Bhau Beej 2026: दिवाळीचा सण म्हणजे आनंद, उत्साह आणि नात्यांमधील गोडवा वाढवण्याचा काळ. दिवाळीतील पाडव्यानंतर येणारा आणखी एक महत्त्वाचा सण म्हणजे भाऊबीज! या दिवशी बहीण आपल्या भावाला औक्षण करते, त्याच्या कपाळावर टिळा लावते आणि त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करते. भाऊही बहिणीला भेटवस्तू देऊन तिच्याप्रती असलेलं प्रेम व्यक्त करतो. पण तुम्हाला माहिती आहे का, भाऊबीजेला बहीण भावाला ओवाळण्याची परंपरा नेमकी कशी सुरू झाली? यामागे एक रंजक पौराणिक कथा सांगितली जाते.

भाऊबीजेच्या परंपरेमागे काय आहे पौराणिक कथा? (Bhau Beej 2026)

पौराणिक कथेनुसार, सूर्यदेवाची दोन अपत्ये म्हणजे यमराज आणि यमुना. यमराज हे मृत्यूचे देव मानले जातात, तर यमुना ही पवित्र नदी म्हणून ओळखली जाते. दोघांमध्ये अतिशय प्रेमाचे नाते होते. मात्र, यमराज आपल्या कामात व्यस्त असल्यामुळे बहिणीला भेटायला फारसे जाऊ शकत नव्हते.

यमुना अनेकदा आपल्या भावाला घरी येण्याचे निमंत्रण देत असे. अखेर एके दिवशी यमराज बहिणीच्या घरी गेले. भावाच्या आगमनाने यमुनेला खूप आनंद झाला. तिने त्याचे प्रेमाने स्वागत केले, त्याला ओवाळले आणि स्वादिष्ट भोजनाचा आग्रह केला.

बहिणीने दाखवलेल्या प्रेमाने यमराज प्रसन्न झाले. त्यांनी यमुनेला वर मागण्यास सांगितले. त्यावेळी यमुनेने आपल्या भावाला अशी विनंती केली की, दरवर्षी या दिवशी त्याने आपल्या बहिणीला भेटायला यावे. तसेच या दिवशी जो भाऊ आपल्या बहिणीच्या घरी जाऊन तिच्याकडून औक्षण करून घेईल, त्याचे कल्याण व्हावे.

यमराजांनी तिची विनंती मान्य केली, अशी पौराणिक मान्यता आहे. त्यामुळेच या दिवसाला यमद्वितीया असेही म्हटले जाते. याच कथेशी भाऊबीजेच्या परंपरेचा संबंध जोडला जातो.

भाऊबीजेला बहीण भावाला ओवाळतेच का? (Bhau Beej History)

भाऊबीजेच्या दिवशी बहीण भावाला ओवाळण्यामागे त्याच्या उत्तम आरोग्याची, दीर्घायुष्याची आणि सुखी आयुष्याची कामना करण्याची भावना आहे. औक्षण करताना बहीण भावाच्या कपाळावर कुंकवाचा टिळा लावते, अक्षता टाकते आणि दिव्याने त्याला ओवाळते.

ही कृती केवळ धार्मिक विधी नसून भावंडांमधील प्रेम, जिव्हाळा आणि एकमेकांच्या सुखासाठी असलेली सदिच्छा व्यक्त करण्याचा एक सुंदर मार्ग आहे.

हेही वाचा : Diwali 2026: दिवाळीत घराचा मुख्य दरवाजा का सजवतात? जाणून घ्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व!

भाऊबीजेच्या दिवशी कोणत्या परंपरा पाळल्या जातात? (Bhai Dooj Puja Vidhi)

महाराष्ट्रात भाऊबीज मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते. या दिवशी अनेक घरांमध्ये पुढील परंपरा पाहायला मिळतात.

• औक्षण: बहीण भावाला हळद-कुंकू लावून दिव्याने ओवाळते.
• भोजन: बहीण भावासाठी आवडीचे पदार्थ बनवते आणि त्याला जेवायला बोलावते.
• भेटवस्तू: भाऊ बहिणीला कपडे, दागिने किंवा तिच्या आवडीची भेट देतो.
• आशीर्वाद: दोघेही एकमेकांच्या सुखी आणि आनंदी आयुष्यासाठी शुभेच्छा देतात.
• कौटुंबिक भेट: या निमित्ताने कुटुंबातील सदस्य एकत्र येतात आणि आनंदाचे क्षण साजरे करतात.

भाऊबीज आणि रक्षाबंधन यात काय फरक आहे?

रक्षाबंधन आणि भाऊबीज हे दोन्ही सण भाऊ-बहिणीच्या नात्याशी जोडलेले आहेत. मात्र, दोन्ही सणांच्या परंपरा वेगळ्या आहेत. रक्षाबंधनाला बहीण भावाच्या हातावर राखी बांधते आणि भाऊ तिच्या रक्षणाचे वचन देतो. तर भाऊबीजेला बहीण भावाचे औक्षण करून त्याच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करते.

रक्षाबंधन श्रावण महिन्यात साजरे केले जाते, तर भाऊबीज दिवाळीच्या उत्सवानंतर कार्तिक शुद्ध द्वितीयेला साजरी केली जाते.

भाऊबीज म्हणजे भावंडांच्या नात्यातील प्रेमाचा उत्सव!

आजच्या धावपळीच्या आयुष्यात अनेकदा काम, शिक्षण आणि जबाबदाऱ्यांमुळे भावंडांना एकमेकांसाठी वेळ देता येत नाही. अशा परिस्थितीत भाऊबीज हा एकमेकांची आठवण काढण्याचा, भेटण्याचा आणि नात्यातील जिव्हाळा पुन्हा अनुभवण्याचा खास दिवस ठरतो.

भाऊबीजेची परंपरा आपल्याला एकच गोष्ट सांगते, ती म्हणजे नाती जपण्यासाठी मोठ्या गोष्टींची गरज नसते. प्रेमाने केलेले औक्षण, एकत्र घेतलेले जेवण आणि मनापासून दिलेल्या शुभेच्छा यांतच या सणाचा खरा आनंद दडलेला आहे.