केंद्र सरकारने OTT प्लॅटफॉर्म्सवरील अश्लीलतेला चाप लावत Ullu, ALTT, Desiflix यांसारख्या २५ OTT अ‍ॅप्स आणि वेबसाईट्सवर बंदी घातली आहे. या सर्व प्लॅटफॉर्म्सवर सातत्याने अश्लील, लैंगिक आणि पोर्नोग्राफिक सामग्री प्रदर्शित केली जात होती, ज्यामुळे नागरिकांमध्ये विशेषतः तरुणांमध्ये तीव्र नाराजी होती.

कायद्याच्या कलमांखाली बंदी

ही बंदी खालील कायद्यांच्या अंतर्गत लावण्यात आली आहे:

• IT Act 2000

• IT Rules 2021

• IPC कलम 292 (अश्लील साहित्याचे वितरण, प्रकाशन इ.)

या कायद्यांमधून स्पष्टपणे अश्लील, विकृत किंवा लैंगिक उत्तेजना देणाऱ्या सामग्रीवर बंदी घालण्याचे अधिकार सरकारला प्राप्त आहेत.

पूर्वी मिळालेला इशारा पायदळी तुडवला

सूत्रांच्या माहितीनुसार, सरकारने यापूर्वी या प्लॅटफॉर्म्सना इशारा दिला होता की अश्लील कंटेंट हटवावा आणि कायद्याचे पालन करावे. मात्र, या अ‍ॅप्सनी त्या सूचनांकडे दुर्लक्ष करत नवीन डोमेनवरून तीच सामग्री पुन्हा अपलोड केली.
विशेषतः Ullu आणि ALTT यांच्यावर याआधीही कारवाई झाली होती, पण त्यांचं मोडस ऑपेरेंडी जसंच्या तसं सुरूच होतं.

बंदी घालण्यात आलेल्या काही अ‍ॅप्सची यादी

• Ullu

• ALTT (पूर्वीचं ALTBalaji)

• Desiflix

• Fliz Movies

• HotHit

• इतर २० OTT अ‍ॅप्स/वेबसाईट्स (संपूर्ण यादी लवकरच जाहीर होणार)

सरकारचा स्पष्ट इशारा

IT मंत्रालयाने स्पष्ट केलं आहे की,

“भारतीय संस्कृती, कायदा आणि नैतिकता यांना हरताळ फासणाऱ्या कोणत्याही डिजिटल प्लॅटफॉर्मला यापुढे मोकळं रान दिलं जाणार नाही. नागरिकांच्या हितासाठी आणि सायबर सुरक्षिततेसाठी अशा कंटेंटवर बंदी गरजेची आहे.”

सामाजिक प्रतिक्रिया

या निर्णयावर मिश्र प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत:

• पालक वर्ग व शिक्षणतज्ज्ञांकडून कौतुक – “अशा गोष्टी तरुणांना बिघडवतात, यावर नियंत्रण गरजेचं आहे.”

• काही नेटिझन्सचा आक्षेप – “ओटीटीवर बंदी लावणं म्हणजे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर गदा नाही का?”

निष्कर्ष

केंद्र सरकारने OTT माध्यमांवर कारवाई करत भारतीय डिजिटल क्षेत्रात एक कडक संदेश दिला आहे. हा निर्णय डिजिटल संस्कृती, तरुणांचे मानसिक आरोग्य आणि कायद्याचा सन्मान राखण्यासाठी एक महत्त्वाचं पाऊल ठरत आहे.

आता यानंतर इतर OTT अ‍ॅप्सनीही आपली सामग्री कायदेशीर चौकटीत ठेवणं अत्यावश्यक ठरणार आहे, अन्यथा त्यांच्यावरही अशीच बंदी घालण्याची शक्यता आहे.