Nagpur Marbat Festival 2026: नागपूरचा मारबत उत्सव म्हणजे काळी मारबत, पिवळी मारबत आणि बडग्यांच्या मिरवणुकीची अनोखी परंपरा. तब्बल १४५ वर्षांपासून सुरू असलेल्या या उत्सवामागे नेमकी काय कहाणी आहे? जाणून घेऊया.

NAGPUR MARBAT FESTIVAL HISTORY: नागपूरच्या सांस्कृतिक ओळखींमध्ये अनेक पारंपरिक उत्सवांना विशेष स्थान आहे. त्यापैकीच एक म्हणजे प्रसिद्ध ‘मारबत उत्सव’. काळी मारबत, पिवळी मारबत आणि विविध बडग्यांच्या प्रतिमांसह निघणारी ही मिरवणूक दरवर्षी हजारो नागरिकांचे लक्ष वेधून घेते.

मारबत उत्सवाची परंपरा नेमकी काय? (Nagpur Marbat Festival)

नागपूरच्या लोकसंस्कृतीशी घट्ट जोडला गेलेला मारबत उत्सव हा केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक सोहळा नाही, तर सामाजिक संदेश आणि लोकभावना व्यक्त करण्याचे एक पारंपरिक माध्यम म्हणूनही त्याकडे पाहिले जाते. या उत्सवादरम्यान विविध प्रतीकात्मक प्रतिमा तयार करून त्यांची मिरवणूक काढली जाते.

हेही वाचा: विनेश फोगाटला मोठा धक्का; वर्ल्ड चॅम्पियनशिपच्या निवड चाचणीसाठी कोर्टाकडून अंतरिम परवानगी नाकारली

काळी आणि पिवळी मारबत का?

या उत्सवातील सर्वाधिक आकर्षण म्हणजे काळी मारबत आणि पिवळी मारबत. दोन्ही मारबतींच्या मिरवणुकीला ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व आहे. त्यांच्यासोबत बडग्यांच्या प्रतिमाही सहभागी केल्या जातात. या प्रतिमांच्या माध्यमातून तत्कालीन सामाजिक परिस्थिती, रूढी, अन्याय आणि विविध प्रश्नांवर उपरोधिक भाष्य करण्याची परंपरा पुढे आली.

बडग्यांची मिरवणूक ठरते खास

मारबत उत्सवातील बडगे हे या सोहळ्याचे आणखी एक वैशिष्ट्य. विविध व्यक्ती, प्रवृत्ती किंवा सामाजिक घटनांचे प्रतीकात्मक दर्शन या बडग्यांच्या माध्यमातून घडवले जाते. त्यामुळे मिरवणुकीला केवळ धार्मिक स्वरूप न राहता लोकजागृती आणि मनोरंजनाची किनार मिळते.

१४५ वर्षांची ऐतिहासिक परंपरा

नागपूरचा मारबत उत्सव तब्बल १४५ वर्षांहून अधिक काळाची परंपरा जपून आहे. पिढ्यान्‌पिढ्या ही परंपरा पुढे चालत आली असून, काळ बदलला तरी उत्सवाचे आकर्षण कायम आहे. आजही नागपूरकर मोठ्या उत्साहाने या मिरवणुकीत सहभागी होतात.

यंदाचा Marbat Festival 2026 देखील नागपूरच्या या ऐतिहासिक लोकपरंपरेची झलक दाखवणारा ठरणार आहे. काळी मारबत, पिवळी मारबत आणि बडग्यांची मिरवणूक पाहण्यासाठी शहरातील नागरिक मोठ्या संख्येने सहभागी होतात. त्यामुळे नागपूरच्या सांस्कृतिक वारशातील हा उत्सव आजही तितकाच जिवंत आणि लोकप्रिय आहे.