Gold Loan Safety: तुम्ही बँकेत सोनं गहाण ठेवून कर्ज घेतलं, पण तेच सोनं चोरीला गेलं तर जबाबदारी नेमकी कोणाची असते. आणि अशावेळी ग्राहकाला भरपाई मिळते का आणि पुढे काय करायचं असतं जाणून घ्या तुमचे महत्वाचे हक्क.

पैशांची गरज भासली की अनेकजण सोन्याचे दागिने बँक किंवा फायनान्स कंपनीकडे तारण ठेवून कर्ज घेतात. कर्ज मिळतं, पैशांची अडचण दूर होते; पण त्याचवेळी मनात एक प्रश्न असतो आपलं तारण ठेवलेलं सोनं बँकेच्या ताब्यात असताना हरवलं किंवा चोरीला गेलं तर जबाबदार कोण?

तुमच्याकडेही गोल्ड लोन असेल (Gold Loan) तर ही माहिती नक्की जाणून घ्या. कारण तारण ठेवलेले दागिने कर्जदात्याच्या ताब्यात असताना त्यांची सुरक्षितता हा अत्यंत महत्वाचा मुद्दा ठरतो.

तारण दिल्यानंतर सोन्याची जबाबदारी कोणाची?

गोल्ड लोन घेताना ग्राहक आपले दागिने कर्जदात्याकडे तारण म्हणून जमा करतो. त्यानंतर कर्जाची रक्कम आणि त्यावरील देणी पूर्ण होईपर्यंत दागिने संबंधित संस्थेच्या ताब्यात असतात.

हेही वाचा: मॉन्सूनचा पश्चिम विदर्भाला दणका; ४० लाख हेक्टरवरील खरीप पिके संकटात

कर्जाची परतफेड पूर्ण झाल्यानंतर ग्राहकाला तारण ठेवलेले दागिने परत मिळणे अपेक्षित असते. त्यामुळे दागिने संस्थेच्या ताब्यात असताना त्यांची योग्य प्रकारे सुरक्षितता राखणे हा महत्वाचा मुद्दा ठरतो.

सोनं चोरीला गेलं किंवा गायब झालं तर?

कल्पना करा, तुम्ही तुमचं सोनं तारण ठेवून कर्ज घेतलं आणि कर्जाची संपूर्ण रक्कम फेडली. मात्र दागिने परत घेण्यासाठी गेल्यानंतर ते उपलब्धच नसतील किंवा चोरीला गेल्याचं समोर आलं तर? अशा परिस्थितीत ग्राहकाने प्रकरणाकडे दुर्लक्ष न करता तत्काळ संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडे लेखी तक्रार दाखल करावी. दागिने नेमके कोणाच्या ताब्यात होते, त्यांची नोंद काय आहे आणि संस्थेच्या रेकॉर्डमध्ये त्याबाबत कोणती माहिती आहे, हे तपासणे महत्त्वाचे ठरते.

भरपाई मिळेल का?

सोनं चोरीला जाणे, हरवणे किंवा नुकसान होणे अशा परिस्थितीत भरपाईचा दावा परिस्थितीनुसार ठरू शकतो. प्रत्येक प्रकरणात आपोआप ठरावीक रक्कम मिळेलच असं नाही.

यासाठी तुमचा कर्ज करार, तारणाची पावती, दागिन्यांची नोंद आणि संबंधित संस्थेच्या अटी तपासणे आवश्यक आहे. त्यामुळे गोल्ड लोन घेताना फक्त व्याजदर पाहू नका; तारण ठेवलेल्या सोन्याबाबतच्या अटीही काळजीपूर्वक वाचा.

बँक तक्रारीवर तोडगा काढत नसेल तर?

सर्वप्रथम संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडे तक्रार नोंदवा आणि त्याची लेखी नोंद किंवा तक्रार क्रमांक जतन करा. तक्रारीवर समाधानकारक उत्तर मिळत नसेल तर उपलब्ध ग्राहक तक्रार निवारण यंत्रणा आणि लागू असलेल्या नियामक प्रक्रियेचा वापर करता येऊ शकतो. परिस्थितीनुसार ग्राहक मंचासारख्या कायदेशीर पर्यायांचाही विचार केला जाऊ शकतो.

ही कागदपत्रं जपून ठेवा

गोल्ड लोन घेतल्यानंतर खालील कागदपत्रे व्यवस्थित जतन करून ठेवा:

गोल्ड लोनचा करार
तारण पावती किंवा पावतीची प्रत
दागिन्यांचे वजन आणि तपशील
दागिन्यांचे वर्णन व मूल्यांकनाची नोंद
कर्जफेडीच्या पावत्या
बँक/फायनान्स कंपनीसोबतचा पत्रव्यवहार
तक्रार केल्यास त्याचा क्रमांक व संबंधित कागदपत्रे
ही कागदपत्रे भविष्यात दागिन्यांबाबत वाद निर्माण झाल्यास तुमची बाजू मांडण्यासाठी महत्त्वाची ठरू शकतात.

गोल्ड लोन घेताना ‘या’ गोष्टी लक्षात ठेवा

सोनं तारण ठेवण्यापूर्वी दागिन्यांचे वजन, शुद्धता, मूल्यांकन आणि पावतीवरील तपशील नीट तपासा. मिळालेल्या कागदपत्रांमध्ये कोणतीही चूक असल्यास लगेच संबंधित संस्थेच्या निदर्शनास आणून द्या.

तसंच, सोनं परत मिळण्याची प्रक्रिया, शुल्क, कर्जफेडीनंतर दागिने कधी आणि कसे मिळतील आणि नुकसान किंवा चोरी झाल्यास संस्थेच्या अटी काय आहेत, हे आधीच समजून घ्या.