Tukaram Mundhe FDA Action : दिवाळीच्या फराळावर FDA ची नजर; १,०५७ आस्थापनांची तपासणी, परवाने निलंबित केल्याची माहिती

Tukaram Mundhe FDA Action : दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रात अन्न व औषध प्रशासनाची (FDA) कारवाई तीव्र झाली आहे. मिठाईची दुकाने, फराळ तयार करणारे उद्योग, मसाले उत्पादक आणि खाद्यतेल विक्रेत्यांच्या तपासण्या सुरू असून, नियमांचे उल्लंघन आढळलेल्या आस्थापनांवर कठोर कारवाई करण्याचा इशारा FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिला आहे.

दिवाळीपूर्वी खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेवर प्रशासनाची नजर

दिवाळीच्या काळात मिठाई, चिवडा, चकली, लाडू, करंजी आणि इतर फराळाच्या पदार्थांची मागणी वाढते. या वाढत्या मागणीचा गैरफायदा घेत काही ठिकाणी निकृष्ट दर्जाचे, मुदत संपलेले किंवा चुकीचे लेबल लावलेले खाद्यपदार्थ विकले जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार खाद्यपदार्थ मिळावेत, यासाठी राज्यभर तपासणी मोहीम राबवण्यात आली.

FDA आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली विविध विभागांमध्ये खाद्यपदार्थ तयार करणाऱ्या आणि विक्री करणाऱ्या आस्थापनांची तपासणी करण्यात आली. तपासणीदरम्यान स्वच्छतेचे नियम, उत्पादनाची गुणवत्ता, पॅकिंगवरील माहिती, परवान्यांची वैधता आणि खाद्यपदार्थांच्या साठवणुकीची पद्धत यांची पाहणी करण्यात आली.

तुम्ही दिलेल्या माहितीनुसार, १,०५७ आस्थापनांची तपासणी करण्यात आली असून, त्यापैकी ९४ आस्थापनांचे परवाने निलंबित करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले. या आकड्यांची आजच्या पत्रकार परिषदेशी संबंधित स्वतंत्र पुष्टी उपलब्ध नसल्याने अंतिम प्रकाशनापूर्वी FDA कडून त्यांची खातरजमा करणे आवश्यक आहे.

मुदत संपलेले पदार्थ, निकृष्ट माल आणि चुकीच्या लेबलिंगवर कारवाई

अन्नपदार्थांच्या तपासणीमध्ये मुदत संपलेले उत्पादन, संशयित निकृष्ट दर्जाचे खाद्यपदार्थ, चुकीचे लेबलिंग, अस्वच्छ उत्पादन प्रक्रिया आणि वैध परवाना नसणे यांसारख्या बाबींवर प्रशासनाने लक्ष केंद्रित केले. २८ ऑक्टोबरला प्रसिद्ध झालेल्या माहितीनुसार, २५ आणि २६ ऑक्टोबर रोजी राज्यातील १४ आस्थापनांवर झालेल्या तपासणीत सुमारे २५.५३ लाख रुपयांचे खाद्यपदार्थ जप्त करण्यात आले.

या कारवाईत सुमारे ९,३८५ किलो खाद्यपदार्थ, मुदत संपलेल्या पॅकबंद उत्पादनांची ७,५६६ पाकिटे, शीतपेयांच्या ७,१०४ बाटल्या आणि ८८ लिटर दूध यांचा समावेश होता. जप्त करण्यात आलेल्या पदार्थांमध्ये मावा, मिठाई, नमकीन, शेव, चिवडा, चिप्स, सुकामेवा, सोया चंक्स, गव्हाचे पीठ आणि इतर खाद्यपदार्थांचा समावेश होता. ही कारवाई मुंबई, कोकण, पुणे, नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, नागपूर आणि अमरावती विभागांमध्ये करण्यात आली होती.

छत्रपती संभाजीनगरमध्ये बिकानेर मिठाई दुकानावर मोठी कारवाई

छत्रपती संभाजीनगर विभागातील वाळूज येथील बिकानेर मिठाईवाला या आस्थापनावर FDA ने कारवाई केली. तपासणीदरम्यान मिठाई तयार करण्यासाठी खव्याऐवजी बर्फीचा वापर केल्याचा प्रकार आढळल्याचे प्रशासनाच्या माहितीत नमूद करण्यात आले. उत्पादन आणि पॅकिंगच्या स्वच्छतेबाबतही त्रुटी आढळल्या.

या कारवाईत सुमारे ५६.५ किलो मिठाई जप्त करण्यात आली. संबंधित साठा नष्ट करण्यात आला आणि आस्थापनाचा परवाना निलंबित करण्यात आला. या घटनेमुळे सणासुदीच्या काळात मिठाई खरेदी करताना उत्पादनाची गुणवत्ता आणि स्वच्छता तपासण्याचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर आला आहे.

फराळ बनवणाऱ्या दुकानांसह उत्पादन केंद्रांची तपासणी

दिवाळीच्या काळात घरगुती फराळ, चिवडा, शेव, चकली, लाडू आणि इतर पदार्थ तयार करणाऱ्या व्यावसायिक आस्थापनांवरही प्रशासनाचे लक्ष राहणार आहे. उत्पादनाच्या ठिकाणी स्वच्छता राखली जाते का, कच्चा माल योग्य दर्जाचा आहे का, पदार्थ सुरक्षित पद्धतीने साठवले जातात का आणि पॅकबंद उत्पादनांवर आवश्यक माहिती दिली आहे का, याची तपासणी महत्त्वाची ठरणार आहे. (Raw Product)

उत्पादनाची तारीख, वापरण्याची अंतिम तारीख, घटकांची माहिती आणि उत्पादकाचा तपशील यांसारख्या बाबी ग्राहकांच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असतात. नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित आस्थापनांवर नियमानुसार कारवाई होऊ शकते.

खाद्यतेल आणि मसाल्यांच्या साठ्यांवरही कारवाई

मिठाई आणि फराळाबरोबरच खाद्यतेल आणि मसाल्यांच्या गुणवत्तेवरही FDA लक्ष ठेवत आहे. खाद्यतेलामध्ये भेसळ असल्याचा संशय, चुकीचे लेबलिंग, निकृष्ट दर्जा किंवा अस्वच्छ पद्धतीने तेलाची पुनर्पॅकिंग केली जात असल्याचे आढळल्यास नमुने तपासणीसाठी घेणे, साठा सील करणे किंवा जप्त करणे यांसारखी कारवाई होऊ शकते. यापूर्वी छत्रपती संभाजीनगरमधील एका खाद्यतेल पुनर्पॅकिंग युनिटवर कारवाई करताना १२,३८२ किलो संशयित भेसळयुक्त किंवा चुकीचे लेबल असलेले खाद्यतेल जप्त करण्यात आले होते. (Food Safety Act)

या साठ्याची किंमत सुमारे २३.३५ लाख रुपये होती. संबंधित आस्थापनाचा परवानाही निलंबित करण्यात आला होता. मसाले आणि खाद्यतेल खरेदी करताना ग्राहकांनी पॅकिंग, उत्पादनाचा तपशील, वैधता आणि उत्पादकाची माहिती तपासावी, असे आवाहन प्रशासनाच्या कारवाईच्या पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचे ठरते.\

FDA Action : मसाल्यांच्या विक्रीवर निर्बंध? सुट्या मसाल्यांची विक्री बंद होणार; ग्राहकांसह विक्रेत्यांनीही घ्या काळजी!

दिवाळी संपेपर्यंत तपासण्या सुरू राहण्याची शक्यता

तुम्ही दिलेल्या माहितीनुसार, दिवाळी संपेपर्यंत फराळ उत्पादक, मिठाईची दुकाने, खाद्यतेल विक्रेते आणि इतर खाद्यपदार्थांच्या आस्थापनांवरील तपासण्या अधिक तीव्र करण्याचा इशारा देण्यात आला आहे. मात्र, आजच्या पत्रकार परिषदेत याबाबत नेमके काय सांगण्यात आले, याची स्वतंत्र पुष्टी आवश्यक आहे. (Festival Season)

खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेशी तडजोड करणाऱ्या आस्थापनांवर परवाना निलंबन, साठा जप्त करणे किंवा सील करणे आणि लागू नियमांनुसार पुढील कारवाई होऊ शकते. त्यामुळे व्यावसायिकांनी अन्नसुरक्षेचे नियम पाळणे आणि ग्राहकांना सुरक्षित पदार्थ उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे.

ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी?

शक्यतो परवानाधारक आणि विश्वासार्ह दुकानांतूनच खाद्यपदार्थ खरेदी करावेत.
पॅकबंद पदार्थांवरील (Package Food) उत्पादनाची तारीख, वापरण्याची अंतिम तारीख आणि घटकांची माहिती तपासावी.
उघड्यावर ठेवलेले, अस्वच्छ स्थितीत साठवलेले किंवा संशयास्पद वास आणि रंग असलेले पदार्थ खरेदी करणे टाळावे.
खाद्यतेल, मसाले आणि मिठाईच्या गुणवत्तेबाबत शंका असल्यास संबंधित प्रशासनाकडे तक्रार करावी.

अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत तक्रार करण्यासाठी महाराष्ट्र FDA चा टोल-फ्री क्रमांक 1800 22 2365 उपलब्ध आहे. ऑनलाइन तक्रारींसाठी FDA तक्रार पोर्टल वापरता येते.