Navratri Fasting Foods: यंदा ११ ऑक्टोबरपासून नवरात्रोत्सवाला सुरुवात होणार आहे. या काळात अनेकजण नऊ दिवस मोठ्या श्रद्धेने उपवास करतात. उपवासाच्या दिवसांत शरीराला आवश्यक ऊर्जा आणि पोषण मिळण्यासाठी योग्य आहार घेणे महत्त्वाचे आहे. चला तर मग, उपवासात साबुदाणा, भगर व्यतिरिक्त कोणते चविष्ट आणि पौष्टिक पदार्थ खावेत, हे जाणून घेऊया.
नवरात्र म्हटलं की देवीची आराधना आणि नऊ दिवसांचा उपवास (Navratri Fasting Foods) आलाच! यंदा ११ ऑक्टोबरपासून नवरात्रोत्सवाला (Navratri Fasting Diet) सुरुवात होत आहे. उपवासात रोज साबुदाणा खिचडी किंवा भगर खाऊन कंटाळा (Healthy Fasting Foods) आला असेल, तर तुमच्यासाठी काही भन्नाट पर्याय आहेत. चवही कायम राहील आणि शरीराला आवश्यक ऊर्जा व पोषणही मिळेल. मग उपवासात (Navratri Vrat Recipes) नेमकं काय खाल? चला, जाणून घेऊया काही चविष्ट आणि पौष्टिक पदार्थ… (Fasting Diet Tips)
राजगिऱ्याची भाकरी किंवा थालीपीठ
उपवासाच्या आहारात राजगिरा हा चांगला पर्याय ठरू शकतो. राजगिऱ्याच्या पिठापासून भाकरी (Rajgira Bhakri) किंवा थालीपीठ (Rajgira Thalipeeth) बनवता येते. त्यात उकडलेला बटाटा, हिरवी मिरची, जिरे आणि कोथिंबीर घालून चव वाढवता येते. सोबत दही घेतल्यास हा पोटभरीचा पर्याय ठरू शकतो. (Nutritious Fasting Foods)
हेही वाचा: MPSC आंदोलनाचा पाचवा दिवस; पुण्यात विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांवरून राजकीय आरोप-प्रत्यारोप
शिंगाड्याच्या पिठाचे पदार्थ
शिंगाड्याच्या पिठापासून उपवासासाठी थालीपीठ, भाकरी किंवा धिरडे (Singhara Flour Recipes) तयार करता येतात. हे पदार्थ कमी तेलात बनवल्यास हलका आणि पौष्टिक पर्याय मिळू शकतो. दही किंवा शेंगदाण्याची चटणी यासोबत खाता येते.
रताळ्याची चाट
उपवासात रताळ्याची चाट ( Sweet Potato Chaat ) हा चविष्ट पर्याय आहे. उकडलेल्या रताळ्यामध्ये लिंबाचा रस, जिरेपूड, थोडे मीठ आणि कोथिंबीर घालून झटपट चाट तयार करता येते. गोड आणि तिखट चवीचा हा पदार्थ पोटही भरतो.
मखान्याचा स्नॅक्स
संध्याकाळच्या वेळी भूक लागल्यास मखाना भाजून (Makhana Snacks) खाऊ शकता. थोड्या तुपात मखाने भाजून त्यात जिरेपूड आणि उपवासाचे मीठ घालता येते. मात्र, प्रमाणात खाणे महत्त्वाचे आहे.
शेंगदाण्याची आमटी
उपवासाच्या जेवणात शेंगदाण्याची आमटी हा चवदार पर्याय ठरू शकतो. भाजलेले शेंगदाणे, हिरवी मिरची, जिरे आणि दही यांचा वापर करून ही आमटी बनवता येते. ती राजगिऱ्याच्या भाकरीसोबत खाता येते.
फळांचे सेवन करा
उपवासात ताज्या फळांचा समावेश करणेही फायदेशीर ठरू शकते. सफरचंद, डाळिंब, पपई, केळी, मोसंबी यांसारखी फळे खाता येतात. फळांमुळे शरीराला विविध जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मिळण्यास मदत होते.
दही आणि ताक
उपवासाच्या काळात दही किंवा ताक आहारात समाविष्ट करता येते. दह्यात फळे किंवा थोडे सुके मेवे घालून खाता येतात. उन्हाळी किंवा उष्ण वातावरणात
साधे ताकही शरीराला ताजेतवाने ठेवण्यास मदत करू शकते.
सुका मेवा
बदाम, अक्रोड, काजू आणि मनुका यांसारखा सुका मेवा उपवासात मर्यादित प्रमाणात खाता येतो. यामुळे स्नॅक्ससाठी पौष्टिक पर्याय मिळतो. मात्र, जास्त प्रमाणात सुका मेवा खाणे टाळावे.
उकडलेले किंवा भाजलेले पदार्थ निवडा
उपवासात वारंवार तळलेले बटाटे, साबुदाणा वडा किंवा पुरी खाण्याऐवजी उकडलेले, भाजलेले किंवा कमी तेलात तयार केलेले पदार्थ निवडणे चांगले. यामुळे आहार तुलनेने हलका ठेवता येतो.
पाणी पिण्याकडे दुर्लक्ष करू नका
उपवास करताना शरीर हायड्रेटेड ठेवणे महत्त्वाचे आहे. दिवसभर पुरेसे पाणी प्यावे. नारळपाणी किंवा साखर न घातलेले लिंबूपाणीही पर्याय म्हणून घेता येऊ शकते.
उपवासात आहाराचे संतुलन महत्त्वाचे
उपवासाच्या नावाखाली दिवसभर केवळ चहा, कॉफी किंवा तळलेले पदार्थ खाणे टाळावे. शरीराला ऊर्जा मिळण्यासाठी फळे, दूध-दही, कडधान्यांना पर्याय असलेले उपवासातील पदार्थ, सुका मेवा आणि योग्य प्रमाणातील कार्बोहायड्रेट्स यांचा समतोल राखणे गरजेचे आहे.
आरोग्याशी संबंधित काही समस्या असल्यास किंवा नियमित औषधे सुरू असल्यास उपवास करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल. प्रत्येकाची आरोग्यस्थिती आणि आहाराची गरज वेगळी असते.









