इटली सरकारने बलात्कार आणि बाल यौन शोषणाच्या घटनांवर आळा घालण्यासाठी एक क्रांतिकारी आणि कडक पाऊल उचलण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयाअंतर्गत ‘केमिकल कॅस्ट्रेशन’ म्हणजेच औषधांच्या साहाय्याने लैंगिक इच्छा कमी करण्याची शिक्षा गुन्हेगारांना देण्यात येणार आहे.

केमिकल कॅस्ट्रेशन म्हणजे काय?

केमिकल कॅस्ट्रेशन म्हणजे विशिष्ट औषधांद्वारे गुन्हेगाराच्या शरीरातील लैंगिक हार्मोन्स कमी केले जातात. परिणामी, त्याची लैंगिक इच्छा कमी होते. हे शारीरिक नसून औषधी स्वरूपातील उपाय असून, काही काळासाठीच प्रभावी असतो. हे औषध नियमितपणे घेतले गेले तरच त्याचा परिणाम टिकतो.

कायदा का आणला जातोय?

इटलीमध्ये लैंगिक गुन्ह्यांची संख्या वाढत आहे, विशेषतः बाल लैंगिक अत्याचाराच्या घटनांमध्ये वाढ झाल्याने सरकारला कठोर पावले उचलावी लागली. या कायद्याचा उद्देश आहे:

• पुनरावृत्ती टाळणे: गुन्हेगार पुन्हा तशीच कृती करू नये.
• भीती निर्माण करणे: कठोर शिक्षा म्हणजे गुन्हेगारीला आळा.
• पीडितांच्या बाजूने उभं राहणं: समाजात सुरक्षिततेची भावना निर्माण करणे.

या कायद्यावरून निर्माण होणारे प्रश्न

जरी हा कायदा कठोर आणि प्रभावी वाटत असला, तरी यावरून काही नैतिक आणि वैद्यकीय प्रश्नही निर्माण होतात:

• मानवी हक्कांचं उल्लंघन? – काही तज्ज्ञ म्हणतात की, केमिकल कॅस्ट्रेशन म्हणजे शारीरिक छळाचाच एक प्रकार.
• स्थायीत्वाचा अभाव: औषधांचा परिणाम तात्पुरता असतो, त्यामुळे दीर्घकालीन परिणामासाठी सातत्य हवे.
• मानसिक आरोग्याचं काय? – गुन्हेगारांचे मानसिक उपचारही गरजेचे आहेत का?

भारतासाठी संदेश

भारतासारख्या देशात जिथे बलात्काराच्या घटनांचे प्रमाण अधिक आहे, अशा ठिकाणी हा कायदा एक आदर्श ठरू शकतो का? सध्या भारतात मृत्युदंड, जन्मठेप यांसारख्या शिक्षांचं प्रावधान आहे, पण तरीही गुन्ह्यांचं प्रमाण कमी होताना दिसत नाही. त्यामुळे यासारखे वेगळे उपाय शोधणं गरजेचं वाटतं.

समारोप

इटली सरकारचा ‘केमिकल कॅस्ट्रेशन’चा निर्णय सामाजिक सुरक्षा आणि न्यायासाठी एक कठोर पण विचारपूर्वक उचललेलं पाऊल आहे. अशा उपाययोजना केवळ शिक्षा म्हणूनच नव्हे तर समाजात योग्य संदेश देण्यासाठीसुद्धा महत्त्वाच्या असतात. कोणताही गुन्हा होण्याआधी रोखणे, हेच खरे यश आहे.