मुंबईत हिंदी भाषा वापरावरून पुन्हा एकदा वादंग उसळला आहे. धार्मिक नेते स्वामी आनंद स्वरूप यांनी थेट राज ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे यांना उद्देशून “मुंबईत हिंदी बोलणारच, हिम्मत असेल तर थांबवा!” असं जाहीर आव्हान दिलं आहे. या विधानामुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय व सामाजिक वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.

विवादग्रस्त विधान

एका सार्वजनिक व्यासपीठावर भाषण करताना स्वामी आनंद स्वरूप म्हणाले, “मुंबई ही केवळ मराठी माणसांची नाही, ती सर्व भारतीयांची आहे. हिंदी ही आपल्या देशाची राष्ट्रभाषा आहे आणि मुंबईत हिंदी बोलण्यात काही गैर नाही. जर कोणाला वाटतं की आम्हाला हिंदी बोलण्यापासून रोखता येईल, तर त्यांनी पुढे येऊन थांबवून दाखवावं.”..

त्यांनी राज ठाकरे आणि उद्धव ठाकरे यांच्या भूमिकांवर टीका करत सांगितले की, भाषेच्या नावावर लोकांमध्ये फूट पाडणं हे चुकीचं आहे आणि अशा प्रकारचा प्रादेशिक अस्मितेचा आग्रह देशविघातक ठरतो.

राजकीय प्रतिक्रियांचा पाऊस

स्वामींच्या या वक्तव्यावर तातडीने प्रतिक्रिया उमटू लागल्या. महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे काही नेते आणि शिवसेनेच्या नेत्यांनी तीव्र निषेध व्यक्त केला. मनसेच्या एका नेत्याने म्हटलं, “हिंदी बोलण्याला आम्ही विरोध करत नाही, पण महाराष्ट्रात राहणाऱ्यांनी मराठी भाषेला आदर दिला पाहिजे. कोणी मुद्दामून प्रक्षोभक भाषा वापरून वातावरण बिघडवू नये.”

शिवसेनेच्या प्रवक्त्यांनी देखील स्वामींच्या वक्तव्यावर नाराजी व्यक्त केली असून, “मुंबईत कोणतीही भाषा बोलायला मोकळं आहे, पण उद्देश पूर्वग्रहदूषित असेल, तर त्याला विरोध होणारच,” असं स्पष्ट केलं.

सामाजिक माध्यमांवर तीव्र प्रतिक्रिया

स्वामींच्या वक्तव्याचे व्हिडिओ क्लिप्स सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत आहेत. काहींनी त्यांचे समर्थन करत हिंदी भाषेच्या अधिकारावर जोर दिला, तर काहींनी हा मुद्दा मुद्दाम निर्माण केला गेल्याचा आरोप केला.

“मुंबई ही सर्व भाषिकांची आहे, पण मराठीची मुळे दुर्लक्षित करता येणार नाहीत,” अशा आशयाचे अनेक ट्वीट्स आणि कमेंट्स सोशल मीडियावर पाहायला मिळत आहेत.

राज्य सरकारची भूमिका

या प्रकरणावर अद्याप महाराष्ट्र सरकारकडून अधिकृत प्रतिक्रिया आली नाही. मात्र सूत्रांच्या माहितीनुसार, राज्य सरकार नेहमीप्रमाणेच सर्व भाषिक समाज घटकांना समान आदर देण्याच्या भूमिकेवर ठाम आहे.

निष्कर्ष

स्वामी आनंद स्वरूप यांच्या वक्तव्यामुळे राज्यात भाषिक अस्मितेचा मुद्दा पुन्हा एकदा पेटला आहे. हिंदी ही देशातील मोठ्या प्रमाणात वापरली जाणारी भाषा असली, तरी महाराष्ट्रात मराठी भाषेला सांस्कृतिक व राजकीय महत्त्व आहे. त्यामुळे भाषेच्या मुद्द्यावरून निर्माण होणाऱ्या वादांवर संवेदनशीलता आणि समजूतदारपणा राखणं आवश्यक आहे.

अशा प्रकारच्या विधानांनी सामाजिक सलोखा बिघडण्याची शक्यता वाढते, त्यामुळे राजकीय आणि धार्मिक नेत्यांनी जबाबदारीने वक्तव्य करावीत, हीच सामान्य जनतेची अपेक्षा आहे.