Pitru Paksha 2026: पितृपक्षाला हिंदू धर्मात विशेष महत्त्व आहे. या काळात काही धार्मिक नियम पाळले जातात. कोणत्या गोष्टी कराव्यात आणि कोणत्या टाळाव्यात, चला तर जाणून घेऊयात आजच्या खास लेखात.

Pitru Paksha 2026: पितृपक्षाला हिंदू धर्मात विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. पितृपक्ष हे २६ सप्टेंबर २०२६ पासून सुरू झाला असून १० ऑक्टोबर पर्यंत साजरा केला जाणार आहे. हा काळ पूर्वजांचे स्मरण, श्रद्धा आणि तर्पणासाठी महत्वाचा मानला जातो. त्यामुळे या दिवसांत काही गोष्टी शुभ मानल्या जातात, तर काही कामे करण्यास मनाई केली जाते. पितृपक्षात (Pitru Paksha Rules) नेमकं काय करावं? कोणत्या गोष्टी चुकूनही टाळाव्यात? ( Pitru Paksha Dos and Donts ) कोणते धार्मिक पाळणे महत्वाचे आहे? चला तर, पितृपक्षाशी संबंधित या महत्त्वाच्या नियमांची सविस्तर माहिती जाणून घेऊया आजच्या खास लेखात.

हेही वाचा: ४ ऑक्टोबरला ग्रह-नक्षत्रांची मोठी हालचाल; ‘या’ राशींच्या आयुष्यात येणार नवा टर्निंग पॉइंट!

पितृपक्षात कोणती कामे करावीत?

पितृपक्ष (Pitru Paksha) हा आपल्या दिवंगत पूर्वजांचे स्मरण आणि त्यांच्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा काळ मानला जातो. या दिवसांत (Shradh Tarpan) श्रद्धेनुसार श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान केले जाते. तसेच गरजू व्यक्तींना अन्नदान किंवा वस्त्रदान करण्यालाही विशेष महत्त्व असल्याचे धार्मिक मान्यतांमध्ये सांगितले जाते.

1. श्राद्ध आणि तर्पण करा

पितृपक्षातील संबंधित तिथीला पूर्वजांच्या स्मरणार्थ श्राद्ध आणि तर्पण करण्याची परंपरा आहे. आपल्या कुटुंबाच्या परंपरेनुसार हे विधी करण्याला महत्त्व दिले जाते.

2. अन्नदान करा

या काळात गरजू व्यक्तींना अन्नदान करणे शुभ मानले जाते. आपल्या क्षमतेनुसार गरजू व्यक्तीला भोजन देणे किंवा आवश्यक वस्तूंचे दान करणे हीदेखील धार्मिक परंपरा आहे.

3. सात्त्विक आहाराला प्राधान्य द्या

पितृपक्षात साधा आणि सात्त्विक आहार घेण्याची प्रथा अनेक कुटुंबांमध्ये आहे. या काळात मांसाहार, मद्य आणि काही तामसिक पदार्थ टाळले जातात.

पितृपक्षात कोणत्या गोष्टी टाळाव्यात?

पितृपक्ष हा धार्मिक विधी आणि पूर्वजांच्या स्मरणासाठी महत्त्वाचा काळ असल्याने काही शुभ कार्ये या काळात न करण्याची परंपरा आहे.

विवाह आणि साखरपुडा यांसारखी मंगल कार्ये टाळली जातात. (Pind Daan)

गृहप्रवेश किंवा मोठ्या शुभ कार्यांसाठी पितृपक्षानंतरचा काळ निवडला जातो.

काही परंपरांनुसार केस, दाढी आणि नखे कापणे टाळले जाते.

अनावश्यक दिखावा किंवा उत्सव करण्याऐवजी साधेपणाने राहण्याला महत्त्व दिले जाते.

घरातील धार्मिक परंपरा आणि श्राद्धविधीच्या नियमांकडे दुर्लक्ष करू नये.

पितृपक्षात केस कापणे योग्य आहे का?

पितृपक्षात केस आणि दाढी न करण्याची प्रथा अनेक हिंदू कुटुंबांमध्ये आढळते. विशेषतः श्राद्धाच्या दिवशी क्षौरकर्म टाळावे, अशी धार्मिक मान्यता आहे. मात्र, याबाबतच्या प्रथा प्रदेश, कुटुंब आणि परंपरेनुसार बदलू शकतात.

लक्षात ठेवा

पितृपक्षातील नियम हे प्रामुख्याने धार्मिक श्रद्धा आणि परंपरांवर आधारित आहेत. त्यामुळे आपल्या कुटुंबाची परंपरा, स्थानिक प्रथा आणि धार्मिक मार्गदर्शनानुसार विधी करणे योग्य मानले जाते.