Shiv Sena Thackeray vs Shinde : महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात गेल्या काही वर्षांत जे अभूतपूर्व बदल झाले, त्याचे पडसाद आजही उमटत आहेत. शिवसेना पक्षाचे नाव आणि धनुष्यबाण हे चिन्ह निवडणूक आयोगाने एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील गटाला बहाल केल्यानंतरही हा वाद संपलेला नाही, उलट तो अधिक गडद झाला आहे. नुकत्याच झालेल्या राजकीय घडामोडींमध्ये देवेंद्र फडणवीस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या खासदार सुप्रिया सुळे यांच्यात या मुद्द्यावरून जोरदार जाहीर कलगीतुरा रंगला आहे. देवेंद्र फडणवीस यांनी अत्यंत आक्रमकपणे मांडणी करताना म्हटले आहे की, शिवसेना ही एकनाथ शिंदे यांचीच आहे आणि लोकन्यायालयाने म्हणजेच जनतेने लोकसभा निवडणुकीत यावर शिक्कामोर्तब केले आहे.
तर दुसरीकडे, महाविकास आघाडीच्या प्रमुख नेत्या सुप्रिया सुळे यांनी फडणवीस यांच्या दाव्याचा खरपूस समाचार घेत, शिवसेना ही केवळ आणि केवळ उद्धव ठाकरे यांचीच आहे, असे ठामपणे सांगितले आहे. सुप्रिया सुळे यांनी न्यायालयीन प्रक्रियेवर विश्वास व्यक्त करत, सर्वोच्च न्यायालयातील सुनावणीत अखेर न्याय ठाकरे गटालाच मिळेल आणि संपूर्ण निकाल कायदेशीर निकषांवर उद्धव ठाकरेंच्या बाजूने फिरेल, असा मोठा दावा केला आहे. या दोन बड्या नेत्यांच्या वक्तव्यांमुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय आराखड्यात वार-पलटवार सुरू झाले असून संपूर्ण राज्याचे लक्ष आता या वादाकडे आणि भविष्यात होणाऱ्या न्यायालयीन निकालाकडे लागले आहे. पण हा निकाल कुणाच्या बाजुनं फिरु शकतो?
फडणवीसांचा दावा, शिवसेना शिंदेंचीच ( Shiv Sena Thackeray vs Shinde )
देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या विधानात लोकशाहीच्या सर्वात मोठ्या न्यायालयाचा म्हणजेच ‘जनता न्यायालयाचा‘ दाखला दिला आहे. फडणवीस यांच्या मते, लोकशाहीत जनता हाच सर्वोच्च न्यायाधीश असते आणि जनतेने प्रत्यक्ष मतदानातून कोणाच्या पाठीशी उभे राहायचे हे दाखवून दिले आहे. एकनाथ शिंदे यांनी जेव्हा बंड केले, तेव्हा त्यांच्यासोबत शिवसेनेचे बहुसंख्य आमदार आणि खासदार बाहेर पडले. त्यानंतर निवडणूक आयोगाने कायदेशीर तरतुदी, पक्षाची घटना आणि लोकप्रतिनिधींचे संख्याबळ या सर्व तांत्रिक बाबींचा सखोल अभ्यास करून शिवसेना हे नाव आणि धनुष्यबाण चिन्ह शिंदे गटाला दिले. फडणवीस यांनी या प्रक्रियेचे समर्थन करताना सांगितले की, निवडणूक आयोगाचा निर्णय हा केवळ एका रात्रीत झालेला नाही, तर त्यासाठी सर्व निकष तपासले गेले होते. त्यानंतर पार पडलेल्या निवडणुकांमध्ये जनतेने शिंदे यांच्या शिवसेनेच्या उमेदवारांना निवडून देऊन या निर्णयावर जनमानसाची मोहोर उमटवली. त्यामुळे तांत्रिकदृष्ट्या आणि नैतिकदृष्ट्याही शिवसेना आता एकनाथ शिंदे यांच्याकडेच आहे, या वास्तवाचा स्वीकार विरोधकांनी केला पाहिजे, असा टोला त्यांनी लगावला.
या वक्तव्यावर महाविकास आघाडीतून अत्यंत तीव्र प्रतिक्रिया उमटू लागल्या आहेत. खासदार सुप्रिया सुळे यांनी देवेंद्र फडणवीस यांच्या दाव्याला थेट आव्हान दिले. सुप्रिया सुळे म्हणाल्या की, सत्तेचा आणि यंत्रणांचा गैरवापर करून तात्पुरत्या स्वरूपात चिन्ह किंवा नाव हिसकावून घेता येऊ शकते, पण बाळासाहेब ठाकरेंनी कष्टातून उभी केलेली शिवसेना आणि शिवसैनिकांचे ठाकरे कुटुंबाशी असलेले भावनिक नाते कोणीही हिरावून घेऊ शकत नाही. सुप्रिया सुळे यांनी कायदेशीर लढाईचा दाखला देत स्पष्ट केले की, निवडणूक आयोगाच्या निर्णयाला सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान देण्यात आले आहे आणि तिथे अद्याप अंतिम निकाल आलेला नाही. न्यायालयात होणाऱ्या सुनावणीदरम्यान जे पुरावे आणि घटनात्मक मुद्दे समोर येत आहेत, ते पाहता हा निकाल पूर्णपणे उद्धव ठाकरे यांच्या बाजूने फिरण्याची दाट शक्यता आहे. पक्षाची मूळ घटना, पक्षांतर्गत निवडणुका आणि आमदारांच्या अपात्रतेचा मुद्दा यावर जेव्हा सर्वोच्च न्यायालय अंतिम आणि सविस्तर निर्णय देईल, तेव्हा शिंदे गटाचे कायदेशीर अस्तित्व धोक्यात येऊ शकते, अशी राजकीय चर्चा कायदेतज्ज्ञांच्या वर्तुळात सुरू असल्याचे सुळे यांनी अधोरेखित केले.
हेही वाचा : अन्याय झाला पण कोर्टात जाण्याची भीती वाटतेय? सरकार देणार
सुप्रिया सुळेंचा ठाकरेंच्या बाजूने मोठा दावा ( Supriya Sule Shiv Sena )
महाराष्ट्राच्या राजकीय आराखड्यात या दोन परस्परविरोधी दाव्यांमुळे एक नवीनच चर्चायुद्ध सुरू झाले आहे. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, देवेंद्र फडणवीस आणि सुप्रिया सुळे यांच्यातील हा वाद केवळ दोन नेत्यांपुरता मर्यादित नाही, तर तो आगामी विधानसभा निवडणुकांची रणनीती ठरवणारा आहे. महायुतीला हे दाखवून द्यायचे आहे की मूळ शिवसेना त्यांच्यासोबत आहे, जेणेकरून बाळासाहेबांच्या विचारांची मते त्यांच्याकडे वळतील. याउलट, महाविकास आघाडी आणि विशेषतः ठाकरे गट जनतेच्या मनात ही भावना निर्माण करत आहे की, त्यांच्यावर अन्याय झाला असून गद्दारी करणाऱ्यांना न्यायालय आणि जनता धडा शिकवेल. या भावनिक आणि कायदेशीर मुद्द्यांभोवतीच आता महाराष्ट्राचे राजकारण फिरत आहे.
या संपूर्ण वादात कायदेतज्ज्ञांचे मत अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. निवडणूक आयोगाने जरी बहुमताच्या जोरावर शिंदे गटाला मूळ पक्ष म्हणून मान्यता दिली असली, तरी सर्वोच्च न्यायालयातील अपात्रतेच्या याचिकांचा निकाल या संपूर्ण प्रकरणाला वेगळे वळण देऊ शकतो. जर न्यायालयाने विधानसभा अध्यक्षांच्या निर्णयावर तीव्र आक्षेप घेतले किंवा आमदारांच्या अपात्रतेबाबत कठोर भूमिका घेतली, तर शिंदे गटासाठी ती मोठी चपराक ठरेल. राजकीय वर्तुळात अशीही एक चर्चा अत्यंत वेगाने सुरू आहे की, जरी सध्या सर्व काही शिंदे यांच्या बाजूने दिसत असले, तरी न्यायालयीन प्रक्रियेत असे अनेक कच्चे दुवे आहेत जे ठाकरे गटाच्या बाजूने निकाल फिरवू शकतात. पक्षाच्या मूळ निधीवर ताबा मिळवणे, पक्षाची घटना बदलणे आणि व्हीप बजावण्याचा अधिकार या तांत्रिक बाबींवर न्यायालयात अत्यंत सूक्ष्म पातळीवर युक्तिवाद सुरू आहे. त्यामुळेच सुप्रिया सुळे यांनी निकालाचे पारडे ठाकरेंच्या बाजूने झुकू शकते, असे विधान केले आहे.
सुप्रीम कोर्टाच्या निकालाकडे महाराष्ट्राचे लक्ष ( Shiv Sena )
दुसरीकडे लोकन्यायालयाचा विचार केला तर महाराष्ट्रातील जनता या सर्व घडामोडींकडे अत्यंत बारकाईने पाहत आहे. लोकसभा निवडणुकीच्या निकालांनी हे स्पष्ट केले होते की, मतदारांच्या मनात ठाकरे गटाबद्दल एक सुप्त सहानुभूतीची लाट आहे. मुंबई, कोकण आणि मराठवाड्यात ठाकरे गटाला मिळालेले यश हे त्याचेच द्योतक होते. मात्र, त्याच वेळी शिंदे यांच्या शिवसेनेनेही काही जागांवर जोरदार मुसंडी मारत आपली ताकद दाखवून दिली आहे. त्यामुळे जनता पूर्णपणे कोणाच्या बाजूने आहे, हे एकाच निवडणुकीवरून स्पष्ट करणे घाईचे ठरेल. देवेंद्र फडणवीस हे अत्यंत चाणाक्ष राजकारणी असल्याने, त्यांना माहिती आहे की आगामी विधानसभा निवडणुकीत विजय मिळवण्यासाठी शिंदे गटाची शिवसेना हीच खरी शिवसेना आहे हे मतदारांच्या मनावर बिंबवणे गरजेचे आहे. जर मतदारांचा संभ्रम दूर झाला नाही, तर त्याचा थेट फायदा महाविकास आघाडीला मिळू शकतो, म्हणूनच फडणवीस सातत्याने लोकन्यायालयाचा संदर्भ देत आहेत.
ठाकरे गटाचे नेते सुप्रिया सुळे यांच्या विधानाचे स्वागत करत आहेत आणि न्यायालयीन लढाईत आपल्यालाच न्याय मिळणार असल्याचा पुनरुच्चार करत आहेत. तर शिंदे गटाचे नेते सुप्रिया सुळे यांच्यावर पलटवार करताना म्हणत आहेत की, ज्यांना स्वतःचा पक्ष सांभाळता आला नाही, त्यांनी शिवसेनेच्या भवितव्याची काळजी करू नये. शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादीत झालेल्या फुटीचा संदर्भ देत महायुतीकडून सुप्रिया सुळे यांना कोंडीत पकडण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. महाराष्ट्राच्या राजकारणातील हा खेळ आता अत्यंत गुंतागुंतीचा आणि रंजक वळणावर पोहोचला आहे.
शिवसेना कुणाची? अंतिम उत्तर कधी मिळणार? ( Shiv Sena Thackeray vs Shinde )
आता शिवसेना कोणाची हा प्रश्न केवळ एका पक्षाच्या अस्तित्वाचा राहिलेला नाही, देवेंद्र फडणवीस यांचा ‘लोकन्यायालयाचा’ दावा आणि सुप्रिया सुळे यांचा ‘सर्वोच्च न्यायालयावरील’ विश्वास या दोन्ही गोष्टी आपापल्या जागी महत्त्वाच्या आहेत. मात्र, जोपर्यंत सर्वोच्च न्यायालयाचा अंतिम निर्णय येत नाही आणि त्यानंतर होणाऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकीत जनता आपले मत स्पष्टपणे नोंदवत नाही, तोपर्यंत हा राजकीय संघर्ष असाच धगधगत राहणार आहे. निकाल खरोखरच ठाकरेंच्या बाजूने फिरणार की शिंदेंची शिवसेना आपली पकड अधिक मजबूत करणार, याचे उत्तर येणारा काळच देईल.
