Pizza FDA Action : एफडीएचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी पदभार स्वीकारल्यापासून राज्यातील अन्नसुरक्षा व्यवस्थेला एक नवी शिस्त लावण्याचा धडाका सुरू केला आहे. त्यांच्या या धडक मोहिमेचा सर्वात मोठा फटका जगातील नामांकित फास्ट-फूड साखळी असलेल्या डॉमिनोज पिझ्झा या ब्रँडला बसला आहे. मुंबईसह राज्यातील काही प्रमुख आऊटलेट्सवर धाडी टाकून डॉमिनोज पिझ्झाचे चार आउटलेट वर कारवाई करण्यात आलीये, तर तीन आऊटलेटचे लायसन्स रद्द करण्यात आलंय… का हे लायसन्स रद्द केले ? डॉमिनोज पीझ्झा चा तुकाराम मुंढे यांनी कसा उडवला धज्जा पाहूयात……

डॉमिनोज पिझ्झावर FDA ची कारवाई; तुकाराम मुंढेंच्या धडक तपासणीत काय सापडलं? ( Pizza FDA Action )

एफडीएचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या थेट मार्गदर्शनाखाली अन्नसुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या विशेष पथकांनी मुंबईतील विलेपार्ले, बोरीवली, आणि घाटकोपर येथील आर-सिटी मॉल मधील डॉमिनोज पिझ्झाच्या नामांकित आऊटलेट्सवर अचानक तपासणी मोहीम राबवली. फक्त मुंबईच नाही तर सातारा जिल्ह्यातील मळकापूर येथील आऊटलेटवरही अशीच धडक आणि कडक कारवाई करण्यात आली. मोठ्या बहुराष्ट्रीय कंपन्यांच्या आऊटलेट्समध्ये जागतिक दर्जाची स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षेचे कडक नियम पाळले जातात असा सर्वसामान्यांचा समज असतो. मात्र, जेव्हा या पथकाने प्रत्यक्ष स्वयंपाकघरांमध्ये आणि साठवणूक गृहांमध्ये प्रवेश केला, तेव्हा समोर आलेले वास्तव अत्यंत धक्कादायक आणि ग्राहकांच्या आरोग्याशी तडजोड करणारे होते. नियमांचे एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर उल्लंघन पाहिल्यानंतर आयुक्तांनी कोणतीही मवाळ भूमिका न घेता संबंधित आऊटलेट्सचे अन्न परवाने निलंबित केले आहेत….

या कारवाईदरम्यान एफडीए अधिकार्‍यांना आढळून आलं कि, पिझ्झा तयार करण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या स्वयंपाकघरांमध्ये स्वच्छतेचा अभाव होता. अनेक ठिकाणी कचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावली जात नव्हती, ज्यामुळे तिथे उपद्रवी कीटक, झुरळे आणि उंदरांचा वावर वाढल्याचे स्पष्ट झाले. या संपूर्ण प्रकरणातील दुसरी अत्यंत संवेदनशील आणि ग्राहकांमध्ये तीव्र संताप निर्माण करणारी बाब म्हणजे शाकाहारी आणि मांसाहारी पिझ्झा तयार करण्यासाठी एकाच प्लॅटफॉर्मचा आणि साधनांचा केला जाणारा वापर… भारतात मोठ्या संख्येने लोक धार्मिक किंवा वैयक्तिक कारणांमुळे पूर्णपणे शाकाहारी जीवनपद्धतीचे पालन करतात. डॉमिनोजसारखे ब्रँड आपल्या जाहिरातींमधून शाकाहारी आणि मांसाहारी ग्राहकांसाठी स्वतंत्र व्यवस्था असल्याचा दावा करतात. परंतु प्रत्यक्ष तपासणीत असे आढळून आले की, दोन्ही प्रकारच्या पिझ्झासाठी एकच ओव्हन, सारखेच ट्रे आणि पॅन वापरले जात होते. इतकेच नाही तर पिझ्झा कापण्यासाठी वापरण्यात येणारे कटर आणि चमचे देखील दोन्ही प्रकारच्या अन्नासाठी सरमिसळ करून वापरले जात होते. या निष्काळजीपणामुळे ग्राहकांच्या धार्मिक भावना दुखावल्या गेल्याचे प्रशासकीय अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

त्याचप्रमाणे डेअरी उत्पादने, भाज्या आणि पिझ्झासाठी लागणारे पीठ म्हणजेच डो-बॉल्स एका विशिष्ट तापमानात साठवणे बंधनकारक असते. जर हे तापमान राखले गेले नाही, तर त्या खाद्यपदार्थांमध्ये जीवाणूंची वाढ होऊन ते सडू लागतात. एफडीएच्या तपासणीत असे दिसून आले की आऊटलेट्समधील कोल्ड स्टोरेजचे तापमान नियमांनुसार नव्हते. काही आऊटलेट्समध्ये तर मुदत संपलेले म्हणजेच एक्स्पायर्ड झालेले पिझ्झा पीठ साठवून ठेवण्यात आले होते….

हेही वाचा : पुण्यातील रीलस्टारला बेड्या! ‘डिजिटल अरेस्ट’चा धाक दाखवून ८२ वर्षीय

पिझ्झा डो आणि खाद्यपदार्थांच्या स्टोरेजवर आक्षेप ( Domino’s Pizza FDA action )

कोणत्याही अन्न आस्थापनेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या सॉस, टॉपिंग्स आणि मसाल्यांच्या पाकिटांवर ते कधी पॅक केले गेले, त्याची किंमत काय आहे आणि त्याची एक्स्पायरी डेट कधी आहे, याचे स्पष्ट लेबल असणे कायद्याने बंधनकारक आहे. मात्र, डॉमिनोजच्या या आऊटलेट्समध्ये वापरल्या जाणाऱ्या अनेक साहित्यांवर अशा प्रकारची कोणतीही माहिती देणारी लेबल्स नव्हती. यासोबतच पिझ्झा बनवण्यासाठी आणि भांडी धुण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पाण्याच्या गुणवत्तेची नियमित चाचणी करणे आणि त्याचा अहवाल ठेवणे आवश्यक असते. आऊटलेट्स व्यवस्थापनाकडे या पाण्याच्या चाचणीच्या कोणत्याही नोंदी आढळून आल्या नाहीत.

या मोठ्या कारवाईनंतर डॉमिनोज पिझ्झाची भारतातील मातृ कंपनी असलेल्या ज्युबिलंट फूडवर्क्सने आपली बाजू मांडली आहे. कंपनीने प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकात म्हटले आहे की, ते ग्राहकांच्या सुरक्षेला आणि जागतिक दर्जाच्या अन्नसुरक्षा नियमांना सर्वोच्च प्राधान्य देतात. एफडीएने ज्या त्रुटी दाखवून दिल्या आहेत, त्या अत्यंत गांभीर्याने घेण्यात आल्या असून सर्व आऊटलेट्समध्ये तातडीने सुधारणात्मक पावले उचलली जात आहेत. अन्न प्रशासनाने दिलेल्या सर्व मार्गदर्शक तत्त्वांचे तंतोतंत पालन करून हे परवाने लवकरात लवकर पूर्ववत करून घेण्यासाठी कंपनी प्रशासनाला पूर्ण सहकार्य करत आहे. भविष्यात अशा चुका होणार नाहीत याची काळजी घेण्यासाठी अंतर्गत लेखापरीक्षण अधिक कडक केले जाईल, असेही आश्वासन कंपनीने दिले आहे.

पिझ्झा ऑर्डर करण्यापूर्वी ग्राहकांनी काय काळजी घ्यावी? ( Domino’s food safety )

तुकाराम मुंढे यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या या कारवाईने केवळ डॉमिनोजलाच नव्हे, तर राज्यातील इतर सर्व मोठ्या फूड चेन्स जसे की मॅकडोनाल्ड्स, केएफसी, सबवे आणि स्टारबक्स यांना देखील एक कडक इशारा दिला आहे. एफडीएने या मोहिमेदरम्यान केवळ एका ब्रँडवर लक्ष केंद्रित न करता राज्यातील तब्बल १०४ मोठ्या फूड जॉइंट्सची अचानक तपासणी केली आहे. यावरून हे स्पष्ट होते की, ब्रँड कितीही मोठा असो किंवा त्याची आंतरराष्ट्रीय प्रतिष्ठा कितीही असो, कायद्यापेक्षा आणि नागरिकांच्या आरोग्यापेक्षा कोणीही मोठे नाही. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या ९५ आस्थापनांना सुधारणा नोटिसा बजावण्यात आल्या आहेत, तर काही ठिकाणी व्यवसाय बंद करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

या संपूर्ण प्रकरणातून ग्राहकांनी देखील एक महत्त्वाचा धडा घेण्याची गरज आहे. आपण एखाद्या मोठ्या एसी रेस्टॉरंटमध्ये जातो किंवा नामांकित ब्रँडकडून महागडे पदार्थ ऑर्डर करतो, तेव्हा ते पूर्णपणे सुरक्षित आणि स्वच्छ असतीलच असे नाही. ग्राहकांनी अन्नपदार्थ स्वीकारताना किंवा खाताना त्याच्या गुणवत्तेबाबत जागरूक राहिले पाहिजे. जर कोणत्याही रेस्टॉरंटमध्ये अस्वच्छता किंवा अन्नाच्या दर्जाबाबत शंका आल्यास थेट एफडीएच्या टोल फ्री क्रमांकावर किंवा ऑनलाइन पोर्टलवर तक्रार नोंदवली पाहिजे. तुकाराम मुंढे यांच्या या दणक्यामुळे अन्न व्यवस्थापनात खळबळ उडाली आहे हे मात्र नक्की… तुम्हाला काय वाटत आम्हाला कमेंट करून नक्की सांगा….