Nepal Floods: नेपाळमध्ये महापुराने मोठी हानी केली असून मृतांचा आकडा ४६९ वर पोहोचला आहे. तब्बल १४०० हुन अधिक जण बेपत्ता असून, भोटेकोशी नदी परिसरात पुन्हा पुराचा धोका निर्माण झाल्याने प्रशासन सतर्क झाले आहे.

नेपाळमध्ये मुसळधार पाऊस, हिमनदी तुटणे आणि त्यानंतर आलेल्या पाण्याच्या प्रचंड लोंढ्यामुळे परिस्थिती गंभीर बनली आहे. नेपाळ-तिबेट सीमावर्ती भागात हिमनदी तुटल्याने मोठ्या प्रमाणावर खडक, चिखल आणि मलबा वाहून आला. या नैसर्गिक आपत्तीचा फटका मध्य नेपाळमधील अनेक भागांना बसला असून, मृतांचा आकडा आता 469 वर पोहोचला आहे. तर सुमारे 1,400 हुन अधिक नागरिक अद्याप बेपत्ता असल्याची माहिती समोर आली आहे.

हेही वाचा: महावितरणच्या कारभारावर संतापाचा कडेलोट; शेतकरी आणि सामान्य ग्राहकांचा सवाल, “वीज बिल वसुलीइतकीच सेवा कधी मिळणार?

भोटेकोशी नदीला पुन्हा पुराचा धोका

पूरस्थिती काही प्रमाणात नियंत्रणात येत असतानाच आता भोटेकोशी नदी परिसरातून पुन्हा धोक्याची घंटा वाजली आहे. नदीच्या उगमाजवळ नैसर्गिक अडथळ्यामुळे एक नवीन तलाव तयार झाल्याचे उपग्रह छायाचित्रांमधून स्पष्ट झाले आहे.

या तलावात मोठ्या प्रमाणावर पाणी साचत असून, नैसर्गिक अडथळा तुटल्यास अचानक मोठ्या प्रमाणात पाणी खालील भागाकडे येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नदीकाठच्या नागरिकांना सुरक्षित अंतरावर राहण्याच्या सूचना प्रशासनाने दिल्या आहेत.

चिनी अधिकाऱ्यांच्या अंदाजानुसार, गुरुवारी सकाळपर्यंत या तलावात सुमारे 20 लाख घनमीटर पाणी जमा झाले होते. पुढील तीन दिवसांत आणखी सुमारे 30 लाख घनमीटर पाणी येथे जमा होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

शेकडो बेपत्ता

नेपाळ-चीन सीमेजवळील भागात बेपत्ता झालेल्या नागरिकांचा शोध घेण्यासाठी बचाव पथकांकडून मोठी मोहीम सुरू आहे. खराब हवामान, मलबा आणि दुर्गम भौगोलिक परिस्थितीमुळे बचावकार्याला अडथळे निर्माण होत आहेत. नेपाळ पोलिसांच्या माहितीनुसार, विविध देशांतील नागरिकही या आपत्तीनंतर बेपत्ता आहेत. यामध्ये भारतीय नागरिकांची संख्या लक्षणीय आहे.

290 भारतीय नागरिकांशी अद्याप संपर्क नाही

भारतानेही नेपाळमधील परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, 290 भारतीय नागरिकांशी अद्याप संपर्क होऊ शकलेला नाही. त्यांचा शोध घेण्यासाठी आणि त्यांना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी तातडीने प्रयत्न सुरू आहेत.

दरम्यान, आतापर्यंत 84 भारतीय नागरिकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आहे. यामध्ये त्रिशूली-1 जलविद्युत प्रकल्पात काम करणाऱ्या 63 कामगारांचा तसेच तामिळनाडूतील 21 नागरिकांचा समावेश आहे.

भारतातील सीमावर्ती राज्यांमध्येही प्रशासन सतर्क

नेपाळमधील पुराचा परिणाम भारतातील सीमावर्ती भागांवरही होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाने सतर्कता वाढवली आहे. बिहारमधील पश्चिम चंपारण जिल्ह्यातील गंडक बॅरेजच्या पाण्याच्या पातळीवर प्रशासन लक्ष ठेवून आहे.

वाल्मीकीनगर येथील गंडक बॅरेजमधून सध्या सुमारे 99,800 क्युसेक पाण्याचा प्रवाह नोंदवण्यात आला आहे. हा प्रवाह सध्या सामान्य पातळीवर असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

उत्तर प्रदेशातील कुशीनगर परिसरातही नारायणी नदीच्या पाण्याची पातळी वाढत आहे. संभाव्य पूरस्थितीचा सामना करण्यासाठी प्रशासनाने तयारी सुरू केली आहे. मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या निर्देशानुसार बचाव आणि मदतकार्यासाठी 32 सदस्यांचे SDRF पथक आणि 22 PAC जवान नेपाळमध्ये तैनात करण्यात आले आहेत.

चीनकडूनही नागरिकांबाबत चिंता

नेपाळमधील आपत्तीनंतर अनेक देशांचे नागरिक बेपत्ता झाल्याचे वृत्त आहे. उपलब्ध माहितीनुसार भारतीय, अमेरिकी, मलेशियन, युक्रेनियन, ब्रिटिश, ऑस्ट्रेलियन आणि कॅनडियन नागरिकांचा यामध्ये समावेश आहे. चिनी अधिकाऱ्यांनीही नेपाळमध्ये किमान 100 चिनी नागरिकांशी संपर्क होऊ शकलेला नसल्याचे सांगितले आहे.

अमेरिकेकडून आर्थिक मदतीची घोषणा

नेपाळमधील मदत आणि बचावकार्याला आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही मदत मिळत आहे. नेपाळचे परराष्ट्रमंत्री शिशिर खनाल यांनी अमेरिकेच्या उपपरराष्ट्रमंत्री एलिसन हूकर यांच्याशी फोनवर चर्चा केली. या चर्चेत बचाव आणि मदतकार्याचा आढावा घेण्यात आला. अमेरिकेने नेपाळमधील पूरग्रस्तांसाठी 5 लाख अमेरिकी डॉलरची मदत जाहीर केली आहे.

तिबेटी प्रशासनाचा चीनवर गंभीर आरोप

तिबेटच्या निर्वासित प्रशासनाने चीनच्या पर्यावरणाशी संबंधित प्रकल्पांवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. अशा प्रकल्पांमुळे हिमालयीन भागातील पर्यावरणीय संतुलन बिघडून नैसर्गिक आपत्तींचा धोका वाढत असल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. मात्र, या दाव्यांबाबत स्वतंत्रपणे अधिकृत पुष्टी झालेली माहिती अद्याप समोर आलेली नाही.

झोहरान ममदानी यांनी व्यक्त केली एकजूट

न्यूयॉर्कचे महापौर यांनी नेपाळमधील आपत्तीबाबत दुःख व्यक्त केले आहे. त्यांनी सोशल मीडियावरील संदेशातून या संकटात प्रभावित झालेल्या दक्षिण आशियाई नागरिकांप्रती एकजूट व्यक्त केली. त्यांनी या कठीण परिस्थितीत प्रभावित नागरिक एकटे नसल्याचे सांगत त्यांच्या दुःखात न्यूयॉर्क त्यांच्या सोबत असल्याचे म्हटले.

पुढील काही दिवस महत्त्वाचे

नेपाळमध्ये बचावकार्य सुरू असतानाच भोटेकोशी नदी परिसरातील नव्या तलावामुळे प्रशासनासमोर आणखी एक आव्हान उभे राहिले आहे. नैसर्गिक अडथळा कायम राहतो की तो तुटून पुन्हा मोठ्या प्रमाणावर पाण्याचा प्रवाह खालील भागात येतो, यावर पुढील परिस्थिती मोठ्या प्रमाणात अवलंबून आहे.

त्यामुळे नदीकाठच्या भागातील नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.