कंपन्यांसाठी कर्ज घेणे महाग राहू शकते. त्यामुळे कंपन्यांचा विस्तार, गुंतवणूक आणि नफ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता असते.  (Stock Market)

दुसरीकडे, व्याजदर स्थिर राहिल्याने तातडीने आर्थिक दबाव वाढत नाही. भारतीय शेअर बाजारासाठी केवळ फेडचा निर्णय पुरेसा नाही. कच्च्या तेलाच्या किमती, रुपयाची स्थिती, परदेशी गुंतवणूकदारांची खरेदी-विक्री आणि कंपन्यांचे निकाल यांचाही बाजारावर परिणाम होतो.

सोन्याच्या किमतींवर काय परिणाम?

व्याजदर कायम राहिल्याने सोन्याच्या किमतींना आधार मिळू शकतो, असा अंदाज काही गुंतवणूकदार व्यक्त करतात. मात्र, फेडच्या निर्णयानंतर सोन्याच्या दरांमध्ये लगेच मोठी तेजी येईलच असे नाही. २९ ऑक्टोबरच्या सकाळच्या जागतिक बाजारातील व्यवहारात सोन्याच्या स्पॉट किमतीत सुमारे ०.७ टक्क्यांची घसरण नोंदवली गेली होती. अमेरिकन डॉलरमधील (American Doller) हालचाल आणि पुढील व्याजदर वाढीची शक्यता यामुळे सोन्यावर दबाव दिसला. त्यानंतरच्या व्यवहारांमध्ये दर बदलू शकतात. सोन्याच्या किमतींवर डॉलर, अमेरिकन बाँडचे उत्पन्न, महागाई, जागतिक तणाव आणि सुरक्षित गुंतवणुकीची मागणी यांचा एकत्रित परिणाम होतो.

चांदीच्या दरांमध्येही चढ-उतार

फेडच्या निर्णयानंतर चांदीच्या दरांमध्येही (Silver Rate) अस्थिरता दिसली. २९ ऑक्टोबरच्या सकाळच्या व्यवहारात आंतरराष्ट्रीय बाजारात चांदीच्या किमतीत घसरण नोंदवण्यात आली. भारतातही MCX वरील चांदीच्या वायदेभावात दबाव दिसत होता. चांदीचा वापर दागिन्यांसोबतच इलेक्ट्रॉनिक्स, सौरऊर्जा आणि इतर औद्योगिक क्षेत्रांत होतो. त्यामुळे व्याजदर आणि डॉलरव्यतिरिक्त औद्योगिक मागणी, उत्पादन आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेची स्थिती यांचाही चांदीच्या किमतींवर परिणाम होतो.

भारतीय गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे?

फेडने व्याजदर कायम ठेवले असले, तरी भविष्यातील धोरणाबाबत स्पष्टता मिळालेली नाही. अमेरिकेतील महागाईची आकडेवारी आणि डिसेंबरमधील बैठकीबाबतचे संकेत बाजाराची दिशा ठरवण्यात महत्त्वाचे ठरू शकतात. शेअर बाजारात गुंतवणूक करणाऱ्यांनी जागतिक संकेतांसोबत भारतीय कंपन्यांची आर्थिक स्थिती आणि बाजारातील जोखीमही लक्षात घ्यावी. 

सोने-चांदी खरेदी करणाऱ्यांनी आंतरराष्ट्रीय दरांबरोबरच भारतातील रुपयाची स्थिती, आयात खर्च आणि स्थानिक बाजारातील दर तपासावेत. फेडचा निर्णय हा बाजारावर परिणाम करणाऱ्या अनेक घटकांपैकी एक आहे. त्यामुळे केवळ या निर्णयाच्या आधारे शेअर बाजार किंवा सोने-चांदीच्या किमती वाढतील अथवा घसरतील, असा ठाम निष्कर्ष काढता येत नाही.

हेही वाचा : रुपया पुन्हा एकदा गडगडला