Gold Silver Rate Crash :३० ऑक्टोबरला सोन्या-चांदीच्या दरात मोठी घसरण. अमेरिकेतील व्याजदर, मजबूत डॉलर आणि महागाईचा परिणाम काय? जाणून घ्या सविस्तर.

सोन्या-चांदीच्या दरात पुन्हा मोठी घसरण झाल्याने ग्राहक आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष सराफा बाजाराकडे लागले आहे. तुमच्या दिलेल्या बाजारभाव अपडेटनुसार सोन्याचा दर प्रति १० ग्रॅम १,३६४ रुपयांनी, तर चांदीचा दर प्रति किलो ६,६७८ रुपयांनी घसरला आहे. (Market Rate)

अमेरिकेतील व्याजदरवाढीची शक्यता, मजबूत डॉलर आणि वाढत्या महागाईच्या चिंतेमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात (Global Market) मौल्यवान धातूंवर विक्रीचा दबाव निर्माण झाला आहे. विशेष म्हणजे, चांदीच्या दरातील घसरण सोन्यापेक्षा अधिक आहे. त्यामुळे धनत्रयोदशी आणि दिवाळीच्या खरेदीपूर्वी ग्राहकांना काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

सोन्या-चांदीच्या दरात किती घसरण?

३० ऑक्टोबर रोजी MCX बाजारात सोन्या-चांदीच्या दरांमध्ये घसरण नोंदवण्यात आली. उपलब्ध बाजार अपडेटनुसार सोन्याचा डिसेंबर फ्युचर्स दर दिवसभरात ९११ रुपयांपर्यंत घसरून १,४१,६८५ रुपये प्रति १० ग्रॅम या पातळीवर पोहोचला. चांदीचा दरही ४,२८२ रुपयांनी घसरून १,८५,१७१ रुपये प्रति किलो या इंट्राडे नीचांकी पातळीवर आला. (Intrude)

ताज्या अपडेटनुसार सोन्यात १,३६४ रुपये आणि चांदीत ६,६७८ रुपयांची घसरण झाली आहे. हे आकडे कोणत्या बाजारभावाच्या आणि वेळेच्या तुलनेत आहेत, याची नोंद करून अंतिम दर प्रसिद्ध करणे आवश्यक आहे.

सोन्याच्या दरात घसरण का होत आहे? जाणून घ्या ५ कारणे (5 Reason)

१. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदरवाढीची शक्यता (Federals Reserve)

अमेरिकेच्या केंद्रीय बँकेने व्याजदर स्थिर ठेवले असले तरी महागाईबाबत चिंता कायम आहे. डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढवले जाऊ शकतात, अशी अपेक्षा बाजारात निर्माण झाली आहे. व्याजदर वाढल्यास बँक ठेवी आणि सरकारी रोख्यांसारख्या पर्यायांचे आकर्षण वाढते. सोने व्याज देत नसल्यामुळे गुंतवणूकदार त्यातून पैसे काढण्याचा विचार करू शकतात. परिणामी सोन्याच्या किमतींवर दबाव येतो.

२. अमेरिकन डॉलर मजबूत होण्याचा परिणाम (American Dollar) 

आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचे व्यवहार डॉलरमध्ये होतात. डॉलर मजबूत झाल्यास इतर देशांसाठी सोने खरेदी करणे महाग होते. त्यामुळे जागतिक मागणीवर परिणाम होऊ शकतो. डॉलरमधील मजबुती ही सोन्याच्या दरातील घसरणीमागील महत्त्वाची बाब ठरली आहे.

३. अमेरिकेतील महागाई आणि GDP आकडेवारी (GDP rate)

अमेरिकेची आर्थिक वाढ अपेक्षेपेक्षा चांगली राहिल्याचे आकडे समोर आले आहेत. त्याचबरोबर सप्टेंबरमधील महागाईतही वाढ झाली. यामुळे फेडरल रिझर्व्ह व्याजदर कपात करण्याऐवजी ते वाढवू शकते किंवा दीर्घकाळ उच्च पातळीवर ठेवू शकते, अशी बाजाराची धारणा झाली आहे.

हेही वाचा :  युद्ध थांबताच सोन्याची मोठी झेप! एका झटक्यात इतक्या रुपयांनी झाली वाढ; जाणून घ्या आजचे ताजे दर

४. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती (Crude Oil) 

आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्याने महागाईची चिंता वाढली आहे. ऊर्जा पुरवठ्यातील अडचणी आणि पश्चिम आशियातील तणावामुळे तेल बाजारात अस्थिरता आहे. महागाई वाढल्यास व्याजदर जास्त ठेवण्याची शक्यता वाढते. याचा परिणाम सोन्यासारख्या व्याज न देणाऱ्या मालमत्तेवर होतो.

५. गुंतवणूकदारांकडून नफावसुली ((nvester)

सोन्या-चांदीच्या दरांनी यापूर्वी मोठी तेजी अनुभवली होती. त्यामुळे उच्च पातळीवर काही गुंतवणूकदारांनी नफा वसूल करण्यासाठी विक्री केली. एकाच वेळी मोठ्या प्रमाणात विक्री झाल्यास बाजारात दर वेगाने घसरू शकतात.

चांदीच्या दरात सोन्यापेक्षा जास्त घसरण का?

चांदीचा वापर केवळ दागिने आणि गुंतवणुकीसाठी होत नाही. इलेक्ट्रॉनिक्स, सौरऊर्जा पॅनल आणि विविध औद्योगिक क्षेत्रांमध्येही चांदी महत्त्वाची आहे. त्यामुळे औद्योगिक मागणी कमी होण्याची भीती निर्माण झाली की चांदीच्या दरावर अधिक परिणाम होऊ शकतो. याशिवाय चांदीच्या बाजारात चढ-उतार तुलनेने अधिक असतात. त्यामुळे जागतिक बाजारातील विक्रीचा दबाव वाढल्यास चांदी सोन्याच्या तुलनेत अधिक वेगाने घसरू शकते.

सोन्याच्या उच्चांकापासून ५१ हजार रुपयांची घसरण झाली का?

सोन्याचा दर उच्चांकापासून ५१ हजार रुपयांनी स्वस्त झाल्याचा दावा चर्चेत आहे. मात्र, हा आकडा तपासताना बाजाराचा प्रकार आणि उच्चांकाची तारीख लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. MCX वरील डिसेंबर गोल्ड फ्युचर्सने यापूर्वी १,८०,७७९ रुपये प्रति १० ग्रॅमचा उच्चांक गाठला होता. ३० ऑक्टोबरला त्याचा इंट्राडे नीचांकी दर १,४१,६८५ रुपये होता. या दोन दरांमधील फरक सुमारे ३९,०९४ रुपये आहे. त्यामुळे या आकड्यांवरून ५१ हजार रुपयांची घसरण सिद्ध होत नाही.

ग्राहकांनी सोने खरेदी करताना काय लक्षात ठेवावे?

दर कमी झाल्याने लग्नसराई आणि सणासुदीसाठी दागिने खरेदी करणाऱ्यांना दिलासा मिळू शकतो. मात्र, बाजारभाव आणि दागिन्यांची अंतिम किंमत यात फरक असतो. दागिने खरेदी करताना घडणावळ, GST आणि इतर शुल्क विचारात घ्यावे. तसेच BIS हॉलमार्क आणि HUID क्रमांक तपासावा. केवळ दर घसरले म्हणून घाईने गुंतवणूक करण्याऐवजी स्वतःची आर्थिक गरज आणि बाजारातील अस्थिरता लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.

सध्या सोन्या-चांदीच्या दरांवर अमेरिकेतील व्याजदरविषयक निर्णय, डॉलरची स्थिती आणि जागतिक आर्थिक घडामोडींचा प्रभाव राहणार आहे. त्यामुळे आगामी काळात दर आणखी घसरणार की पुन्हा तेजी येणार, याकडे ग्राहक आणि गुंतवणूकदारांचे लक्ष असेल.

हेही वाचा : सोनं-चांदीच्या दरात चढउतार, युद्धामुळे बाजारातील अस्थिरता कायम