Post Office RD Scheme: भविष्यातील आर्थिक गरजांसाठी आतापासूनच बचत करण्याची तयारी करत आहात? मग पोस्ट ऑफिसची रिकरिंग डिपॉझिट (RD) योजना तुमच्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते.
Post Office RD Scheme: दर महिन्याला थोडी थोडी बचत करून भविष्यासाठी मोठी रक्कम जमा करायची असेल, तर पोस्ट ऑफिसची रिकरिंग डिपॉझिट ( Post Office RD Scheme) योजना तुमच्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. या योजनेत फक्त १०० रुपयांपासून तुम्हाला बचत सुरू करता येते. विशेष म्हणजे, गुंतवणुकीसाठी कमाल मर्यादा नाही आणि ठराविक अटी पूर्ण केल्यास खातं सुरू केल्यानंतर एका वर्षाने कर्जाची सुविधाही मिळू शकते. मग या योजनेत किती (RD Interest Rate) व्याज मिळतं, खाते किती वर्षांसाठी उघडता येतं आणि दरमहा १५ हजार रुपये जमा केल्यास किती (Post Office Savings) निधी तयार होऊ शकतो? जाणून घेऊया सविस्तर माहिती.
काय आहे पोस्ट ऑफिसची RD योजना?
नियमित उत्पन्नातून दर महिन्याला ठराविक रक्कम बाजूला काढून बचत करण्याची सवय लावण्यासाठी पोस्ट ऑफिसची रिकरिंग डिपॉझिट योजना (Post Office Recurring Deposit) तयार करण्यात आली आहे. या योजनेत एकरकमी मोठी रक्कम गुंतवण्याची गरज नसते. त्याऐवजी दर महिन्याला निश्चित हप्ता जमा करून हळूहळू बचत वाढवता येते.
सरकारच्या लघुबचत योजनांमध्ये (RD Scheme India) समाविष्ट असलेल्या या खात्याला सरकारी पाठबळ आहे. त्यामुळे शेअर बाजारातील चढ- उतारांशी संबंधित जोखीम टाळून नियमित बचत करू इच्छिणाऱ्यांसाठी हा पर्याय विचारात घेता येतो. मात्र, खात्याचे नियम, व्याजदर आणि मुदतपूर्व पैसे काढण्याच्या (Monthly Savings Scheme) अटी समजून घेणं आवश्यक आहे.
फक्त १०० रुपयांपासून सुरू करा बचत
या योजनेचं महत्त्वाचं वैशिष्ट्य म्हणजे कमी रकमेतूनही गुंतवणुकीला सुरुवात करता येते.
किमान मासिक हप्ता: १०० रुपये
कमाल गुंतवणूक: निश्चित कमाल मर्यादा नाही
गुंतवणुकीचा कालावधी: ५ वर्षे
व्याजदर: वार्षिक ६.७ टक्के, तिमाही चक्रवाढीनुसार
कर्जाची सुविधा: या योजनेत खाते उघडल्यानंतर एक वर्ष पूर्ण झालं आणि १२ हप्ते जमा झाले, तर नियम व अटींनुसार खात्यातील जमा रकमेच्या ५० टक्क्यांपर्यंत कर्ज घेण्याची सुविधा मिळू शकते.
हे व्याजदर २०२६-२७ या आर्थिक वर्षातील उपलब्ध अधिकृत दरांच्या माहितीनुसार आहेत. भविष्यातील कालावधीसाठी दर किंवा नियम बदलल्यास प्रत्यक्ष परताव्यावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
दरमहा १५ हजारांची बचत केल्यास किती रक्कम जमा होईल?
समजा, तुम्ही दर महिन्याला १५,००० रुपये पोस्ट ऑफिसच्या RD खात्यात जमा करता. तर तुमची एकूण बचत किती होऊ शकते, याचा अंदाज पुढीलप्रमाणे आहे.
५ वर्षांच्या गुंतवणुकीचं गणित
दरमहा जमा होणारी रक्कम: १५,००० रुपये
वर्षभरातील एकूण बचत: १,८०,००० रुपये
पाच वर्षांत जमा होणारी मूळ रक्कम: ९,००,००० रुपये
६.७ टक्के व्याजदरानुसार अंदाजे मुदतपूर्तीची रक्कम: १०.७० लाख रुपये
म्हणजेच, पाच वर्षांत तुम्ही एकूण नऊ लाख रुपये जमा कराल आणि लागू व्याजदरानुसार त्यावर अतिरिक्त व्याज मिळू शकतं. त्यामुळे नियमित बचतीतून चांगला निधी उभा करण्यास मदत होते.
२५ लाख रुपयांचा निधी उभा करण्यासाठी किती काळ लागेल?
तुमचं बचतीचं उद्दिष्ट मोठं असेल, तर पाच वर्षांनंतर खात्याची मुदत वाढवण्याचा पर्यायही उपलब्ध आहे. पोस्ट ऑफिस RD खातं नियमानुसार आणखी पाच वर्षांसाठी सुरू ठेवता येऊ शकतं.
उदाहरणार्थ, दरमहा १५,००० रुपये जमा करण्याची सवय कायम ठेवून दहा वर्षे बचत केल्यास, ६.७ टक्के दर गृहीत धरून एकूण निधी सुमारे २५.६ लाख रुपयांच्या आसपास जाऊ शकतो. LS Marathi News Channel
दहा वर्षांत तुमची एकूण जमा रक्कम १८ लाख रुपये असेल. उर्वरित रक्कम व्याजातून मिळू शकते. मात्र, हा अंदाज आहे. प्रत्यक्ष मुदतवाढीच्या कालावधीत लागू होणारे नियम, व्याजाची गणना आणि खात्याची पात्रता यांनुसार अंतिम रक्कम वेगळी असू शकते.
एका वर्षानंतर कर्जाची सुविधा कशी मिळते?
या योजनेचा आणखी एक उपयोग म्हणजे गरजेच्या वेळी कर्जासाठी अर्ज करण्याची सुविधा. खाते सुरू झाल्यापासून किमान एक वर्ष पूर्ण झालेलं असावं आणि त्यामध्ये १२ मासिक हप्ते जमा झालेले असावेत. याशिवाय खाते नियमानुसार चालू असणं आवश्यक आहे.
पात्र खातेदाराला जमा रकमेच्या ५० टक्क्यांपर्यंत कर्ज मिळू शकतं. मात्र, कर्जाची रक्कम, व्याज आणि परतफेडीच्या अटी योजनेच्या नियमांनुसार ठरतात. त्यामुळे कर्ज घेण्यापूर्वी संबंधित पोस्ट ऑफिसमध्ये आवश्यक माहिती घेणं महत्त्वाचं आहे.
पोस्ट ऑफिस RD खातं उघडताना ‘या’ गोष्टी लक्षात ठेवा
दर महिन्याचा हप्ता वेळेवर भरा, अन्यथा नियमांनुसार दंड लागू होऊ शकतो.
पाच वर्षांचा कालावधी पूर्ण होण्यापूर्वी खाते बंद करण्यासाठी स्वतंत्र अटी आहेत.
मुदतपूर्तीनंतर खाते वाढवायचं असल्यास आवश्यक अर्ज आणि नियमांची पूर्तता करा.
व्याजातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर लागू करनियमांचा परिणाम होऊ शकतो.
खाते उघडण्यापूर्वी सध्याचा व्याजदर आणि पात्रतेची माहिती अधिकृत पोस्ट ऑफिसकडून तपासा.
नियमित बचतीसाठी उपयुक्त पर्याय
दर महिन्याला थोडी रक्कम बाजूला ठेवून भविष्यासाठी निधी तयार करायचा असेल, तर पोस्ट ऑफिसची RD योजना विचारात घेता येईल. कमी रकमेपासून सुरुवात, पाच वर्षांचा निश्चित कालावधी आणि पात्रतेनुसार कर्जाची सुविधा ही तिची प्रमुख वैशिष्ट्यं आहेत.
मात्र, कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी आपल्या आर्थिक गरजा, बचतीचं उद्दिष्ट आणि खात्याच्या अटी समजून घ्या. अधिकृत माहितीच्या आधारे योग्य निर्णय घेतल्यास नियमित बचतीची सवय भविष्यात उपयोगी ठरू शकते.
