Gatari Amavasya 2026: यंदा गटारी अमावस्या कोणत्या दिवशी आहे? या दिवसाला ‘गटारी’ का म्हणतात आणि त्यामागची धार्मिक परंपरा काय आहे? जाणून घेऊया.

श्रावण महिन्याच्या आगमनाची चाहूल लागली की महाराष्ट्रात गटारी अमावस्येचीही चर्चा सुरू होते. आषाढ महिन्याच्या (Ashadha Amavasya 2026) शेवटी येणारी ही अमावस्या अनेकांसाठी खास असते. मात्र गटारी अमावस्या  नेमकी कधी असते, तिला गटारी (Gatari Amavasya 2026) हे नाव कसे पडले, या दिवशी मांसाहार करण्याची प्रथा का आहे आणि या दिवसाला धार्मिकदृष्ट्या (Ashadha Amavasya significance) किती महत्व आहे, याबाबत अनेकांच्या मनात प्रश्न असतात.

काही ठिकाणी हा दिवस मित्रमंडळी आणि कुटुंबियांसोबत एकत्र येऊन साजरा केला जातो, तर धार्मिक परंपरेनुसार हा दिवस श्रावणातील (Shravan 2026) सयंम आणि सात्त्विक आहाराच्या सुरुवातीशी जोडला जातो. त्यामुळे गटारी अमावस्या (Gatari Amavasya) केवळ खाण्यापिण्याचा दिवस नसून तिच्यामागे धार्मिक, सांस्कृतिक आणि परंपरागत संदर्भही आहेत. यंदा गटारी अमावस्या नेमकी कधी आहे आणि या दिवसाचे महत्त्व काय, जाणून घेऊया.

हेही वाचा: ग्रहांची मोठी उलथापालथ! सूर्य-केतूच्या युतीने ‘या’ राशींचं टेन्शन वाढणार; करिअर-पैशांबाबत सावध राहा

२०२६ मध्ये अमावस्या कधी? (Gatari Amavasya 2026)

२०२६ च्या पंचांगानुसार अमावस्या (Amavasya timings) तिथी १२ ऑगस्ट २०२६, बुधवारी रोजी आहे. तिथी १२ ऑगस्टच्या पहाटे सुमारे १ वाजून ५२ मिनिटांनी सुरू होऊन रात्री ११ वाजून ६ मिनिटांनी समाप्त होते. म्हणून धार्मिक विधी आणि अमावस्येशी संबंधित आचारांसाठी १२ ऑगस्ट हा दिवस महत्वाचा मानला जातो.

‘गटारी’ हे नाव नेमकं कसं पडलं?

‘गटारी’ (Gatari meaning) या नावाबाबत महाराष्ट्रात विविध लोककथा आणि विनोद अर्थ सांगितले जातात. त्यापैकी एक लोकप्रिय समज म्हणजे या दिवशी मोठ्या प्रमाणावर मद्यपान आणि मांसाहार केला जातो, त्यामुळे ‘गटारी’ हे नाव पडले.

मात्र हा अर्थ प्रामुख्याने लोकप्रचलित विनोदाच्या स्वरूपात पाहिला जातो. धार्मिक परंपरेत अमावस्येला अशा प्रकारे नाव पडल्याचा ठोस ऐतिहासिक आधार उपलब्ध नाही.

काही ठिकाणी ‘गटारी’ शब्दाचा संबंध ‘गतहारी’ या संकल्पनेशी जोडला जातो. म्हणजेच पुढील काळात त्याग करावयाच्या आहाराचा शेवटचा दिवस. श्रावण महिन्यात अनेक कुटुंबांमध्ये आहार-विहाराबाबत संयम पाळण्याची परंपरा असल्याने अमावस्येच्या दिवसाला असा सांस्कृतिक संदर्भ जोडला गेला असावा. Ls Marathi Youtube Channel

आषाढ अमावस्येचे धार्मिक महत्त्व (Ashadha Amavasya significance)

अमावस्या तिथीला हिंदू परंपरेत हा दिवस पितरांचे स्मरण, तर्पण आणि दानधर्म यांना महत्त्व दिले जाते. तसेच अनेक ठिकाणी दीपपूजा आणि घरातील दिव्यांची पूजा करण्याची परंपराही आढळते.

अशा प्रकारे पाहिल्यास आषाढ अमावस्या (Ashadha Amavasya 2026) ही केवळ ‘गटारी’ म्हणून साजरी करण्याचा दिवस नसून धार्मिक आणि सांस्कृतिक परंपरांनी समृद्ध असलेली अमावस्या आहे.