Maharashtra Drought 2026 : महाराष्ट्रातील दुष्काळी परिस्थिती आणि खरीप पिकांच्या नुकसानीचा आढावा घेण्यासाठी केंद्र सरकारचे 11 सदस्यीय आंतरमंत्रालयीन पथक महाराष्ट्राच्या दौऱ्यावर आले आहे. 8 ते 11 ऑक्टोबरदरम्यान हे पथक राज्यातील विविध दुष्काळग्रस्त भागांची प्रत्यक्ष पाहणी करणार आहे.

राज्य सरकारने 358 पैकी 265 तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित केले आहेत. त्यामुळे आता केंद्रीय पथकाच्या पाहणीकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

केंद्रीय पथकात कोणाचा समावेश?

दुष्काळाच्या पाहणीसाठी नियुक्त करण्यात आलेल्या पथकात कृषी, जलसंपदा, ग्रामीण विकास, पाणीपुरवठा, पशुसंवर्धन, अर्थ, अन्न व सार्वजनिक वितरण तसेच नीती आयोगासह विविध विभागांतील अधिकारी आहेत. या पथकाचे नेतृत्व कृषी व शेतकरी कल्याण विभागाचे संयुक्त सचिव मुक्तानंद अग्रवाल करत आहेत.

हेही वाचा : AI Regulation in India: भारतात AIवर सरकारचा लगाम? Deepfake, ChatGPT आणि AI Agentsसाठी नवे नियम येणार!

तीन पथकांमध्ये विभागणी

केंद्रीय पथकाची तीन गटांमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे.

पश्चिम महाराष्ट्र:
अहिल्यानगर, सोलापूर आणि पुणे

मराठवाडा:
छत्रपती संभाजीनगर, जालना आणि बीड

विदर्भ:
नागपूर, यवतमाळ आणि लगतचे दुष्काळग्रस्त भाग

या भागांमध्ये अधिकारी प्रत्यक्ष शेतांमध्ये जाऊन पिकांची स्थिती, पाण्याची उपलब्धता आणि दुष्काळाचा परिणाम याचा आढावा घेणार आहेत.

महाराष्ट्राने केंद्राकडे किती मदत मागितली?

दुष्काळ आणि पीक नुकसानीच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र सरकारने केंद्राकडे सुमारे ₹17,500 कोटींच्या मदतीची मागणी केली आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह आणि केंद्रीय कृषिमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांची भेट घेऊन दुष्काळी परिस्थितीबाबत चर्चा केली. प्रस्तावामध्ये पीक नुकसान आणि चारा व्यवस्थेसाठी मदतीची मागणी करण्यात आली आहे.

महत्त्वाचे: ही रक्कम महाराष्ट्राने मागितलेली मदत आहे; केंद्राने ₹17,500 कोटी मंजूर केले आहेत, असे सध्या म्हणता येणार नाही.

265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ का जाहीर करण्यात आला? ( Drought News )

2026 च्या खरीप हंगामात अनेक भागांत पावसाची कमतरता आणि दीर्घकाळ पावसाचा खंड पडल्याने पिकांचे मोठे नुकसान झाले. राज्यातील 358 पैकी 265 तालुक्यांना दुष्काळग्रस्त घोषित करण्यात आले आहे. हे प्रमाण राज्यातील सुमारे 74 टक्के तालुक्यांइतके आहे.

पंचनाम्यांचं काम कुठपर्यंत आलं? ( Maharashtra Drought 2026 )

दुष्काळग्रस्त भागातील पीक नुकसानीचे पंचनामे सध्या सुरू आहेत. सरकारने हे काम 12 ऑक्टोबरपर्यंत पूर्ण करण्याचे निर्देश दिल्याचे वृत्त आहे. पंचनाम्यामध्ये पिकांचे नुकसान प्रत्यक्ष पाहून त्याची नोंद केली जाते. यासाठी काही भागांत फोटो आणि GPS coordinatesचाही वापर केला जात आहे.

हेही वाचा : नाना पाटेकरांनी पहाटे २.३० वाजता मित्राला केला होता मेसेज; काही तासांतच निधन,

शेतकऱ्यांना थेट पैसे कधी मिळणार?

हा सध्या सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न आहे. केंद्रीय पथकाची पाहणी आणि पंचनामे पूर्ण झाल्यानंतर नुकसानाचे मूल्यांकन होईल. त्यानंतर केंद्राकडून अतिरिक्त मदतीबाबत निर्णय होण्याची प्रक्रिया पुढे जाईल. त्यामुळे केंद्रीय पथक आले म्हणजे लगेच शेतकऱ्यांच्या खात्यात पैसे जमा होतील, असे सध्या म्हणता येणार नाही.

दरम्यान, राज्य सरकारने दुष्काळग्रस्त तालुक्यांसाठी पीक कर्ज पुनर्रचना, कृषी कर्जवसुलीला स्थगिती, कृषी पंपांच्या वीजबिलात सवलत, पाणी आणि चारा व्यवस्थेसारख्या उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.

काही तालुके आणखी दुष्काळग्रस्त यादीत येणार? ( 265 Talukas Drought )

दुष्काळग्रस्त यादीत समाविष्ट नसलेल्या काही तालुक्यांबाबतही मागणी होत आहे. पुणे, सातारा आणि सांगली जिल्ह्यांतील काही तालुक्यांचा समावेश करण्याबाबत तथ्य पडताळणी अहवाल मागवण्यात आले आहेत. अहवालाच्या आधारे पुढील निर्णय घेतला जाऊ शकतो.

आता शेतकऱ्यांचे लक्ष केंद्रीय अहवालाकडे

8 ते 11 ऑक्टोबर या कालावधीत केंद्रीय पथक दुष्काळग्रस्त भागांची पाहणी करणार आहे. त्यानंतर पथक आपला अहवाल केंद्र सरकारकडे सादर करेल. या अहवालाच्या आधारे महाराष्ट्राला NDRF किंवा इतर केंद्राच्या मदतीतून किती अतिरिक्त मदत मिळू शकते, याकडे शेतकरी आणि राज्य सरकारचे लक्ष लागले आहे.