Iran Violent Protest : इराणमध्ये खामेनी सरकारविरुद्ध सार्वजनिक उठाव सुरू झाला आहे. गेल्या 14 दिवसांपासून लोक मोठ्या संख्येने रस्त्यावर उतरून निदर्शनं करत आहेत. टाईम मासिकाच्या मते, डॉक्टरांचं म्हणणं आहे की तेहरानमध्ये सरकारनं निदर्शकांवर गोळीबार केल्यानं 200 हून अधिक लोक मृत्युमुखी पडले आहेत. इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांनी निदर्शनांसाठी अमेरिकेला जबाबदार धरलं‌ आहे.

देशभर पसरली निदर्शनं :

इन्स्टिट्यूट फॉर द स्टडी ऑफ वॉरच्या मते, 7 जानेवारीपासून इराणमध्ये निदर्शनं वेगानं पसरली आहेत. राजधानी तेहरानपासून वायव्य इराणपर्यंत संताप व्यक्त केला जात आहे. त्यात म्हटलं आहे की सरकारनं निदर्शनांना तोंड देण्यासाठी कडक कारवाई तीव्र केली आहे, अनेक ठिकाणी इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड्स कॉर्प्स तैनात केले आहेत.

निदर्शनं झाली हिंसक :

इराणमध्ये निदर्शनं वाढत असताना, सरकारनं इंटरनेट ब्लॅकआउट लागू केलं, सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर प्रवेश मर्यादित केला. निदर्शनांना हिंसक वळण लागलं आहे. मानवाधिकार उल्लंघनांचे दस्तऐवजीकरण करणाऱ्या संस्था, ज्यात ह्यूमन राइट्स अ‍ॅक्टिव्हिस्ट्स न्यूज एजन्सी, इराण ह्यूमन राइट्स आणि हेंगाव ऑर्गनायझेशन फॉर ह्यूमन राइट्स यांचा समावेश आहे, त्यांनी यापूर्वी मृतांची संख्या 62 असल्याचं सांगितलं होतं. निदर्शनांमध्ये किमान 2300 अटक झाल्याची नोंद एजन्सीनं केली होती.

इराणी लोक का निदर्शनं करत आहेत? :

इराणची अर्थव्यवस्था गेल्या अनेक वर्षांपासून सतत दबावाखाली आहे, प्रामुख्यानं त्याच्या अणुकार्यक्रमाशी संबंधित अमेरिका आणि युरोपियन निर्बंधांमुळं. गेल्या जूनमध्ये इस्रायलशी झालेल्या 12 दिवसांच्या युद्धासह प्रादेशिक तणावामुळं हा ताण वाढला आहे. इराणचं चलन झपाट्यानं घसरले आहे, 2025 मध्ये अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत त्याचे जवळजवळ निम्मे मूल्य कमी झाले आहे. अधिकृत आकडेवारीवरून असे दिसून येते की केवळ डिसेंबरमध्येच महागाई 42 टक्क्यांपेक्षा जास्त झाली आहे, ज्याचा सामान्य लोकांवर परिणाम झाला आहे. सुरुवातीला व्यापाऱ्यांनी रियालच्या घसरणीच्या विरोधात निदर्शनं केली होती आणि त्यानंतर देशभरातील विद्यापीठ परिसर आणि शहरांमध्ये पसरली आहेत.