Government Scholarships for M.Tech Students in India: M.Tech विद्यार्थ्यांसाठी केंद्र आणि राज्य सरकारकडून विविध शिष्यवृत्ती योजना सुरू करण्यात आल्या आहेत. या योजनांमधून पात्र विद्यार्थ्यांना दरमहा आर्थिक मदत मिळते, ज्यामुळे उच्च शिक्षणाचा खर्च कमी होण्यास मदत होते.

M.Tech( मास्टर ऑफ टेक्नॉलॉजी) करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी केंद्र आणि राज्य सरकारांकडून अनेक शिष्यवृत्ती योजना राबवल्या जात आहेत. या योजनांच्या माध्यमातून पात्र विद्यार्थ्यांना दरमहा आर्थिक साहाय्य दिले जाते, ज्यामुळे उच्च शिक्षणाचा खर्च कमी होतो.

तांत्रिक शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि संशोधन क्षेत्रात विद्यार्थ्यांना पुढे नेण्यासाठी सरकारकडून विविध स्कॉलरशिप योजना उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. आर्थिक अडचणींमुळे शिक्षण थांबू नये, हा या योजनांचा मुख्य उद्देश आहे.

हेही वाचा: फक्त 2500 मध्ये विमान प्रवास? मग बुकिंगपूर्वी ‘या’ योजनेबदल जाणून घ्या

M.Tech साठी प्रमुख सरकारी शिष्यवृत्ती

M.Tech विद्यार्थ्यांसाठी सर्वात महत्वाची योजना म्हणजे AICTE PG Scholarship. या योजनेअंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना दरमहा सुमारे बारा हजार चारशे रुपये आर्थिक मदत दिली जाते.

ही शिष्यवृत्ती मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी GATE, GPAT किंवा CEEDयापैकी कोणताही राष्ट्रीय स्तरावरील परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी आणि AICTE मान्यताप्राप्त संस्थेत पूर्णवेळ पदव्युत्तर अभ्यासक्रमात प्रवेश घेतलेला असावा.

SC/ST विद्यार्थ्यांसाठी विशेष मदत

अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) विद्यार्थ्यांसाठी UGC कडून स्वतंत्र शिष्यवृत्ती योजना राबवली जाते. या योजनेंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना दरमहा सुमारे ७,८०० आर्थिक सहाय्य मिळते.

याशिवाय दरवर्षी अतिरिक्त १५ हजार रक्कम शैक्षणिक गरजांसाठी दिली जाते. पुस्तके, संशोधन आणि इतर अभ्याससाहित्य यासाठी ही रक्कम वापरता येते. या योजनेसाठी विद्यार्थ्यांचे SC/ST प्रवर्गातील असणे आणि मान्यताप्राप्त संस्थेत नियमित M.Tech अभ्यासक्रमात शिक्षण घेणे आवश्यक आहे.

NSP पोर्टलवरून अर्ज प्रक्रिया

UGC शिष्यवृत्तीसाठी अर्ज National Scholarship Portal (NSP) वर ऑनलाईन पद्धतीने करता येतो. अर्ज करताना आवश्यक कागदपत्रांमध्ये जात प्रमाणपत्र, शैक्षणिक प्रमाणपत्रे आणि संस्थेची माहिती समाविष्ट असते.

विद्यार्थ्यांनी अर्ज अंतिम मुदतीपूर्वी पूर्ण करणे आवश्यक आहे, अन्यथा त्यांना या योजनेचा लाभ मिळू शकत नाही.

राज्य सरकारांच्या योजनाही उपलब्ध

केंद्र सरकारव्यतिरिक्त अनेक राज्य सरकारेही M. Tech विद्यार्थ्यांसाठी आर्थिक सहाय्य योजना राबवत आहेत. महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि कर्नाटक यांसारख्या राज्यांमध्ये गुणवंत तसेच गरजू विद्यार्थ्यांसाठी विविध स्कॉलरशिप उपलब्ध आहेत.

काही राज्यांमध्ये SC, ST, EWS तसेच संशोधन करणाऱ्या दरमहा १५००० ते ५०,००० पर्यंत आर्थिक मदत दिली जाते. मात्र या रक्कम आणि पात्रता अटी राज्यावर वेगवेगळ्या असू शकतात.