सप्टेंबर 2025 च्या पहिल्या आठवड्यात फ्रान्स, नेपाळ आणि जपान या तीन देशांमध्ये वेगवेगळ्या कारणांमुळे सरकारांनी राजीनामे दिले. तिन्ही घटनांचा काळ एकाच आठवड्यात आला असला तरी त्या एकमेकांशी जोडलेल्या नाहीत. प्रत्येक देशातील सरकार पाडण्यामागे आंतरिक राजकीय, आर्थिक आणि सामाजिक कारणांचा दीर्घकालीन उद्रेक होता.

फ्रान्स: बजेट कपातीवरून अविश्वास ठराव (France: No-confidence vote over budget cuts)

Trigger (प्रेरक घटना): फ्रेंच पंतप्रधान फ्रान्स्वा बायरू यांना 8 सप्टेंबर 2025 रोजी नॅशनल असेंब्लीतील अविश्वास ठरावामुळे पद गमवावे लागले.

Cause (कारण): सरकारने जाहीर केलेल्या €44 अब्ज (सुमारे $51 अब्ज) बजेट कपातीच्या प्रस्तावांवरून जनतेत आणि विरोधकांत मोठा रोष होता.

Context (पार्श्वभूमी): 2024 च्या स्नॅप निवडणुकीनंतर राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या सेंट्रिस्ट पक्षाचे बहुमत कमी झाले होते. परिणामी, टोकाच्या डाव्या आणि उजव्या पक्षांनी एकत्र येऊन सरकार पाडले.

नेपाळ: Gen Z आंदोलनानंतर ओलींचा राजीनामा (Nepal: PM Oli resigns after Gen Z protests)

Trigger (प्रेरक घटना): 9 सप्टेंबर 2025 रोजी पंतप्रधान के.पी. शर्मा ओली यांनी राजीनामा दिला.

Cause (कारण): सरकारने फेसबुक, टिकटॉकसह 26 सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सवर बंदी घातली, यामुळे तीव्र आंदोलन सुरू झाले.

Context (पार्श्वभूमी): आधीपासूनच भ्रष्टाचार, आर्थिक अडचणी आणि राजकीय अस्थिरतेमुळे अस्वस्थ असलेली जनता रस्त्यावर उतरली. पोलिसांनी आंदोलकांवर गोळीबार केल्याने परिस्थिती भडकली. संसदेसह अनेक सरकारी इमारतींना आग लावली गेली आणि दहाजणांहून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला.

जपान: निवडणुकीतील पराभवानंतर पंतप्रधानांचा राजीनामा (Japan: PM Ishiba steps down after election losses)

Trigger (प्रेरक घटना): 7 सप्टेंबर 2025 रोजी पंतप्रधान शिगेरू इशिबा यांनी राजीनामा दिला.

Cause (कारण): त्यांच्या पक्षाच्या सत्ताधारी आघाडीला संसदेत बहुमत गमवावे लागले. वाढत्या महागाईमुळे जनतेचा संताप वाढला होता.

Context (पार्श्वभूमी): इशिबा यांचे अमेरिकेसोबत नुकतेच झालेले व्यापार करार देशांतर्गत अप्रिय ठरले. त्यांनी फक्त एका वर्षापूर्वी सत्तेची सूत्रे हाती घेतली होती, पण पराभवामुळे पक्षात फूट पडू नये म्हणून त्यांनी राजीनामा दिला.

निष्कर्ष (Conclusion)

फ्रान्स, नेपाळ आणि जपान या तिन्ही देशांतील सरकारं एकाच आठवड्यात पाडली गेली असली तरी ती योगायोगाने झालेली घटना आहे. प्रत्येक देशात अनेक वर्षांपासून साचत गेलेले असंतोष, आर्थिक अडचणी आणि राजकीय तणाव यांचा परिणाम सप्टेंबर 2025 मध्ये दिसून आला.