Vijayadashami 2026: शारदीय नवरात्रीची सांगता होत असताना अनेक भाविकांना उपवासाचं पारण नेमकं कधी करावं, असा प्रश्न पडला आहे. नवमीला उपवास सोडावा की विजयादशमीच्या दिवशी? पारणाची वेळ, पूजेची पद्धत आणि धार्मिक नियम जाणून घेऊया.
नवरात्रीमध्ये नऊ दिवस उपवास (Navratri Parana) करणारे भाविक अष्टमी किंवा नवमीला देवीची पूजा करून उपवास (Navratri Fast Breaking) सोडतात, तर काही कुटुंबांमध्ये विजयादशमीच्या दिवशी ( Vijayadashami Parana Time ) पारण करण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे उपवास सोडण्याची वेळ ही प्रत्येकाच्या घरातील धार्मिक परंपरेनुसार ठरू शकते.
२०२६ मध्ये नवमी तिथी २० ऑक्टोबर रोजी दुपारी १२ वाजून ५० मिनिटांपर्यंत असल्याचे दिलेल्या पंचांगाच्या (Dussehra 2026) माहितीत नमूद आहे. त्यामुळे पारण करण्यापूर्वी स्थानिक पंचांगानुसार (Navratri Rituals) तिथी आणि योग्य वेळ तपासून घ्या.
उपवास सोडण्यापूर्वी ‘या’ गोष्टी लक्षात ठेवा!
१. देवीची पूजा पूर्ण करा
उपवासाचं पारण करण्यापूर्वी आपल्या परंपरेनुसार देवी दुर्गेची पूजा करावी. देवीला फुलं, नैवेद्य अर्पण करून आरती करावी.
२. कन्यापूजनाची परंपरा पाळा
अष्टमी किंवा नवमीला कन्यापूजन करण्याची अनेक कुटुंबांमध्ये परंपरा आहे. लहान मुलींना देवीचं रूप मानून त्यांचा सन्मान केला जातो. आपल्या घरातील प्रथेनुसार हा विधी करावा.
३. हवन असल्यास विधी पूर्ण करा
काही घरांमध्ये महानवमीला हवन किंवा होम केला जातो. अशी परंपरा असल्यास पूजेचे विधी पूर्ण करून त्यानंतर पारण करण्याची पद्धत पाळली जाते.
४. पारणाची वेळ तपासा
नवमी किंवा विजयादशमीला उपवास सोडायचा असल्यास स्थानिक पंचांग आणि घरातील धार्मिक परंपरेनुसार वेळ निश्चित करा. सर्वांसाठी एकच वेळ लागू असेल असं नाही.
उपवास सोडताना आहाराची काळजी घ्या
नऊ दिवस उपवास केला असल्यास पारण करताना आरोग्याकडेही लक्ष देणं आवश्यक आहे.
सुरुवातीला पाणी किंवा योग्य द्रवपदार्थ घ्या.
हलका आणि सहज पचणारा आहार घ्या.
एकाच वेळी खूप जड किंवा भरपूर अन्न खाणं टाळा.
अशक्तपणा किंवा चक्कर जाणवत असल्यास दुर्लक्ष करू नका आणि गरजेनुसार वैद्यकीय सल्ला घ्या.
विजयादशमीला उपवास सोडण्याचं धार्मिक महत्त्व
हिंदू धर्मीय परंपरेनुसार, नवरात्रीतील उपवास हा देवी दुर्गेप्रती श्रद्धा, भक्ती आणि संयम व्यक्त करण्याचा मार्ग मानला जातो. नऊ दिवसांच्या उपासनेनंतर महानवमी किंवा विजयादशमीला पूजा पूर्ण करून उपवासाची सांगता केली जाते.
विजयादशमी हा वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा सण मानला जातो. या दिवशी अनेक जण नवीन कामांची सुरुवात करतात आणि शुभ संकल्प करतात.
