Food Safety : अन्न सुरक्षा नियमांनुसार ठरावीक खाद्यपदार्थांमध्येच मंजूर रंगांचा वापर करता येतो. त्यासाठी निर्धारित प्रमाण आणि वापराच्या अटींचे पालन करणे आवश्यक आहे. कोणताही औद्योगिक किंवा अनधिकृत रंग खाद्यपदार्थांमध्ये मिसळणे नियमबाह्य ठरू शकते.

पुणे : खाद्यपदार्थ अधिक आकर्षक दिसावेत, यासाठी त्यामध्ये अनधिकृत रंगांचा वापर केला जात असल्याच्या पार्श्वभूमीवर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) कठोर कारवाईचा इशारा दिला आहे. खाद्यपदार्थांमध्ये परवानगी नसलेल्या रंगांचा वापर करणे किंवा मंजूर (unathorisied) रंगांचा नियमबाह्य पद्धतीने वापर करणे ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरू शकते. त्यामुळे खाद्यपदार्थ उत्पादक, हॉटेल व्यावसायिक, मिठाई विक्रेते आणि इतर अन्न व्यावसायिकांनी नियमांचे काटेकोर पालन करावे, असे आवाहन करण्यात येत आहे.

मिठाई, फरसाण, बेकरी उत्पादने, सॉस, पेये आणि इतर प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांना आकर्षक रंग देण्यासाठी काही ठिकाणी कृत्रिम रंगांचा वापर केला जातो. (food colours)  मात्र, प्रत्येक रंगाचा वापर सर्व प्रकारच्या खाद्यपदार्थांमध्ये करता येत नाही. अन्न सुरक्षा नियमांनुसार केवळ परवानगी असलेले रंग, निर्धारित मर्यादेत आणि संबंधित खाद्यपदार्थांसाठी ठरवलेल्या अटींनुसारच वापरणे आवश्यक आहे.

हेही वाचा: संभाजीनगर–नागपूर द्रुतगती महामार्गावर अपघात; दोन शिक्षकांसह तिघांचा मृत्यू

काही विक्रेते पदार्थ अधिक उठावदार दिसावेत किंवा ग्राहकांचे लक्ष वेधले जावे, या उद्देशाने नियमांचे उल्लंघन करू शकतात. अशा प्रकारच्या प्रकारांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी अन्न सुरक्षा यंत्रणेकडून तपासणी आणि आवश्यक कारवाई केली जाऊ शकते.

खाद्यपदार्थांमध्ये अनधिकृत किंवा अयोग्य रंगांचा वापर झाल्यास ग्राहकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो. रंगाचा प्रकार, त्याचे प्रमाण, सेवनाचे प्रमाण आणि व्यक्तीची संवेदनशीलता यांनुसार संभाव्य परिणाम बदलू शकतात. (warning) त्यामुळे खाद्यपदार्थांचा रंग अतिशय भडक किंवा अस्वाभाविक दिसत असल्यास ग्राहकांनी सावध राहणे आवश्यक आहे. मात्र, केवळ रंगावरून एखादा पदार्थ भेसळयुक्त असल्याचे निश्चित करता येत नाही.

अन्न सुरक्षा आणि मानके कायदा तसेच संबंधित नियमांनुसार (FDA Rules)  खाद्यपदार्थांमध्ये अनधिकृत घटकांचा वापर किंवा नियमबाह्य रंगांचा समावेश आढळल्यास संबंधित व्यावसायिकांवर कायदेशीर कारवाई होऊ शकते. प्रकरणाचे स्वरूप आणि उल्लंघनाच्या गंभीरतेनुसार दंड किंवा इतर कायदेशीर उपाय लागू होऊ शकतात. त्यामुळे अन्न व्यावसायिकांनी रंग खरेदी करताना त्यांची वैधता तपासावी आणि उत्पादन प्रक्रियेत नियमांचे पालन करावे.

हेही वाचा: ‘आरटीओ चलान’ एपीके फाईल ठरली २५ लाखांचा सापळा; कुख्यात ‘जामतारा’ टोळी गजाआड, आळंदी पोलिसांची झारखंडमध्ये धडक कारवाई!

ग्राहकांनी खाद्यपदार्थ खरेदी करताना स्वच्छता, पॅकेजिंग, उत्पादनाची माहिती, घटकांची यादी आणि आवश्यक परवाना तपशीलांकडे लक्ष द्यावे. संशयास्पद खाद्यपदार्थ आढळल्यास संबंधित अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करता येते.

खाद्यपदार्थांची गुणवत्ता आणि सुरक्षितता राखणे ही उत्पादक व विक्रेत्यांची जबाबदारी आहे. अनधिकृत रंगांच्या वापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी नियमांचे पालन आणि नियमित तपासणी महत्त्वाची ठरणार आहे.