MNS vs Sadavarte Marathi controversy : महाराष्ट्रात रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांसाठी मराठी भाषा सक्तीची करण्याच्या निर्णयावरून वकील गुणरत्न सदावर्ते आणि महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना यांच्यात मोठा वाद निर्माण झाला आहे. हा वाद प्रामुख्याने मीरा-भाईंदर परिसरात उफाळून आला, जिथे दोन्ही गटाचे कार्यकर्ते आमनेसामने आले. १ मे पासून रिक्षा चालकांना मराठी सक्तीचा निर्णय अन्यायकारक आणि बेकायदेशीर असल्याचे सदावर्ते यांचे म्हणणे आहे. मराठी ही महाराष्ट्राची राजभाषा असल्याने तिची सक्ती असायलाच हवी, अशी भूमिका मनसेने घेतली आहे. त्यावरून भाईंदरमध्ये सदावर्ते रिक्षावाल्यांना भेटण्यासाठी आले असताना मनसे कार्यकर्त्यांनी त्यांच्या विरोधात जोरदार निदर्शने केली आणि घोषणाबाजी केली. पण आपल्या हटके स्टाईलनं आंदोलन करण्यासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या मनसेकडून सदावर्तेंना वेगळ्या पद्धतीनं टार्गेट करण्यात आलंय. मुंबईत सध्या सदावर्ते नाही तर ‘सदा रडते’ असे बॅनर अनेक ठिकाणी पाहायला मिळतायत.

मुंबई आणि उपनगरांच्या राजकीय पटलावर पोस्टर आणि बॅनरबाजी हा काही नवीन प्रकार नाही. मात्र, गेल्या काही दिवसांपासून मुंबईच्या रस्त्यांवर आणि मोक्याच्या चौकांमध्ये एका विशिष्ट नावाचे बॅनर सर्वांचे लक्ष वेधून घेत आहेत. वकील गुणरत्न सदावर्ते यांचा उल्लेख ‘सदा रडते’ असा करत अज्ञात कार्यकर्त्यांनी ही बॅनरबाजी केली आहे. या बॅनरमुळे केवळ चर्चाच सुरू झाली नाही, तर राज्याच्या राजकारणात वैयक्तिक टीकेची पातळी किती खाली गेली आहे, यावरही आता खल होऊ लागला आहे.

बॅनरवर ‘सदा रडते’ असा मोठा मजकूर लिहिण्यात आला

या बॅनरबाजीची सुरुवात मुंबईतील दादर, चेंबूर आणि ठाण्यातील काही महत्त्वाच्या भागांतून झाली. लाल आणि काळ्या रंगाच्या अक्षरांमध्ये छापलेल्या या बॅनरवर ‘सदा रडते’ असा मोठा मजकूर लिहिण्यात आला आहे. ‘सदावर्ते’ या आडनावातील शब्दांशी खेळ करत ही उपरोधिक टीका करण्यात आली आहे. सदावर्ते यांनी गेल्या काही काळात एसटी कामगारांचे आंदोलन, मराठा आरक्षण आणि महायुती सरकारच्या समर्थनात घेतलेल्या भूमिकांमुळे ते सतत प्रसिद्धीच्या झोतात राहिले आहेत. त्यांच्या आक्रमक बोलण्याच्या पद्धतीमुळे आणि अनेकदा टीव्ही चॅनेलवर भावूक होऊन मांडलेल्या भूमिकांमुळे विरोधकांनी त्यांना ‘रडगाणे गाणारा’ असा हिणवण्याचा प्रयत्न या बॅनरच्या माध्यमातून केला आहे.

मनसे आणि सदावर्ते यांच्यातील जुन्या वादाला नवी फोडणी

विशेष म्हणजे, हे बॅनर कोणी लावले याबाबत सुरुवातीला संदिग्धता होती, मात्र राजकीय वर्तुळात याची चर्चा थेट महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेशी जोडली जात आहे. मनसे आणि सदावर्ते यांच्यातील वाद जुना आहे. सदावर्ते यांनी राज ठाकरे किंवा मनसेच्या धोरणांवर केलेल्या टीकांमुळे मनसेचे कार्यकर्ते आक्रमक झाले होते. त्यातूनच हा ‘बॅनर वॉर’चा प्रकार समोर आल्याचे बोलले जात आहे. पोलिसांनी अनेक ठिकाणी हे अनधिकृत बॅनर हटवण्यास सुरुवात केली असली, तरी सोशल मीडियावर त्याचे फोटो आणि व्हिडिओ तुफान व्हायरल झाले आहेत. नेटकऱ्यांनी यावरून मिम्स बनवत सदावर्ते यांच्या जुन्या भाषणांच्या क्लिप्स जोडून ‘सदा रडते’ मोहिमेला वेग दिला आहे.

आडनावाचे विडंबन करणे ही महाराष्ट्राची संस्कृती नाही – राजकीय विश्लेषक

या बॅनरबाजीवर स्वतः गुणरत्न सदावर्ते यांनी अद्याप कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिली नसली तरी, त्यांच्या समर्थकांनी हा लोकशाहीचा अपमान असल्याचे म्हटले आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या आडनावाचे विडंबन करणे हे महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीला धरून नसल्याचे मत काही राजकीय विश्लेषकांनी व्यक्त केले आहे. तर दुसरीकडे, सामान्य जनतेमध्ये या बॅनरची कुतूहलाने चर्चा होत आहे. मुंबईतील वाहतूक कोंडीत अडकलेला चाकरमानी असो किंवा कट्ट्यावर बसलेला ज्येष्ठ नागरिक, प्रत्येकाच्या नजरेत हे बॅनर पडत आहेत.

सध्या तरी मुंबई महापालिकेने हे पोस्टर्स काढण्याचे आदेश दिले आहेत, परंतु ‘सदा रडते’ या शब्दांनी जो राजकीय संदेश पोहोचवायचा होता, तो पोहोचला असल्याचे चित्र दिसत आहे. या घटनेमुळे सदावर्ते यांच्या विरोधातील गट अधिक सक्रिय झाला असून, भविष्यात हा वाद न्यायालयीन लढाईत किंवा प्रत्यक्ष संघर्षात उतरण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.