Tukaram Mundhe : राज्याचा गाडा जिथून चालतो, जिथे बसून संपूर्ण महाराष्ट्राच्या आरोग्याचे आणि कायदा, सुव्यवस्थेचे आणि प्रशासनाचे धोरणात्मक निर्णय घेतले जातात, त्याच ‘मंत्रालय’ या सर्वोच्च इमारतीमध्ये आज एक अत्यंत धक्कादायक आणि लाजिरवाणी घटना उघडकीस आली. आपल्या कडक, शिस्तप्रिय आणि तडजोड न करणाऱ्या कार्यपद्धतीसाठी प्रसिद्ध असलेले अन्न व औषध प्रशासन आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी आज थेट मंत्रालयातील कॅन्टीनवर धाड टाकली. या धाडीदरम्यान कॅन्टीनमधील अन्नामध्ये माशा, झुरळे आणि कमालीची अस्वच्छता आढळून आल्याने संपूर्ण राजकीय आणि प्रशासकीय वर्तुळात प्रचंड खळबळ उडाली आहे. “लोकांच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्यांची गय केली जाणार नाही,” असा थेट इशारा देणाऱ्या मुंढेंनी राज्याच्या मुख्य प्रशासकीय मुख्यालयालाच दणका दिल्यामुळे मंत्रालयाची अब्रू आज अक्षरशः वेशीवर टांगली गेली आहे. मंत्रालयात नेमकं काय घडलं पाहूयात…

तुकाराम मुंढेंची मंत्रालयातील कॅन्टीनवर धाड; अन्नात माशा, झुरळे आढळल्याने खळबळ

अन्न आणि औषध प्रशासन विभागाची धुरा हाती घेतल्यापासून तुकाराम मुंढे यांनी राज्यभरातील हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि अन्नधान्य विक्रेत्यांवर कडक कारवाईचा बडगा उगारला आहे. मात्र, सर्वसामान्य जनतेला स्वच्छ अन्नाचा अधिकार मिळवून देणाऱ्या या विभागाच्या प्रमुखाला मंत्रालयातीलच कॅन्टीनबाबत काही अत्यंत गंभीर तक्रारी मिळाल्या होत्या. हायकोर्टानंही यावरून टिप्पणी केली होती, मंत्रालयात दररोज हजारो नागरिक, कर्मचारी, अधिकारी आणि स्वतः मंत्री-लोकप्रतिनिधी जेवण आणि नाश्ता करतात. याच कॅन्टीनमधील अन्नाचा दर्जा खालावला असून तिथे आरोग्याचे सर्व नियम धाब्यावर बसवले जात असल्याची माहिती मुंढे यांना मिळाली होती. ही कारवाई एवढ्या उघडपणे करूनही तिथं माश्या आढळल्या, मग इतर वेळी तिथली अवस्था काय असेल याचा विचार तुम्हीच करा.

हेही वाचा : खडकवासला धरण पूर्ण भरलं! विसर्ग का वाढवला?

मंत्रालयातील FDA धाडीत नेमकं काय आढळलं?

तपासणी पथकाने कॅन्टीनच्या स्वयंपाकघरात प्रवेश करताच तिथले दृश्य पाहून स्वतः अधिकारीही अवाक झाले. ज्या ठिकाणी हजारो लोकांसाठी अन्न शिजवले जाते, तिथे स्वच्छतेचा आभाव होता. भिंतींवर काजळी धरलेली होती, फरशी तेलकट आणि चिखलमय झाली होती. सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, ग्राहकांसाठी वाढून ठेवलेल्या भाजीच्या आणि आमटीच्या टोपामध्ये चक्क माशा तरंगताना आढळल्या. अन्न शिजवण्यासाठी वापरले जाणारे पाणी स्वच्छ आहे की नाही, याची कोणतीही तपासणी केलेली नव्हती.

अधिकाऱ्यांनी स्वतः प्रत्येक भांड्याची, फ्रीजची आणि अन्न साठवणुकीच्या जागेची बारकाईने पाहणी केली. फ्रीजमध्ये अनेक दिवसांचे शिळे अन्न, उरलेल्या भाज्या एकत्र करून ठेवल्याचे दिसून आले. जे अन्नधान्य वापरले जात होते, कर्मचाऱ्यांनी डोक्यावर कॅप, हातामध्ये ग्लोव्हज किंवा एप्रन घातलेले नव्हते. आरोग्याच्या आणि सुरक्षिततेच्या नियमांचे हे उघड उल्लंघन FDAनं तीव्र संताप व्यक्त केला.

मंत्रालय ही राज्याची अस्मिता आहे. याच इमारतीत आरोग्य मंत्रालय आणि अन्न व नागरी पुरवठा मंत्रालय कार्यरत आहे. संपूर्ण राज्याला स्वच्छतेचे धडे देणारे सरकार स्वतःच्याच नाकाखाली काय चालले आहे, याकडे डोळेझाक करत होते का, असा गंभीर प्रश्न आता उपस्थित झाला आहे. मंत्र्यांपासून ते सामान्य जनतेपर्यंत सर्वांच्या आरोग्याला थेट धोका निर्माण करणाऱ्या या कॅन्टीन चालकाचे धाडस एवढे कसे वाढले, की त्याने थेट मंत्रालयातच अस्वच्छतेचे साम्राज्य निर्माण केले? या धाडीमुळे मंत्रालयाची प्रशासकीय अब्रू वेशीवर आली आहे. विरोधकांनी या मुद्द्यावरून सरकारला धारेवर धरण्यास सुरुवात केली असून, “जिथे स्वतः सरकार बसते, तिथेच जर अन्नात माशा मिळत असतील, तर राज्यातील इतर भागांतील हॉटेलच्या आरोग्याची काय शाश्वती?” असा सवाल जनतेमधून विचारला जात आहे.

कॅन्टीन चालकावर FDA ची मोठी कारवाई ( Tukaram Mundhe )

कारवाई दरम्यान कॅन्टीन चालकाने आणि काही उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांनी मध्यस्थी करण्याचा आणि प्रकरण दाबण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, त्यांनी कॅन्टीनमधील दूषित अन्नाचे नमुने तात्काळ फॉरेन्सिक लॅब आणि अन्न चाचणी प्रयोगशाळेत पाठवण्याचे आदेश दिले. जोपर्यंत या अन्नाचा अहवाल येत नाही आणि कॅन्टीन पूर्णपणे निर्जंतुक व स्वच्छ केले जात नाही, तोपर्यंत नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी कॅन्टीन चालकाला अव्वाच्या सव्वा दंडाची नोटीस बजावण्यात आली असून, त्याचा परवाना रद्द का करू नये, अशी कारणे दाखवा नोटीस जाहीर करण्यात आली आहे.

या धाडीची बातमी मंत्रालयात वाऱ्यासारखी पसरली. दुपारी जेवणासाठी आलेल्या अनेक कर्मचाऱ्यांनी हातातील ताट बाजूला सारले. मंत्रालयातील एका कर्मचाऱ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर सांगितले की, “आम्हाला अनेकदा अन्नाचा दर्जा चांगला नसल्याची शंका यायची, पण मंत्रालयातील कॅन्टीन असल्यामुळे तिथे काही चुकीचे होत असेल असे वाटले नव्हते. आज जे समोर आले आहे ते अतिशय भयानक आहे. आम्ही रोज आजारपणाला निमंत्रण देत होतो.” मंत्रालयात येणाऱ्या शेकडो अभ्यागतांनीही या प्रकाराबद्दल तीव्र संताप व्यक्त केला असून, दोषींवर केवळ आर्थिक दंड न करता फौजदारी गुन्हे दाखल करावेत, अशी मागणी केली आहे.

तुकाराम मुंढेंच्या कारवाईनंतर मंत्रालयात खळबळ ( Tukaram Mundhe )

तुकाराम मुंढे यांच्या या धाडीने केवळ एका कॅन्टीनवर कारवाई केलेली नाही, तर संपूर्ण शासकीय यंत्रणेला एक कडक संदेश दिला आहे. कायदा हा सर्वांसाठी समान असतो, मग ते मंत्रालयाचे कॅन्टीन असो वा रस्त्यावरील टपरी. शासकीय इमारतींमध्ये चालणाऱ्या उपाहारगृहांना विशेष सूट मिळते हा समज मुंढेंनी आज खोडून काढला आहे. या कारवाईमुळे राज्यातील इतर सर्व सरकारी कार्यालये, जिल्हाधिकारी कार्यालये आणि महापालिकांच्या कॅन्टीन चालकांचे धाबे दणाणले आहेत. या खळबळजनक कारवाईनंतर आता मंत्रालयाच्या अंतर्गत प्रशासनानेही या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली आहे. या घटनेमुळे राजकीय वातावरण तापले असून, गृहविभाग आणि आरोग्य विभागाच्या देखरेखीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.

तुकाराम मुंढे यांच्या या धडाकेबाज कामगिरीचे सोशल मीडियावर आणि सर्वसामान्य जनतेकडून प्रचंड कौतुक होत आहे. या धाडीनंतर आता मंत्रालयातील स्वच्छतेचे निकष बदलणार का आणि अन्न व औषध प्रशासन आगामी काळात अशाच प्रकारे इतर व्हीआयपी ठिकाणांवर वचक ठेवणार का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. तुकाराम मुंढेंच्या या एकाच धाडीने संपूर्ण मंत्रालयाला हादरवून सोडले आहे आणि स्वच्छतेच्या बाबतीत कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही, हे पुन्हा एकदा सिद्ध झाले आहे.